De vrede in Tsjetsjenie is ver te zoeken
Het is onrustig in Tsjetsjenië. Hoewel het Russische leger twee maanden geleden vol lof aankondigde dat de oorlog’ was afgelopen zijn er nog iedere dag aanslagen. Deze week zou rebellenleider Dokoe Oemarov zijn omgebracht. De Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov doet er alles aan zijn machtspositie te behouden.
Een Tsjetsjeense gevechtsstrijder in plastic. Foto: and_there_I_was op Flickr.com
Het is de vraag die de meeste Russische dagbladen, televisiestations en internetsites bezighoudt. Leeft Dokoe Oemarov, de zelfbenoemde ‘Emir van de Kaukasus’ nog? In Rusland gelooft men pas dat islamitische verzetsstrijders uit de Noordelijke Kaukasus zijn overleden wanneer er bloederige foto’s op de voorpagina’s staan. Eerder deze week kwam het bericht dat Oemarov is doodgeschoten door veiligheidstroepen van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov. Die wil het bericht echter nog niet bevestigen.
Het rommelt in de Russische Kaukasus. Niet alleen in Tsjetsjenië, maar ook in de deelrepublieken Dagastan, Ingoesetië en Noord-Ossetië is het nog altijd onrustig. Iedere dag vinden er aanslagen plaats op legerposten, rechtbanken en politiebureau’s. De islamitische verzetsstrijders houden zich schuil in het bergachtige landschap en hebben hun pijlen niet alleen gericht op het Russische leger, maar ook op de lokale machthebbers die samenwerken met het Kremlin.
Rusland vocht twee bloedige oorlogen in Tsjetsjenië en de omringende gebieden. In het midden van de jaren ‘90 verloor het Russische leger het gebied aan de rebellenen en ontstond er een defacto onafhankelijke republiek. In 1999 sloot een deel van de rebellen, waaronder de clan van huidig president Kadyrov, zich aan bij de Russische troepen en tot op de dag van vandaag vecht het Russische leger samen met de militia’s van Kadyrov tegen de opstandelingen. Beide oorlogen gingen gepaard met gruwelijke mensenrechtenschendingen. Ook nu wijzen internationale organisaties en waarnemers er op dat zowel onder leiding van Kadyrov als van het Russische leger verkrachtingen, martelingen en lynchpartijen nog altijd aan de orde van de dag zijn.
Twee maanden geleden kondigde het Russische leger aan dat de ‘anti-terroristische operatie’ in de Noordelijke Kaukasus was afgelopen. Volgens de legertop was het ‘rustig’ in het gebied en was de oorlog daarmee afgelopen. Tsjetsjenië zou een ‘rustig, veilig en vreedzaam’ gebied zijn. Toch hebben de Russen er nog altijd zo’n 20.000 soldaten gelegerd en is er van terugtreking voorlopig geen prake. Verschillende analysten merken op dat het Russische leger kampt met geldgebrek en dat de operaties in Tsjetsjenië te duur worden. Rusland spendeert miljarden aan de wederopbouw van de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny.
De positie van de Tsjetsjeense president Kadyrov wankelt. Hoewel de Russische leiding de Tsjetsjeense leider vrij spel heeft gegeven weten verschillende bronnen dat voor het Kremlin de maat vol is. Kadyrov laat internationale fotomodellen invliegen en geeft miljoenen uit aan zijn privé-verblijven en zijn persoonlijke dierentuin. Bovendien keren enkele invloedrijke familie’s en clans zich tegen Kadyrov. De machtsstrijd in de Russische Kaukasus verplaatst zich bovendien deels naar het buitenland. Onlangs nog werd een tegenstander van Kadyrov op klaarlichte dag doodgeschoten in Wenen en kwam legercommandant Soelim Jamadajev in Dubai om het leven. Zowel de dood van Jamadajev en de mogelijke dood van Oemarov worden in direct verband gebracht met Akim Delimchanov, een volle neef van president Kadyrov.
Door de grote werkloosheid en het systematische machtsmisbruik van de autoriteiten groeit de populariteit van het verzet in de regio. Hoewel de regering mooi weer speelt groeit de onrust. Iedere dag zijn er aanslagen en liquidaties. Gisteren werd de hooggeplaatste rechter Aza Gazgirejeva in de Ingoesetische hoofdstad Nazran doodgeschoten. De ‘vrede en veiligheid’ die het Russische leger twee maanden geleden aankondigde lijkt ver te zoeken.
