‘Je blijft toch een boer, je handen jeuken’

Op zo’n 400 kilometer van Moskou is de 38-jarige Brabander Marko van den Broek een pluimveebedrijf begonnen. Na jaren als agrarisch voorlichter is hij in de vruchtbare regio van provinciestad Lipetsk voor zichzelf begonnen. Op de zwarte aarde is genoeg ruimte voor agrarische ondernemers met doorzettingsvermogen.

Marco van den Broek (midden)
Marko van den Broek (links) luistert naar personeel

,,Hey, jullie daar! Doen we dit nu op z’n Russisch, of gaat het op z’n Nederlands gebeuren? Juist ja! Opschieten en doorwerken!” In vloeiend Russisch deelt Marko van den Broek bevelen uit op zijn erf een kleine 20 kilometer van Lipetsk, een flinke provinciestad 400 kilometer ten zuiden van Moskou. Hij moet zich overal mee bemoeien. Hoe de hokken worden schoongemaakt, waarom de leverancier maar niet met de facturen komt, hoe de afwatering langs de gevel loopt en op wat voor hoek de luchtfiltering moet staan. De pluimveehouderij met slachtkippen opereert nu in een paar stallen, maar met een Russische zakenpartner en een aantal flinke investeringen moeten er over een paar jaar bijna drie miljoen kippen rondscharrelen. In de stallen met kuikens is het volgens de computer precies 31,2 graden. ,,We stoken hier met gas, maar dan komt de Russische bureaucratie om de hoek kijken. In principe filteren we hier zo goed dat er nooit sprake kan zijn van een gaslek, en toch moeten we de muren aanpassen zodat ze er eventueel uit kunnen klappen. Het zou makkelijker zijn om de oude stallen plat te gooien en alles opnieuw te bouwen, maar dan moet je weer een bouwvergunning aanvragen. Nu valt alles onder renovatie”. Met een zuchtje koude wind van buiten rennen honderden kuikens wild tussen de benen van de boomlange Nederlander door.

Van den Broek is in 1994 als stagiair in Rusland terecht gekomen. Hij werkt sindsdien bij verschillende firma’s als voorlichter en zat jarenlang in allerlei afgelegen regio’s, van het zuiden van Rusland tot de steppen van Kazachstan. ,,En toch is de voorlichting ondankbaar. Wanneer het fout gaat ben je klos en als ze het eindelijk goed doen moet je weer wegwezen”, legt hij uit. ,,En je blijft boer, je handen gaan jeuken”. Drie jaar geleden kocht hij een oude varkensboerderij op zo’n 20 kilometer van Lipetsk en met twee andere bedrijven en een slachterij is Van den Broek hard bezig de pluimveesector in de regio op de kaart te zetten. ,,Als je hier wilt beginnen moet je iemand kennen, iemand die je kunt vertrouwen. Zonder vrienden ben je nergens.” Een Russische partner helpt met de ingewikkelde procedures, voorschriften en vergunningen. ,,Je kan het wel alleen doen, maar dat proces is moeilijker, duurt langer en is veel duurder”.

De omgeving van Lipetsk staat bekend een deel van de ‘Zwarte Aarde’, een strook bijzonder vruchtbaar land in het zuiden en zuid-westen van Rusland. Hoewel door de hitte van afgelopen zomer de oogsten voor een flink deel mislukt zijn is het wintertarwe ingezaaid. Er zijn volgens Van den Broek mogelijkheden genoeg in de agrarische sector, maar makkelijk is het niet. ,,Je moet alles zelf doen en zorgen dat je van niemand afhankelijk bent. Je eigen oogst opslaan, je eigen import aansturen. Dat kan allemaal via tussenpersonenen, maar de kans is groot dat je dan aan het korste eind trekt”. Dat het niet eenvoudig is goed personeel te vinden blijkt op het kantoor van zijn zakenpartner. Een dronken vrouw strompel naar binnen en vraagt om een voorschot. De bedrijfsleider stuurt haar weer terug en legt uit dat er op het Russische platteland twee soorten mensen zijn. ,,Landwerkers die overal bang voor zijn, en landwerkers die niemand vrezen. Deze vrouw is duidelijk van de laatste categorie”, lacht hij. Ook voor Van den Broek is het niet gemakkelijk. ,,Er zijn dingen die je gewoon niet verwacht. Je moet bijvoorbeeld beveiliging bij de poort zetten. Het mag je eigen personeel zijn, ze stelen je spullen nog wanneer je er zelf bijstaat”.

Kuikentje!

Verkiezingen in Azerbeidzjan

UPDATE: In drie dagen is het project geslaagd. Met op de kop af 100 lezers hebben we ruim 1000 euro binnen weten te slepen. Het bewijs dat journalistiek leeft, dat crowdsourcing zelfs in een relatief kleine nichemarkt werkt en dat lezers graag bepalen en zelfs betalen voor onafhankelijke kwaliteitsjournalistiek. Hoera!

Baku, Azerbaijan
Baku op Flickr via ‘Teuchtelad’ – http://www.flickr.com/photos/teuchterlad/

Ik vlieg donderdag naar Baku en sta morgenochtend vroeg op de stoep bij de ambassade om een visum voor elkaar te boksen. Honderden retweets, allerlei steunbetuigingen en net iets te veel media-aandacht. Ik blijf de komende weken hier, op twitter en via e-mail verslag doen. Innovatieve, crowd-sourced journalistiek, het kan. En hoe! Bedankt!

Continue reading

The drunken piano

When we first moved into an old, almost-falling-apart flat in the centre of Moscow, I made a joke that the only way to compensate for the hideous Soviet wallpaper was to make it worse. If we’d just bring in a piano and put some flowers on it, it would feel exactly like the Sixties, I said.

188164358

My friends got the joke, and before I properly settled down, three Uzbek migrant workers were manoeuvring a big, light-brown piano into place.

As I’ve found out since, while there were many deficiencies in the Soviet Union, there were always plenty of pianos. In fact, there are so many old pianos in Moscow that you can even find people that are willing to pay you money to take their old instrument away.

But while getting the piano might be cheap, tuning the decrepit monster is a whole different story. After a frantic look online, an appointment was fixed and I prepared to welcome the piano tuner the next morning at 9 am sharp.

The piano tuner, Valery, arrived early, however – much earlier than planned. He looked around the place, noticed my girlfriend, Anya, and took a seat on the couch.

“The girl has to leave,” he declared, somewhat bizarrely. “I can’t tune when she’s around.”

Luckily for the little couch (also made in the Soviet Union) it was sturdy enough not to break under the weight of the massive piano tuner, who looked strangely like a preacher from America’s Deep South who’d had too much deep-fried chicken.

After Anya left for work, Valery got up and lightly flicked his index finger against his throat, a universal sign I’d picked up in my first few hours in Russia.

“It’s just you and me, and the piano needs a drink,” Valery said, gravely. I hadn’t even had a coffee yet, but I pointed him in the direction of the open bottle of wine on the table (it had been there since the day before).

The wine got Valery talking.

Remarkably, he had indeed been a preacher in the US who had ministered to a little church down in Dixie. All of his seven children sang in his choir, they mainly used horses for transportation – and lived a quiet, peaceful life with the Bible.

But Valery’s life wasn’t like that in Moscow. As far as I understood, he had to come back to Russia every other month to take care of his aged mother. To cover his expenses, he tuned pianos.

He’d gone to the States to kick his drinking habit and had found a sober friend in God. But back in Moscow, he would give flowers to his mother, meet up with his old drinking buddies and go ? ????? (on a bender).

After Valery finished the wine, he asked me to share another with the piano. I pulled out a second bottle and fell asleep after the second glass. When I woke up four or five hours later, Valery was nowhere to be seen – and neither were all but one of the six bottles of Burgundy I had been keeping in the kitchen.

On the piano, there was a note. “Your wine is great, as is your piano. Your only problem is your girlfriend. God bless and take care!”

After that, no matter how hard I tried afterwards to reach Valery by mobile, his phone didn’t answer and I never heard of him again. But needless to say, the piano to this day sounds as tuneful as a harp.

Have grandchildren – will travel, and travel and travel

Life wasn’t always this easy for Valentina, an 82-year-old Moscow grandmother. For nearly half a century, she used to fit clothing for the Soviet elite in one of the city’s most expensive hotels. But now – with an Aeroflot frequent flyer card and a big bunch of grandchildren – she’s living it large.

188145416

“Don’t forget to put the air miles on my card,” Valentina tells the Aeroflot representative at the airport.

Since it’s mostly pretentious businessmen and free-wheeling government officials who hammer on the miles, it’s quite unusual for the girls at the check-in counter to see an elderly grandmother clocking up such huge distances.

“I use them for my grandchildren,” Valentina told me after she easily swept past security. “Sometimes I take them along, other times I just let them fly on my miles.”

As she later sips a cup of tea, I say that she’s probably the favourite grandmother in the family.

Since then she’s been nearly everywhere – from Argentina and Australia to India and Indonesia.

After working for nearly half a century fixing buttons and sewing coats in one of Moscow’s most expensive hotels, she suddenly got an option to buy a central Moscow apartment. With her last savings she then bought another apartment, and with the rental income she kept on investing until she had enough to fly around the world, business class.

“I just came back to Moscow to collect the rent,” she says.

At the height of the Moscow real estate boom, Valentina sold up and moved to Israel. “I was sick of moving around and wanted to spend my old age in the Holy Land. But honestly, it’s boring over there, and lonely. All my children have settled in Moscow, and nobody would visit me.”

So Valentina moved back to Moscow – and now each month she takes one of her grandchildren on a trip. This week, she’s going to New York.

“I was there before, but little Vanya really wanted to see it – and he’s not old enough yet to go there by himself,” she says.

When Vanya is out of earshot, tears well up in her eyes and the emotion comes tumbling out. “I remember the war and the hard years after it,” Valentina says. “When I was young, we had to steal potatoes to survive. Now all of a sudden, I have everything. I still can’t believe it. Even during the war, I never cried. And now suddenly the tears flow.”

When 16-year old Vanya comes back, she brushes away her tears. “Life is good now,” she says. “I’ve got seven grandchildren and they all like me.”

Vanya nods his head, and explains that his grandmother has hired a special tour operator to organise all her trips.

“Next up is Dubai,” Vanya says. “They told babulya that there was a city in the middle of the desert, so now she really wants to go there.”

Rusland heeft iedereen nodig

Om inzicht te krijgen in de demografische situatie wil de Russische overheid in amper twee weken iedereen in Rusland een enquête voorleggen. Voor de nationale volkstelling gaan honderdduizenden studenten en vrijwilligers met gevaar voor eigen leven op pad. De oppositie boycot de telling en is bang dat de overheid de cijfers manipuleert en misbruikt.

'Je shawl zit niet recht!'
‘Je shawl zit niet recht!’, zegt de dame van de telcommissie. Alle jongeren moeten op de foto, en de logo’s van de telling moeten mooi in beeld komen.

,,Hebben we u over het hoofd gezien, was u zo laat nog aan het werk? Ga daar maar zitten, bij de studentes. Die schrijven u wel bij”. Een vrouw van middelbare leeftijd met een grote uilenbril heeft de leiding over het vijfde telpunt in de Jaltastraat in het zuiden van Moskou. In het krappe appartementje met bloemetjesbehang hangt een grote Russische vlag voor de ramen en lopen vrijwilligers de deur plat. Op posters, billboards, radio en televisie krijgt iedereen te verstaan zich te moeten melden bij de Nationale Volkstelling. Iedereen, dus ook Nederlandse correspondenten. ,,U beheerst de Russische taal?”, vraagt de studente voorzichtig. Ik knik en ze kruist het eerste vakje aan. Na een aantal vragen over mijn leeftijd, beroep en gezinssituatie moet ik zelf etnische achtergrond invullen. Er is geen lijst of keuzemogelijkheid, iedereen mag zelf bepalen van wat voor afkomst hij of zij is. Ik vul ‘Nederlander’ in. ,,Heel goed”, zegt de studente. ,,Welke talen spreekt behalve het Russisch?” Met een mooie krul schrijft ze Nederlands, Frans en Engels op, maar wanneer ik het Duits noem kijkt ze moeilijk. ,,Daar is geen ruimte voor. U mag maar drie buitenlandse talen spreken”. Ik laat het Duits varen en pas wanneer ik precies uitleg dat ik zowel een radio als een televisie en een internetverbinding heb mag ik weer gaan. De oudere vrouw kijkt tevreden toe. ,,Ze doen zo goed hun best, ik denk dat dat de studenten in uw flat al bijna iedereen gehad hebben. En bedankt nog!”

Tijdens de laatste census in 2002 telde Rusland nog 145 miljoen inwoners. Maar door de hoge babysterfte, de slechte medische zorg en de ongezonde levensstijl is de verwachting dat er dit jaar nog maar zo’n 142 miljoen Russen zijn. Na het einde van de Sovjet-Unie werden er steeds minder kinderen geboren, migreerden grote aantallen Russen naar het buitenland en ging de levensverwachting omlaag. Pas sinds vorig jaar zit er een postitieve trend in het bevolkingscijfer. Migranten uit de Russische buurlanden, een van de belangrijkste factoren in de bevolkingsgroei, argwanen de census. Ondanks garanties van de overheid zijn veel mensen bang dat de gegevens tegen hen gebruikt zullen worden. Bovendien liet het voormalig hoofd van het Federale Bureau voor de Statistiek, Vladimir Sokolin, bij zijn vertrek vorig jaar nog weten dat de overheid zijn cijfers manipuleert. De Rusissche oppositie boycot de volkstelling dan ook en roepen hun leden op zich niet te laten tellen. ‘Geef ons eerst het recht op eerlijke verkiezingen, dan pas mogen ze ons tellen’, zegt de Ander Rusland-beweging in een verklaring op hun website.

De overheid trekt een flinke PR-campagne van stal om iedereen in de telling op te laten nemen. Op ieder gebouw hangt een herinnering en de nieuwsbulletins herhalen keer op keer dat ‘Rusland iedereen nodig heeft’, het motto van de volkstelling. De slechte demografische cijfers zijn een grote zorg voor de overheid. Rusland doet zich graag voor als wereldmacht maar is qua bevolkingsaantallen bijna tien keer kleiner dan buurland China. Ruim 600.000 studenten en vrijwilligers werken aan de volkstelling, soms met gevaar voor eigen leven. In verschillende dorpen werden de tellers aangevallen door honden of stelen criminelen de officiële petjes en shawls van de medewerkers om zo andere mensen te beroven. De Russische patriarch, premier Vladimir Poetin en zijn vrouw, de herders van de Altaj-vlaktes en zelfs de kosmonauten in het internationaal ruimtestation ISS zijn reeds opgenomen. De telling duurt tot en met aankomende maandag.

Multi-tasking in McDonalds

Somewhere well hidden in the jungle of what used to be Sheremetyevo-2, there is a little pharmacy where you can stock up on heavy-duty Russian medicine before heading out to the farther reaches of the former Soviet republics.

188126108

A couple of years ago, after being stuck in a traffic jam for hours, getting lost in the terminals and nearly missing my flight, I rushed in to buy a pack of painkillers.

“You look healthy to me,” a woman I couldn’t see told me from behind the little window. “You’re not getting any aspirin. Go get yourself a strong cup of black tea and everything will be fine.”

Miraculously, it worked. Ever since then, I’ve relied on strong black tea whenever a headache pops up. So recently, on my way to a ridiculously far-flung part of town, I rushed into a McDonald’s for a tea. Taking a seat, I quietly sipped my tea and watched the crowd of people and cars make their way.

But instead of people-watching, I found myself looking at Jamal’s computer screen.

Jamal is a clean-cut, tall, twenty-something lad from Pakistan. It took him a long time before he noticed I was staring over his shoulder at his laptop. Feeling a bit guilty for infringing on his privacy, I had watched how he used Google Translate to turn Russian sites into machine English.

I noticed that Jamal’s plans were positively Napoleonic in their scale. Switching madly between different tabs, Jamal was variously looking for an apartment on a real estate web site, browsing through job offers, setting up an account on a Russian dating site, setting up a .ru e-mail address and making his way through an online Russian language course.

“I used to be a programmer,” he says, smiling, when I finally introduce myself. Other than his Russian tabs, he was also watching the news back home and placing his bets on a Pakistani sports site.

The dating was a form of rebellion, he said. “My father wants me to marry a girl from the village, but I escaped in time. I think I like Moscow girls better – they’re different.”

Sensing that he was fishing for advice, I told him to go ahead with his plans, and not to worry if the first five apartments and 12 dates didn’t work out.

Jamal came to Moscow on a student visa, but after a couple of weeks left the endless corridors of the university, finding a job within the Pakistani diaspora. “It’s like a big family, they take care of you and find you a place to work,” he says.

He says he has cooked in restaurants, managed bookkeeping for a number of companies and programmed software. Now he’s had enough of all that and wants to try something different, he says.

“I didn’t come to Moscow to meet other Pakistanis. Now I’m trying it the Russian way.”

With enough ambition and the help of Google Translate, I’m sure he’ll find his way.

“You know, I’m kind of a prototype,” says Jamal. “If I can make it here, many of my friends back home will come. I’m trying to set an example,” he says. “A Russian friend told me that if you can make it in Moscow, you can make it anywhere.”

Historische stembusgang in Kirgizie

Na de bloedige rellen van afgelopen zomer kozen de Kirgiezen zondag in relatieve rust een nieuw parlement. Doordat de macht niet langer bij de president ligt kan Kirgizië een van de meest democratische landen in de regio worden.

Met de verkiezingen van zondag zou Kirgizië op papier het meest democratische land in de regio zijn. Waar in de meeste landen van de voormalige Sovjet-Unie de macht bij de president ligt, krijgt het Kirgizische parlement het laatste woord over het bestuur van het Centraal-Aziatische land. Met 29 deelnemende politieke partijen en stembiljetten van zeker 70 centimeter zijn de verkiezingen een belangrijke lakmoesproef voor de stabiliteit in de regio. Nadat de interim-regering onder leiding van de oud-diplomate Roza Otoenbajeva afgelopen april de macht greep braken er in het zuiden van het land etnische rellen uit. Na een serie incidenten gingen groepen gewapende Kirgiezen en onderdelen van het leger de Oezbeekse minderheden te lijf. Bij de gevechten tussen beide groepen kwamen honderden mensen om het leven.

Onrust of grote opstanden zijn zondag uitgebleven. Volgens een woordvoerder van de OVSE verliep de stembusgang in de door geweld geplaagde stad Osj vreedzaam. Interim-president Roza Otoenbajeva nam forse veiligheidsmaatregelen gaf het leger en burgermilities de opdracht stembureau’s bewaken. ‘Het hele proces zal open en transparant verlopen, er is geen ruimte voor onruststokers en we doen er alles aan om te voorkomen dat er opnieuw politieke hysterie uitbreekt’, liet ze zondagmorgen weten. Toch zijn er tientallen incidenten en meldingen van stembusfraude. Sommige stembureau’s bleven gesloten en in anderen waren de stembussen opengebroken. Volgens de Kirgizische website 24.kg zijn er in tientallen stembureau’s problemen omdat de stembiljetten niet in de stembussen passen. ‘In Bisjkek zitten de bussen propvol en hebben de kiescommissie’s geen idee wat ze met de rest van de stemmen moeten doen’, liet Dinara Osjoerachoenova van de Democratische Burgerpartij tegenover het Russische persbureau Interfax weten.

Ruim 51 procent van de 2,8 miljoen kiesgerechtigde Kirgiezen hebben hun stem uitgebracht. Voor de grote aantallen Kirgizische gastarbeiders zijn er in 15 Russische steden stembussen geopend. Volgens de eerste exit-polls ligt de Ar-Namys partij van ex-premier Felix Koelov voor. Hij wil goede banden met Rusland en heeft zich vaak kritisch uitgelaten over de democratische hervormingen. De gematigde Sociaal Democratische partij SDPK volgt op de voet. Met een kiesdrempel van vijf procent is de verwachting dat er niet meer dan vijf of zes partijen in het parlement komen. De voorlopige resultaten zullen volgens de centrale kiescommissie pas in de loop van maandag bekend worden.

A Caucasus cowboy

When we first got a video player, I played the tape that came with it over and over again. In the film, Paul Hogan puts on a big hat and plays Crocodile Dundee, launched from the Australian outback into the concrete jungle of New York. As he walks down the street, thousands of busy people pass him by, and he says a friendly hello to each and every one of them.

188107583

“I felt like that when I first came here,” Yussef told me when I met him on a Moscow side street. “It’s impolite if you don’t greet people who cross your path.”

Yussef may not tame crocs, but he’s a real Russian cowboy. Back home in the mountains of Karachai-Cherkessia he herds flocks of sheep with big horns. In Moscow, the only thing that’s missing is his horse.

Other than attracting expats, adventurers and migrant workers from abroad, Moscow is foremost a capital that features an eclectic mix of Russia’s ethnicities. And if you’re travelling somewhere in Russia far away from Moscow, there’s no better way to prepare than to visit that particular republic’s diaspora.

Whether they’re Khantys from the Arctic north, Kalmyks from the steppes or Karachais from the Caucasus mountains, with a bit of effort you can find them all in our capital.

“I always carry my knife with me,” Yussef explains when I point at the big sharp thing attached to his belt. “You never know what the day might bring, and it actually comes in handy if you’re eating an apple.”

The Moscow police were less amused, however, and one day arrested Yussef and confiscated his knife. He made himself a new one the next day.

“They always say Moscow is dangerous, but if you carry a good knife, nobody touches you,” he says.

It’s not the cops who are giving Yussef grief, he explains, but his daughters.

“God decided to give me four daughters,” he says. “And as they are growing up, it’s costing me a lot of money to get them married off.”

In Karachai-Cherkessia, as in many other parts of Russia, the family of the bride still has to offer a dowry.

“My oldest is 19 and got married this spring,” Yussef says, a smile on his face. “But it cost me a washing machine, a refrigerator and an oven!”

In Moscow, Yussef makes a living by going around slaughtering sheep for Muslim families that don’t want to get their hands dirty. And, like many others, he also drives a car around town as a taxi at night.

To cope with the massive influx of migrant workers, fortune-seekers and cowboys, the Moscow city government recently proposed a code of conduct.

Amongst other do’s and don’ts, Muscovites are discouraged from grilling shashlik on their balconies.

Yussef agrees, but with one difference. “Cooking shashlik on the balcony leaves black smoke on your walls,” he says. “It’s better to cook on the roof instead.”

And it’s not just a way of placating the neighbours, Yussef says. “The concierge usually has the key, or you can simply break the lock with a good knife. Then you can cook with a view. And with a bit of imagination, these flats are my mountains.”

‘Een beetje begrip, meer vragen we niet’

Ooit werd een groot deel van de Noordelijke-Kaukasus bewoond door de Circassiërs, een overkoepelende naam voor verschillende etnische volkeren in de onrustige bergregio. Anderhalve eeuw geleden werden ze door het leger van de Tsaar gedeporteerd en in grote getalen de dood ingejaagd. Met de Olympische Spelen in aantocht zoeken hun nazaten erkenning.

WoonsiloEen woonsilo in Karatsjaj-Tsjerkessie. Hier de hele fotoserie

In zijn bescheiden keuken zet Muhammed Psjeoenov een schaal met gefrituurde vis op tafel. ,,Uit de river natuurlijk”, zegt hij. ,,Tsjerkessen eten uit respect voor hun voorvaderen geen zeevis. De helft van ons volk is op zee om het leven gekomen”. In Karatsjaj-Tsjerkessie wonen de laatste Tsjerkessen, de nazaten van het Circassische volk dat tijdens de Russische strafexpeditie op de Kaukasus in grote getalen werd gedeporteerd naar het Ottomaanse rijk. Veel van de volgepakte boten haalden de oversteek niet. Volgens verschillende historici zijn er zeker een miljoen mensen om het leven gekomen. De Circassische diaspora wil de gebeurtenissen van 1864 graag als genocide erkent zien. ,,Maar dat woord mag je hier niet gebruiken”, legt Psjeoenov uit. Hij luistert graag naar Circassische volksmuziek en probeert op internet in contact te blijven met Circassiërs in Turkije, Jordanië, Israël en andere delen van de wereld. Er zijn volgens hem allerlei politieke problemen. ,,Wij hebben niets te zeggen, jongeren van verschillende etnische achtergronden gaan elk weekend met elkaar op de vuist”. Rusland past al jaren de tactiek van verdeel en heers toe op de Kaukasus. De Tsjerkessen zijn in een autonome republiek samengevoegd met de Karatsjaïers en in de regio vormen de Russen de grootste minderheid.

,,Wij voelen ons hier niet langer op ons gemak”, legt Mugammed Tsjerkesov uit. Hij staat aan het hoofd van de Adyge Chase-beweging, een invloedrijke politieke organisatie. Op het kleine hoofdkantoor hangt een enorme landkaart van wat vroeger het Circassische rijk was. Er worden kranten uitgegeven, vergaderingen uitgeschreven en diegroene Circassische vlaggen gedrukt. ,,Met al die verschillende etniciteiten is het belangrijk dat er hier een Rus aan het hoofd komt te staan”, legt Tsjerkesov uit. Makkelijk is dat niet, kandidaat-premier Fral Sjebzjoechov werd afgelopen mei vermoord. Twee maanden eerder werd Aslan Zjoekov, de jeugdleider van Adyge Chase, bij een autowasserij doodgeschoten. Volgens Tsjerkesov doen de Russen aan geschiedvervalsing. ,,De oorlog is pas voorbij als de laatste soldaat begraven is, zegt men wel eens. Wij hebben nog altijd geen monumenten, gedenkstenen. Het is nog altijd bijna onmogelijk voor de Circassische diaspora om terug naar hun geboortegrond te keren. Duizende Chinezen vestigen zich in Rusland, de afgelopen jaren zijn er nog geen handvol Circassiers het land binnengelaten. Wij zijn een trouw volk, maar Rusland weigert ons de hand te reiken”.

Karatsjaj-Tsjerkessie grenst aan het gebied waar Rusland in 2014 de Olympische winterspelen organiseert. Dwars door de republiek leggen ingenieurs een grote weg naar Krasnaja Poljana aan, de ski-pistes waar nu hotels en faciliteiten uit de grond worden gestampt. ,,Poetin heeft gezegd dat de spelen op Griekse grond zullen plaatsvinden, dat doet pijn”, zegt Tsjerkesov. ,,Natuurlijk woonde daar destijds ook Grieken, maar het het is natuurlijk Circassisch land. Krasnaja Poljana was de plaats waar in 1864 de heftigste gevechten plaatsvonden. Dat Rusland dat op de vooravond van de 150-jarige viering doodzwijgt valt moelijk te accepteren”. In Canada, de Verenigde Staten en Turkije en vooral op internet protesteren allerlei groepen Circassiërs tegen de komst van de Spelen. ,,Dat kun je toch niet tegenhouden”, verzucht Tsjerkesov. ,,Maar het minste wat ze kunnen doen is ons een rol geven in het geheel, zoals de inuit-eskimo’s een rol kregen bij de winterspelen in Vancouver. Het enige wat wij willen is een beetje begrip”.