‘Nog nooit is fraude zo omvangrijk geweest’

Er duikt steeds meer bewijs op dat de regionale verkiezingen van 11 oktober doorgestoken kaart zouden zijn. Volgens oppositieleiders werd er in Moskou en daarbuiten op grote schaal gefraudeerd. Naburige stemlokalen laten totaal verschillende resultaten zien. President Medvedev bekijkt eventuele aanpassingen aan de kieswet.

Oppositieleider Sergej Mitrochin van de Jabloko-partij kwam tijdens de Moskouse gemeenteraadsverkiezingen van 11 oktober zijn stem uitbrengen in stemlokaal 192. Onder toeziend oog van tientallen fotografen en televisiecamera’s schoven hij en zijn gezin hun stembiljetten in een transparante stembus. De uitslag wist zelfs de ervaren oppositieleider te verbazen. Bij de laatste telling bleek er geen enkel stembiljet met een kruisje voor zijn partij te vinden. ,,Nog nooit in de recente geschiedenis van Rusland is de stembusfraude zo omvangrijk geweest”, schreef hij later op zijn website.

De afgelopen weken duikt er steeds meer bewijs op dat de verkiezingen van 11 oktober, die allerlei delen van Rusland werd gehouden, doorgestoken kaart zijn. In Moskou won de Verenigd Rusland partij van president Medvedev en premier Poetin 66 procent van de stemmen. De Communistische Partij kreeg volgens de officiele telling 13 procent. De andere partijen wisten de kiesdrempel van zeven procent niet te behalen. De Jabloko-partij van Mitrochin verzamelde de afgelopen weken het bewijs van grootscheepse fraude. Er zou in grote mate sprake zijn van ‘caroussel-stemmen’, bussen met stemmers trekken van stembureau naar stembureau en worden op ieder bureau ingeschreven om een stem uit te brengen. Waarnemers werden op politiebevel de stemlokalen uitgezet en grote groepen studenten reden in Moskou af en aan om extra stembiljetten in te vullen. Veel oudere, slechtziende burgers kregen hulp van de functionarissen, de stembiljetten waren reeds voorzien van kruisjes bij de Verenigd Rusland.

De kritiek laaide flink op. Uit protest liepen daags na de verkiezingen onder andere de fracties van de liberaal-democratische partij en de communisten weg uit een zitting van het parlement. Novaja Gazeta pakte uit met een special waarin het haarfijn de fraude en de echte resultaten van de verkiezingen uiteenzette. Maarliefst vijf partijen zouden de kiesdrempel gehaald hebben, niet alleen Verenigd Rusland en de communisten, aldus de krant. Zelfs voormalig Sovjetleider Michail Gorbatsjov uitte publiekelijk kritiek op de gang van zaken en noemde de verkiezingen een ‘democratische schertsvertoning’. President Dimitri Medvedev liet aanvankelijk weten dat de verkiezingen ‘goed georganiseerd’ waren, maar gaf later toe dat er ‘problemen’ waren geweest en gaf aan open te staan voor aanpassingen aan de kieswet. Medvedev werd later teruggefloten door Vladislav Soerkov, een van de belangrijkste politiek-strategen binnen het Kremlin. Hij liet weten dat Rusland in chaos zou vervallen wanneer politici proberen ‘te flirten met liberale tendenzen‘. ‘Zelfs nu, terwijl de macht redelijk centraal ligt, gaat de ontwikkeling van dit land langzaam en moeilijk. Als daar enige vorm van politieke instabiliteit bij komt kunnen we vooruitgang wel vergeten’, zei hij tegen weekblad Itogi.

Hoewel een paar honderd activisten de straat op gingen om tegen de uitslag te protesteren laten de meeste Russen de commotie rondom de verkiezingen langs zich heengaan. Weinig mensen bekommeren zich om het verkiezingen, volgens officiele cijfers lag de opkomst twee weken geleden in het hele land rondom de 35 procent. Waarnemers trekken dat getal in twijfel, internet-polls bevestigen die tendens. In verschillende publicaties en vooral op internet circuleren de officiele uitslagen van een aantal stembureau’s. In het Moskouse district 160 kwam slechts 18,3 procent van het publiek stemmen en gingen er bijna net zoveels stemmen naar de communisten als naar Verenigd Rusland. In het naburige 161e district was een opkomst van maarliefst 94,3 procent, alleen Verenigd Rusland haalde hier de kiesdrempel.

‘Een nieuwe Lada wil niemand hebben’

Het zijn zware tijden voor de Russische auto-industrie. Terwijl buitenlandse autoproducenten blijven investeren hangt het voortbestaan van AvtoVAZ, de maker van de Lada, aan een zijden draadje.

Lada Niva in de fabriek in Toljatti
Nieuwe Lada Niva’s rollen van de band in Toljatti.

,,Wil je echt een nieuwe Lada kopen, weet je dat zeker?” Autoverkoper Vitali kijkt wantrouwend onder zijn capuchon vandaan. De parkeerplaats met honderden gloednieuwe auto’s is leeg en verlaten. ,,Koop toch een Chevrolet, een Ford of desnoods een van die Skoda’s die ze hier verderop verkopen. Je wilt toch geen Russisch barrel onder je kont hebben?” De autoverkoper speelt backgammon met een Oezbeekse monteur. ,,Begrijp me niet verkeerd, ik hou van dit land, maar sinds het einde van de Sovjet-Unie zijn de auto’s hier een ramp geworden. Koop toch een Chevrolet, die zijn ook in Rusland gemaakt maar gaan tenminste niet om de haverklap stuk” legt hij uit. ,,Betaal je cash of wil je een lening?”

Een jaar geleden was Rusland nog de op een na grootste automarkt in Europa. Dankzij de crisis is de verkoop van nieuwe auto’s in een jaar tijd meer dan gehalveerd. De sector krijgt harde klappen en veel analisten vrezen voor het voortbestaan van de Russische autoindustrie. AvtoVAZ, de maker van de Lada, kreeg onlangs nog een enorme financiele injectie van de Russische overheid. Toch moet voor 2012 ruim een kwart van het personeel de laan uit. Vladimir Poetin maande twee weken geleden op zijn beurt dat Renault over de brug moest komen met financiering en innovatie voor AvtoVAZ. De Franse autofabrikant kocht twee jaar geleden voor ruim 700 miljoen euro een belang van 25 procent in het bedrijf. Poetin liet duidelijk weten dat Renault moest investeren of dat het anders de biezen kon pakken.

De problemen bij AvtoVAZ zorgen voor onrust in Toljatti, het Russische ‘Detroit’ aan de Wolga, waar de autoindustrie de levenslijn is voor de bewoners. De stad werd in de jaren ’60 samen met de Lada-fabriek uit de grond gestampt, een op de zeven inwoners werkt in de fabriek. Vorige week gingen duizenden werknemers de straat op, ze eisen loonsverhoging en willen dat de Russische overheid de fabriek nationaliseert. ,,Laat Vladimir Poetin persoonlijk de leiding over dit bedrijf overnemen!”, zei parlementarier Anatoli Ivanov tegen een Russisch persbureau. Het eerste halfjaar van 2009 draaite AvtoVAZ maandelijks een verlies van 45 miljoen euro. Per werknemer werden er dit jaar slechts drie auto’s gemaakt. De plannen om AvtoVAZ te redden liggen op tafel, Renault en Nissan willen 240 miljoen euro in vijf nieuwe automodellen investeren. In 2012 moeten er vooral goedkope modellen Renaults en Nissans van de band rollen in Toljatti, er staan slechts 70.000 Lada’s in de productieplanning.

Ondanks de crisis rolde afgelopen maandag in Kaliningrad, de Russische enclave tussen Polen en Litouwen, de eerste Opel van de band. Analisten verwachten deze week duidelijkheid over de details van de verkoop van het Duitse autobedrijf aan het Canadees-Russische consortium van Manga en Sberbank. In Juni opende het Japanse Nissan nog een fabriek in Sint-Petersburg, beide bedrijven hebben er vertrouwen in dat de Russische economie opleeft. Ook de autoverkopers aan de Novorazjanskaja-snelweg hopen op betere tijden. ,,Ik heb tientallen gloednieuwe Lada Priora’s staan”, legt iemand uit. ,,Niemand wil daar met deze crisis 8000 euro voor betalen. Voor 6000 euro heb je immers al een aardige Chinese wagen. Bovendien, als je minder te besteden hebt, dan koop je toch tweedehands?” Even verderop koopt de Mammoet Alijev een oude Lada-Niva voor iets meer dan 2000 euro. ,,Tien jaar geleden maakte ze nog echte auto’s daar in Toljatti, deze Niva loopt als een trein”, zegt hij. ,,Met zo’n nieuwe kan ik over drie jaar niets meer.”

KADER: De belangrijkste autoproducenten in Rusland

AVTOVAZ bouwt in samenwerking met GENERAL MOTORS, FIAT, RENAULT en NISSAN auto’s in Toljatti. RENAULT heeft een aparte fabriek in Moskou, FORD in Sint-Petersburg

OPEL bouwt sinds kort in samenwerking met GENERAL MOTORS in Kaliningrad enkele modellen, in samenwerking met het Russische AVTOTOR, dat ook BMW’s maakt. Het Russische GAZ uit Nizjni Novgorod, eigendom van Oleg Deripaska, is in gesprek met OPEL voor de bouw van bestelwagens. GAZ bouwt bovendien enkele merken van GENERAL MOTORS, waaronder de DOGDE en de CHRYSTLER, grote wagens die het goed doen in Rusland

PEUGEOT-CITROEN bouwt in samenwerking met MITSUBISHI auto’s de Kaloega-regio, waar ook VOLVO en SCANIA vrachtwagens en bussen in elkaar zetten. Ook VOLKSWAGEN bouwt in Moskou en Kaloega personenauto’s

SUZUKI, TOYOTA, NISSAN en HYUNDAI hebben fabrieken in de buurt van Sint-Petersburg.

Rusland en Georgie verfilmen de waarheid

Tienduizenden Georgiers verzamelde zich afgelopen dinsdagnacht bij de de trappen van het parlementsgebouw in Tbilisi. Ze zwaaiden met Georgische en Amerikaanse vlaggen, riepen anti-Russische leuzen en staken de Georigsche president Michail Saakasjvili een warm hart toe. De mensenmassa bestond echter uit figaranten, en de Georigsche president werd gespeeld door Andy Garcia, de Cubaans-Amerikaanse acteur onder andere bekend van ‘The Godfather III’. Afgelopen week nam Hollywood de regie in de straten van Tbilisi over.

De film, die voorlopig alleen ‘Georgia’ als werktitel heeft, vertelt het verhaal van een Amerikaanse journalist die in Irak een tip krijgt over de spanningen in de Kaukasus. Een Georgische soldaat wil hem helpen ‘de waarheid’ naar boven te brengen. Dat lijkt vooral de Georgische lezing van het verhaal te zijn. De Amerikaanse filmcrew heeft helicopters, tanks en legermateriaal van het Georgische leger ter beschikking gekregen en mocht zelfs filmen in de residentie van Saakasjvili. Volgens regisseur Renny Harlin gaat het geen propagandafilm worden. Tegenover persbureau AP liet hij weten dat de film om ‘universele thema’s’ ging. ,,Ik kom zelf uit een klein land, ik ben geboren in Finland, en ik weet wat voor processen kleine landjes doormaken. Dit soort oorlogen worden over de hele wereld uitgevochten, van Afrika tot Azie tot Zuid-Amerika. Georgie is maar een voorbeeld. Ik denk dat het een geweldige kans is om een verhaal te vertellen dat een hoop mensen over de wereld zal raken.”

In de Russische media is een hoop ophef ontstaan over de film. Vooral omdat een Georigsch parlementslid die banden heeft met Saakasjvili, Papoena Davitaja, een van de co-producers is. Davitaja heeft geen verdere ervaring in de film-industrie. Bovendien denken sommige analisten dat de Georgische overheid een groot deel van het budget voor de film voor haar rekening neemt. Zowel Rusland als Georgie proberen de internationale gemeenschap er nog altijd van de overtuigen dat de ander de oorlog begonnen is. Na maanden van onderzoek bracht een onafhankelijk rapport van de Europe Unie vorige maand aan het licht dat Georgie aan de wieg stond van het conflict met Rusland. Het Georgische leger begon met aanvallen op Zuid-Ossetie, maar werd volgens het rapport lang geprovoceerd door Rusland, dat onproportioneel hard terugsloeg.

Maar ook de Russische filmindustrie heeft haar eigen lezing van het conflict. In Maart werd zonder onderbrekingen de actiefilm  ‘Olympus Inferno’ uitgezonden op de Russische staatstelevisie. Regisseur Igor Volosjin vertelt het verhaal van een Amerikaanse bioloog Mike (Henry David), die in zijn schooltijd uit Rusland gemigreerd is en met jeugdvriendin Zjenja (Polina Filonenko) in Zuid-Ossentie op zoek gaan naar bijzondere vlinders. De twee komen midden in de Georgische aanval terecht en filmen per ongeluk bewijsmateriaal. De film voldoet aan alle Russische vooroordelen. Niet alleen moeten de Georgische serganten gehoorzamen aan een Amerikaanse soldaat, de Georgische bevelhebbers rijden op het front ook nog eens in gloednieuwe auto’s met Duitse kentekens. In de bijna 90-minuten durende actiefilm schieten de Georgiers onder hoongelach Zuid-Ossetische burgers in het wildeweg neer. Het tweetal komt bovendien in contact met Westerse televisiejournalisten die het bewijsmateriaal dat de Russen de oorlog niet zijn begonnen niet willen hebben. Uiteindelijk komt het Russische leger het tweetal te hulp. De film werd lauw ontvangen door de Russische filmpers, maar is nog altijd aardig populair onder de bevolking.

Voor de Hollywoodfilm werd er behalve in hoofdstad Tbilisi ook in het zuiden van Georgie en in de gehavende stad Gori gedraaid. Volgens verschillende Georgische media moesten voor de special effects en explosies ironisch genoeg Russische filmtechnici worden ingehuurd. Verwacht wordt dat de film volgend jaar in de bioscopen zal draaien. Het is nog niet bekend of de film ook in Rusland te zien zal zijn.

Loezjkov schiet wolken uit de lucht

De Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov (73) droomt er al jaren van, deze winter gaat het echt gebeuren. Door vliegtuigen in te zetten die met chemicalien de sneeuwwolken ‘verdrijven’ spaart de gemeente jaarlijks miljoenen uit. Analisten voorspellen een ecologische ramp.

Moscow snow
Een besneeuwd uitzicht over Moskou,
door ‘Calvin’ op Flickr.

In het stadhuis aan de Tverskajastraat maken ze al jaren dezelfde rekensom. Wanneer de gemeente met een mengsel van cement, nitrogeen en zilver een aantal vrachtvliegtuigen de lucht ingaat om de sneeuwwolken te verdwijven spaart de stad miljoenen uit. Het verkeer ondervind geen hinder en de inwoners van de stad zullen een zonnige dag in de grijze winter kunnen waarderen. Al jaren garandeert het stadsbestuur op die manier mooi weer tijdens een aantal publieke feestdagen.

Het hoofd van de gemeentelijke dienst voor publieke werken Andrej Tsibin bevestigde deze week dat komende winter de stad Moskou 180 miljoen roebel (3,4 miljoen euro) zal uittrekken voor de ‘aanpak van sneeuw met vliegtuigen’. Het zou volgens Tsibin alleen om gevallen gaan wanneer er extreem veel sneeuw valt. ,,De burgemeester heeft gezegd dat het maar om een paar keer per winter mag gebeuren”, zei hij tijdens een persconferentie.

Sneeuw is ieder jaar een terugkerend probleem in de Russische hoofdstad. Een leger aan straatvegers en sneeuwschuivers, voornamelijk migranten uit Centraal-Azie, verzamelen handmatig de sneeuw van de wegen, stoepjes, daken en parken. In grote vrachtwagens wordt de sneeuwmassa naar ‘verwerkingsfabrieken’ gereden, waar men de sneeuw smelt en in een rivier laat stromen. Volgens de berekingen van het gemeentehuis is deze manier van sneeuwverwerking tot drie keer duurder dan de chemische aanpak. Volgens de zakenkrant Izvestia is de technologie achter het idee afkomstig van hetzelfde bedrijf dat het mooie weer verzorgde tijdens de Olympische Spelen vorig jaar in Peking.

Milieukundigen vrezen echter een ecologische catastrofe. ,,Deze stad heeft sneeuw nodig. Dit plan van burgemeester Loezjkov zal een slecht effect hebben op de boom- en plantgroei in de stad, en dat heeft weer allerlei gevolgen voor de biodiversiteit”, legt agrarisch-deskundige Ivan Smirnov uit. ,,Wanneer de sneeuwval verdwijnt zal ook de luchtkwaliteit in de stad achteruit hollen”. Ondertussen zien de inwoners van dorpen en kleine steden in de buurt van Moskou de plannen met lede ogen aan. De sneeuw die eigenlijk boven Moskou valt zou dan daar in grote hoeveelheden kunnen neervallen. Volgens professor Arkadi Trojtski van een metreologisch instituut in Nizjni-Novgorod is er meer onderzoek naar het proces van ‘wolkenschieten’ nodig. ,,Wat de overheid nu doet tijdens de feestdagen is relatief gemakkelijk. Het is dan zomer en toch al mooi weer, ze hoeven alleen maar te voorkomen dat het regent. Tijdens een strenge winter is het veel lastiger het klimaat te sturen.”

Olaf neemt rijlessen in Moskou

,,Je hoeft niet in je spiegels te kijken, dat doe ik wel”. Aleksej, mijn kettingrokende rij-instructeur, kijkt nonchalant voor zich uit. Op de verlaten parkeerplaats van een ijsstadion heeft hij met oranje pionnetjes een circuit uitgezet waartussen mijn eerste rijles moet beginnen. Nog voor ik de koppeling intrap vliegt er een met bladgoud belegde Porsche aan me voorbij. Hij blijft rondjes draaien om mijn kleine Peugeot 206. De Porsche vliegt op centimeters langs de leswagen. Een trap op een verkeerd pedaal en dit gaat nog een hele dure rijles worden.

,,Geen aandacht aan schenken, gewoon vooruit!” bromt Aleksej. ,,Je kunt in deze stad verdomme ook nergens rustig auto leren rijden.” Maar wanneer er later nog meer Porsche’s en zelfs een compleet camerateam verschijnen is het hem ook te veel. ,,Ik weet nog wel een andere plek, maar je mag het niet doorvertellen”, zegt hij. Ik stem direct in. Een paar minuten later rijden we een militair vliegveld op. Tussen de roestige helicopters en stokoude Sovjet-straaljagers maak ik mijn eerste bochten, schakel ik naar de derde versnelling en liet ik de motor een keer of vijf afslaan.

Het werd eens tijd. In mijn Friese jeugd leerde ik al eens trekkerrijden en jaren later stoof ik op een Chinese tweetaktbrommer door het Midden-Oosten. Maar een echt rijbewijs heb ik nooit gehaald. Toen ik onlangs in Nederland was heb ik er nog eens naar geinformeerd. Zo’n procedure met wachtlijsten, CBS-registratie, lessen en eindeloze examens, dat kan maanden duren. Hoe anders in Moskou. Bij ‘master-driver‘ kon ik dezelfde dag nog beginnen. Voor amper een tientje per uur krijg je bovendien rij-instructeurs die volgens de advertentie ‘niet roken, niet vloeken en geen klootzakken zijn’. Ook leuk: de rijschool werkt ook als taxidienst. Wanneer je van de ene kant van de stad naar de andere kant moet dan mag je dat stuk zelf rijden. Handig wanneer je nog boodschappen moet doen, de instructeur komt je thuis afhalen, je rijdt zelf naar de supermarkt en wanneer je hebt ingeslagen rij je zelf weer naar huis.

Het enige probleem is het Russische rijexamen. Niet alleen komt er zo’n twee uur een politieagent naast je zitten, je moet ook nog eens een juridisch boekwerk met allerlei tegenstrijdige verkeersregels uit je hoofd leren. En hoewel mijn Russisch vrij aardig is zal ik er moeite mee hebben uit te leggen dat de huifkar met paard geen voorrang heeft op de diplomatieke wagen met vlag en rood kenteken. Mijn Russische vrienden moeten er vooral erg om lachen. Want een rijbewijs, dat koop je in Rusland gewoon. Zo makkelijk is dat echter niet. Voor buitenlanders gelden er andere procedures en de corrupte ambtelijke molen weet nog niet hoe ze voor deze Nederlands staatsburger een rijbewijs kunnen fabriceren. En belangrijker: wat zoiets dan moet kosten.

Tot die tijd blijf ik rustig een aantal keer per week met Aleksej door Moskou rijden, een stad van ruim vijf miljoen automobilisten en de meest ondenkbare verkeerssituaties. Ik laat me rechts inhalen door Hummers, mag in verschillende Sovjet-auto’s rijden en liet me onlangs nog van de weg drukken door de gewapende escorte van de Russische president. En dat rijbewijs? Nederlandse rijschoolhouders die een oplossing weten mogen zich melden bij de redactie.

Verenigd Rusland wint alle 7000 verkiezingen

Afgelopen weekend behaalde de Verenigd Rusland-partij een glansrijke overwinning bij de Moskouse gemeenteraadsverkiezingen. Geen wonder, de oppositie mocht niet meedoen en van een verkiezingscampagne was nauwelijks sprake. Russen zijn onverschilling en geloven al lang niet meer in eerlijke verkiezingen.

,,Als je me twintig jaar geleden zou vertellen dat ik ooit op de communisten zou stemmen had ik je uitgelachen. Nu zit er weinig anders op.” Natalia Popova (47) is kwaad maar wilde niet wegblijven bij de verkiezingen, ,,Ik ben een van de laatste, de meeste van mijn vrienden en kenissen stemmen al jaren niet meer”, zegt ze. Slechts 35 procent van de kiesgerechtigden kwam opdagen dit weekend. De machtige Verenigd Rusland-partij van onder andere premier Vladimir Poetin en de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov behaalde ruim 66 procent van alle stemmen. De communistische partij moet het stellen met 13 procent. Andere partijen, onder wie de nationalistische LDPR en oppositiepartij Jabloko wisten de kiesdrempel van zeven procent niet te halen.

Oppositiepartijen hadden de afgelopen weken de grootste moeite campagne te voeren. Billboards waren plots ‘onbeschikbaar’ en posters verdwenen in de nacht. Alleen de LDPR van Vladimir Zjirinovski wist nog op tijd taxibusjes te beschilderen. Veel onafhankelijke kandidaten mochten niet meedoen, hun registratiepapieren werden door de kiescommissie niet geaccepteerd omdat ze ‘vals’ of ‘foutief’ zouden zijn. Ondertussen werd de stad overspeld met posters en reclamespotjes van Verenigd Rusland, de almachtige partij die onder andere door burgemeester Loesjkov is opgericht. Hij staat al sinds 1992 aan het roer van de stad. Omdat Moskou een speciale juridische status heeft wordt de burgemeester direct aangewezen door het Kremlin. De nieuwe gemeenteraad hoeft die benoeming slechts symbolisch te bevestigen. Niet alleen in Moskou, maar ook in andere delen van het land gingen de Russen naar de stembus om burgemeesters, gemeenteraden en regionale besturen te kiezen. Er werden afgelopen zondag ruim 7000 verkiezingen uitgeschreven, in alle gevallen kwam Verenigd Rusland als winnaar uit de bus.

In Rusland regeert men apatisch op verkiezingen. Uit een peiling van het Levada-centrum bleek dat maarliefst 62 procent van de Moskovieten denkt dat de verkiezingen doorgestoken kaart zijn. Bovendien redeneren veel Russen dat verandering over het algemeen geen verbetering brengt. ,,De huidige burgemeester heeft alles al gestolen, een nieuwe zou dat allemaal nog eens moeten doen. Daar wordt niemand beter van”, legt Natalia Popova uit. Burgemeester Loesjkov is relatief populair omdat hij de afgelopen jaren de pensioenen heeft opgeschroefd.

Ondanks de stevige overwinning van zijn partij is de positie van Loesjkov wankel. Hij ligt al jaren onder vuur vanwege zijn huwelijk met Jelena Batoerina (46), ‘s lands rijkste vrouw en eigenaar van Inteko, een succesvol bouwbedrijf dat een hoop aanbestedingen van de Moskouse overheid krijgt. Veel critici klagen dat historische gebouwen in de stad vaak plaats moeten maken voor luxe-hotels en peperdure villa’s in opdracht van Inteko. Ook de exorbitant hoge kosten van de bouw van de vierde ringweg om Moskou komt de burgemeester duur te staan. Nergens ter wereld is het bouwen van wegen duurder, terwijl de loonkosten in Rusland vele malen lager zijn.Verschillende analisten wijzen erop dat het Kremlin Loesjkov langzaam de deur uit werkt. Enkele handelspartners van Loesjkov staan onder druk en het Kremlin wees vorige maand een buitenstaander aan als hoofdinspecteur van de Moskouse politie.

Volgens oppositie-politicus Boris Nemstov, wiens kandidatuur ook geweigerd werd, zijn de verkiezingen ‘een farce’. ,,Geen enkele partij durft de burgemeester aan te vallen, allemaal doen ze mee in de corrupte bureaucratie van Verenigd Rusland, een organisatie die alleen maar bestaat om zoveel mogelijk geld van de bevolking te stelen”, zei hij. ,,Dit zijn geen verkiezingen en ik denk dat miljoenen inwoners van deze stad er niet zo over denken en gewoon thuisblijven.”

De wereld op je rug

The world on your shoulder

Just another afternoon in Bangkok. This American fellow has been traveling the (pretty crowded) Lonely Planet trail for the last couple of years, and apparently had this done in Australia. Pretty decent map, I guess you can’t blame the artist for messing up the Balkans.

Rusland zoekt erkenning op het wereldtoneel

De Verenigde Staten zien af van de bouw van een raketschild in Oost-Europa, de NAVO wil dolgraag samenwerken met Rusland en beide landen willen nauwer samenwerken op internationaal niveau. Maar wat is de Russische agenda?

‘Een dapper besluit’, liet de Russische premier Poetin weten. De stoicijnse Russische leider glunderde zowaar toen hij het aankondigde. De Amerikaanse president Barack Obama blies vorige week de plannen voor een raketschild in Oost-Europa af. Hoewel het raketschid eigenlijk tegen Iraanse raketten moest beschermen zag Rusland het altijd als een enorme bedreiging voor haar eigen veiligheid. In Moskou kopten de kranten dat de Russische diplomatie had ‘gewonnen’. De meeste Russen zien het als hun goed recht. Rusland wil voor vol worden aangezien op het wereldtoneel.

Na jaren van moeizame relaties zit er sinds een paar weken schot in de bilaterale betrekkingen tussen Rusland en de Verenigde Staten. Het raketschild is van de baan, op het gebied van de nucleaire non-profileratie worden spijkers met koppen geslagen en ook Rusland voert de diplomatieke druk op tegen Iran. Rusland, de NAVO en de Verenigde Staten werken samen in strijd tegen het terrorisme en de Russische marine werkt andere landen om piraterij tegen te gaan. Zelfs in Afghanistan, het land waar Rusland twintig jaar geleden zelf een oorlog vocht, willen beide landen aan de slag om illegale heroine-export tegen te gaan.

,,Dat is snel gegaan”, legt Maxim Braterski uit. Hij is als hoogleraar verbonden aan het Centrum voor Russische Studies aan de Moskouse School voor de Economie. ,,Nog maar een half jaar geleden waren de relaties op een dieptepunt. De NAVO bevroor de banden met Rusland vanwege het conflict in de Kaukasus en in Rusland had het raketschild in Polen en Tsjechie kwaad bloed gezet. Dat zijn in het Kremlin niet vergeten, maar de irritatie is voorbij”, weet Braterski. ,,Rusland zat de afgelopen jaren klem en wilde met niemand samenwerken. Dit is een positief signaal. De nieuwe NAVO-baas ziet men hier als een bruggenbouwer, De Hoop Scheffer polariseerde alleen maar en durfde niet vooruit te kijken”.

Toch ziet men in Rusland de NAVO nog altijd als een bedreiging. Met Amerikaane basis in Centraal-Azie, militaire oefeningen in de Baltische Staten en vooral de militaire samenwerking met en het potentiele lidmaatschap van Oekraine en Georgie baart Rusland zorgen. ,,Mensen zijn argwanend. Ze niet de NAVO niet geheel ten onrechte als een militair blok, niet zozeer als een politieke entiteit”, legt Braterski uit. Veel analisten denken dan ook dat de ware test voor de Amerikaans-Russische relaties zich niet zozeer in Rusland zelf, maar in de voormalige Sovjet-ruimte af zal spelen. Rusland ziet het gebied als haar achtertuin en Amerika probeert er voet aan de grond te krijgen.

De relatie tussen beide landen is dan ook nog verre van optimaal. Zo doken er afgelopen week beelden op van een Amerikaanse diplomaat die in een hotel in een Russische provinciestad was ‘betrapt’ met prostituees. Volgens de Amerikaanse ambassade in Moskou gaat het om een smaadvolle poging de diplomaat in diskrediet te brengen. Het Witte Huis noemde de beelden ‘montages’.

De betere betrekkingen zijn vooral te danken aan Barack Obama. ,,Hij is niet zo hardlijnig als Bush”, legt Braterski uit. ,,Hij luistert naar Moskou. Dat zag je tijdens het staatsbezoek in Juli, en nu weer tijdens de VN-conferentie en de G20 bijeenkomst in Pittsburg. Ze willen samenwerken.” Toch mag de rol van Medvedev volgens Braterski niet worden uitgevlakt. ,,Hij heeft een eigen agenda. Hij is vastbesloten Rusland als een belangrijke speler op het wereldtoneel neer te zetten. Nu de relaties met de Verenigde Staten verbeteren zou het me niets verbazen wanneer hij binnenkort de druk op Europa opvoert.”