Hoe de Sandrabus verdween uit Tbilisi

Het is een van de eerste herinneringen uit mijn jeugd, de dag dat ik zelf met de bus naar school mocht. De gele FRAM-bus die in de vroege morgen aan de horizon opdoemde, de eindeloze rit langs de boerderijen, de windmolens en de dijk aan het Wad, het staat me allemaal nog haarscherp bij. De hypnotiserende diesellucht, de leren banken waar de oudere jongens hun namen in kerfden, de rit van Holwerd naar Dokkum leek een reis naar de andere kant van de wereld.

Ruim 3000 kilometer verderop en zeker twintig jaar later duikt mijn lijn 54 weer op. Sandra Roelofs, de Nederlandse vrouw van de Georgische president Michail Saakasjvili, heeft de afgelopen tien jaar een flink recyclingsprogramma op poten gezet. Veegwagentjes van de gemeente Den Haag houden de straten van Tbilisi schoon, Radio Muza draait de soms haperende CD’s van Radio 6 in de Georgische ether en de streekbussen uit heel Nederland, in de volksmond ‘Sandrabussen’, vervoeren jaarlijks miljoenen forenzen.

Behalve westerse bussen haalde Saakasjvili experts, politici en adviseurs uit Europa en de Verenigde Staten naar de hoofdstad. Sinds zijn aantreden in 2003 is Georgië onherkenbaar veranderd. De corruptie, wetteloosheid en economie zijn grondig aangepakt. Wie tien jaar geleden een politieagent tegen het lijf liep moest de portemonnee trekken. Nu groeten de agenten vriendelijk, schrijven ze alleen digitale bonnen uit en krijgen toeristen Engelstalige plattegronden aangereikt. Het land is een van de meest gunstige bestemmingen voor investeerders geworden, en de eens zo wilde Georgische chauffeurs dragen tegenwoordig allemaal een gordel, wachten netjes voor een rood stoplicht en houden zich zelfs aan de maximumsnelheid.

Toch is er de laatste jaren steeds meer protest. Saakasjvili geeft de oppositie geen schijn van kans, privatiseert de grote staatsbedrijven voor een schijntje en sommige hervormingen gaan de Georgiërs veel te ver. ‘Hij moet eens ophouden van Georgië een soort Europa te willen maken’, zegt mijn vriend Levan steeds vaker. ‘Soms heb ik het idee dat hij denkt dat zijn kiezers in Brussel of in Washington wonen. Maar wij zijn gewoon hier’.

Hoewel iedereen blij is met de glimmende boulevards, de opgeknapte Orthodoxe kerken en de gloednieuwe kabelbaan in het centrum van Tbilisi is er nog altijd geen werk te vinden. Met zowel de parlements- als de presidentsverkiezingen voor de deur staat het land politiek gezien op scherp. De Sandrabussen zijn alweer verdwenen. ‘Om eerlijk te zijn, ze gingen de hele tijd stuk’, legt een woordvoerster van het Georgische vervoersbedrijf uit. ‘We hebben ze ingeruild voor kleinere Oekraïense en Turkse bussen. Die doen het tenminste’. Even is het stil aan de andere kant van de lijn. ‘Weet u wat het is, niet alles wat uit het Westen komt is per definitie goed. Daar zijn we hier inmiddels wel achter’.

2 thoughts on “Hoe de Sandrabus verdween uit Tbilisi

  1. Nice post. I learn something totally new and challenging on sites I
    stumbleupon everyday. It’s always interesting to read through content from other writers and use a little something from their websites.

  2. Pingback: ‘Koorddansen in de Kaukasus’ | 2-Blog

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>