‘Een beetje begrip, meer vragen we niet’

Ooit werd een groot deel van de Noordelijke-Kaukasus bewoond door de Circassiërs, een overkoepelende naam voor verschillende etnische volkeren in de onrustige bergregio. Anderhalve eeuw geleden werden ze door het leger van de Tsaar gedeporteerd en in grote getalen de dood ingejaagd. Met de Olympische Spelen in aantocht zoeken hun nazaten erkenning.

WoonsiloEen woonsilo in Karatsjaj-Tsjerkessie. Hier de hele fotoserie

In zijn bescheiden keuken zet Muhammed Psjeoenov een schaal met gefrituurde vis op tafel. ,,Uit de river natuurlijk”, zegt hij. ,,Tsjerkessen eten uit respect voor hun voorvaderen geen zeevis. De helft van ons volk is op zee om het leven gekomen”. In Karatsjaj-Tsjerkessie wonen de laatste Tsjerkessen, de nazaten van het Circassische volk dat tijdens de Russische strafexpeditie op de Kaukasus in grote getalen werd gedeporteerd naar het Ottomaanse rijk. Veel van de volgepakte boten haalden de oversteek niet. Volgens verschillende historici zijn er zeker een miljoen mensen om het leven gekomen. De Circassische diaspora wil de gebeurtenissen van 1864 graag als genocide erkent zien. ,,Maar dat woord mag je hier niet gebruiken”, legt Psjeoenov uit. Hij luistert graag naar Circassische volksmuziek en probeert op internet in contact te blijven met Circassiërs in Turkije, Jordanië, Israël en andere delen van de wereld. Er zijn volgens hem allerlei politieke problemen. ,,Wij hebben niets te zeggen, jongeren van verschillende etnische achtergronden gaan elk weekend met elkaar op de vuist”. Rusland past al jaren de tactiek van verdeel en heers toe op de Kaukasus. De Tsjerkessen zijn in een autonome republiek samengevoegd met de Karatsjaïers en in de regio vormen de Russen de grootste minderheid.

,,Wij voelen ons hier niet langer op ons gemak”, legt Mugammed Tsjerkesov uit. Hij staat aan het hoofd van de Adyge Chase-beweging, een invloedrijke politieke organisatie. Op het kleine hoofdkantoor hangt een enorme landkaart van wat vroeger het Circassische rijk was. Er worden kranten uitgegeven, vergaderingen uitgeschreven en diegroene Circassische vlaggen gedrukt. ,,Met al die verschillende etniciteiten is het belangrijk dat er hier een Rus aan het hoofd komt te staan”, legt Tsjerkesov uit. Makkelijk is dat niet, kandidaat-premier Fral Sjebzjoechov werd afgelopen mei vermoord. Twee maanden eerder werd Aslan Zjoekov, de jeugdleider van Adyge Chase, bij een autowasserij doodgeschoten. Volgens Tsjerkesov doen de Russen aan geschiedvervalsing. ,,De oorlog is pas voorbij als de laatste soldaat begraven is, zegt men wel eens. Wij hebben nog altijd geen monumenten, gedenkstenen. Het is nog altijd bijna onmogelijk voor de Circassische diaspora om terug naar hun geboortegrond te keren. Duizende Chinezen vestigen zich in Rusland, de afgelopen jaren zijn er nog geen handvol Circassiers het land binnengelaten. Wij zijn een trouw volk, maar Rusland weigert ons de hand te reiken”.

Karatsjaj-Tsjerkessie grenst aan het gebied waar Rusland in 2014 de Olympische winterspelen organiseert. Dwars door de republiek leggen ingenieurs een grote weg naar Krasnaja Poljana aan, de ski-pistes waar nu hotels en faciliteiten uit de grond worden gestampt. ,,Poetin heeft gezegd dat de spelen op Griekse grond zullen plaatsvinden, dat doet pijn”, zegt Tsjerkesov. ,,Natuurlijk woonde daar destijds ook Grieken, maar het het is natuurlijk Circassisch land. Krasnaja Poljana was de plaats waar in 1864 de heftigste gevechten plaatsvonden. Dat Rusland dat op de vooravond van de 150-jarige viering doodzwijgt valt moelijk te accepteren”. In Canada, de Verenigde Staten en Turkije en vooral op internet protesteren allerlei groepen Circassiërs tegen de komst van de Spelen. ,,Dat kun je toch niet tegenhouden”, verzucht Tsjerkesov. ,,Maar het minste wat ze kunnen doen is ons een rol geven in het geheel, zoals de inuit-eskimo’s een rol kregen bij de winterspelen in Vancouver. Het enige wat wij willen is een beetje begrip”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>