Russische oppositie hergroepeert, betoogt en wordt opgepakt

Ex-schaakgrootmeester Garry Kasparov is terug op het toneel, nu met de nieuwe beweging ‘Solidariteit’. Meteen werd een deel van de leiding opgepakt, werden er verminkte schapen voor de deur afgezet en komt er een wetsvoorstel dat het bestaan van de organisatie nagenoeg onmogelijk maakt.

MOSKOU  – Garry Kasparov, de oud-schaakgrootmeester, daagt opnieuw de Russische autoriteiten uit. De man wie het vorig jaar nagenoeg onmogelijk werd gemaakt om campagne te voeren tijdens de parlementsverkiezingen, bracht recent meer dan tweehonderd delegatieleden van ‘Solidariteit’ bijeen op een geheime locatie net buiten Moskou.

Het door hem opgerichte Solidariteit moet allerlei oppositionele groepen een platform bieden. Doel is de strijd met Poetin aan te gaan, onder meer ter bescherming van burgerlijke vrijheden. Solidariteit ontleent haar naam aan de Poolse vakbond die in de jaren ’80 aan de wieg stond van de val van het communisme. Met die naam wil de oppositie de werkende middenklasse in Rusland aanspreken die het met de financiele crisis op dit moment moeilijk heeft. Behalve voor Kasparov zijn er belangrijke rollen weggelegd voor voormalig vice-premier Boris Nemtsov en de nationalist Eduard Limonov.

Kasparov noemt de vorming van de beweging een ,,kleine overwinning”. ,,De autoriteiten zijn bang voor iedereen die het waagt anders te denken”, liet hij weten. De autoriteiten zijn op hun hoede voor Kasparov, en eerste tekenen dat ook deze beweging het moeilijk zal worden gemaakt, zijn er al. Tijdens de voorbereidingen van het congres werd door onbekende mannen een aantal schapen uit een busje gegooid. De schapen droegen t-shirts van de solidariteitsbeweging. Veel van de schapen braken hun poten of overleden ter plaatse. De actie past in het patroon waarin jongerenorganisaties die banden hebben met het Kremlin, door middel van soms ludieke, maar meestal schokkende acties de oppositie te kijk willen zetten.

Kasparov in 1992

Garry Kasparov op het Wereld Economisch Forum in 1992

De Nederlander Bart Woord (25) was op uitnodiging van de organisatie aanwezig in Moskou als vertegenwoordiger van IFLRY, een internationale liberale jeugdorganisatie. Het congres verliep volgens hem ‘nogal houterig’. Toch was de sfeer later die middag optimistisch. Woord: ,,Ze bouwen een brede organisatie en ik vind het positief dat er veel mensen waren uit de verschillende Russische regio’s”.

De conferentie zou worden afgesloten met een protestmars. Ondanks het verbod van de burgemeester van Moskou waren er hier en daar toch enkele betogingen. Volgens de politie werden er zeker 90 mensen opgepakt. Woord: ,,We liepen in kleine groepjes van vijf tot zes mensen door de stad. Ook de politie was verspreid. Doordat sommige leiders al in een vroeg stadium werden opgepakt ontbrak het aan coordinatie”. Van een protestmars is het niet gekomen. ,,Ze hebben misschien tien minuten het verkeers ergens in de stad plat kunnen leggen”, aldus Woord.

Behalve Kasparov is eigenlijk alleen Boris Nemtsov een sterk figuur binnen de beweging. Hij was vice-premier onder president Jeltsin en is nog altijd relatief populair onder de bevolking. Eduard Limonov is de voorman van de ‘Nationaal Bolsjewieken’, een partij die als ‘terroristische organisatie’ is bestempeld en verboden is. Solidariteit heeft ervoor gekozen geen leider te kiezen, ,,het leiderschap is in handen van ons allemaal”, zegt Nemtsov, maar dat lijkt een zwaktebod. Het kan alsnog uitdraaien op een interne machtsstrijd, waardoor het veel moeilijker wordt om de grote druk van de autoriteiten te weerstaan.

Ondertussen bespreekt de Doema, het Russische parlement, een wetsvoorstel waarin de definitie van ‘verraad’ breder zal worden omschreven. Financiele, materiele of technische ondersteuning van buitenlandse organisaties aan bewegingen in Rusland zal dan strafbaar worden. Het Kremlin probeert zich al jaren in te dekken tegen volksrevoluties zoals die in Georgie en Oekraine hebben plaatsgevonden. Volgens analisten is de nieuwe wet er op gemaakt organisaties als Solidariteit het leven zuur te maken.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>