Het zijn zware tijden voor de Russische auto-industrie. Terwijl buitenlandse autoproducenten blijven investeren hangt het voortbestaan van AvtoVAZ, de maker van de Lada, aan een zijden draadje.

Nieuwe Lada Niva’s rollen van de band in Toljatti.

,,Wil je echt een nieuwe Lada kopen, weet je dat zeker?” Autoverkoper Vitali kijkt wantrouwend onder zijn capuchon vandaan. De parkeerplaats met honderden gloednieuwe auto’s is leeg en verlaten. ,,Koop toch een Chevrolet, een Ford of desnoods een van die Skoda’s die ze hier verderop verkopen. Je wilt toch geen Russisch barrel onder je kont hebben?” De autoverkoper speelt backgammon met een Oezbeekse monteur. ,,Begrijp me niet verkeerd, ik hou van dit land, maar sinds het einde van de Sovjet-Unie zijn de auto’s hier een ramp geworden. Koop toch een Chevrolet, die zijn ook in Rusland gemaakt maar gaan tenminste niet om de haverklap stuk” legt hij uit. ,,Betaal je cash of wil je een lening?”

Een jaar geleden was Rusland nog de op een na grootste automarkt in Europa. Dankzij de crisis is de verkoop van nieuwe auto’s in een jaar tijd meer dan gehalveerd. De sector krijgt harde klappen en veel analisten vrezen voor het voortbestaan van de Russische autoindustrie. AvtoVAZ, de maker van de Lada, kreeg onlangs nog een enorme financiele injectie van de Russische overheid. Toch moet voor 2012 ruim een kwart van het personeel de laan uit. Vladimir Poetin maande twee weken geleden op zijn beurt dat Renault over de brug moest komen met financiering en innovatie voor AvtoVAZ. De Franse autofabrikant kocht twee jaar geleden voor ruim 700 miljoen euro een belang van 25 procent in het bedrijf. Poetin liet duidelijk weten dat Renault moest investeren of dat het anders de biezen kon pakken.

De problemen bij AvtoVAZ zorgen voor onrust in Toljatti, het Russische ‘Detroit’ aan de Wolga, waar de autoindustrie de levenslijn is voor de bewoners. De stad werd in de jaren ‘60 samen met de Lada-fabriek uit de grond gestampt, een op de zeven inwoners werkt in de fabriek. Vorige week gingen duizenden werknemers de straat op, ze eisen loonsverhoging en willen dat de Russische overheid de fabriek nationaliseert. ,,Laat Vladimir Poetin persoonlijk de leiding over dit bedrijf overnemen!”, zei parlementarier Anatoli Ivanov tegen een Russisch persbureau. Het eerste halfjaar van 2009 draaite AvtoVAZ maandelijks een verlies van 45 miljoen euro. Per werknemer werden er dit jaar slechts drie auto’s gemaakt. De plannen om AvtoVAZ te redden liggen op tafel, Renault en Nissan willen 240 miljoen euro in vijf nieuwe automodellen investeren. In 2012 moeten er vooral goedkope modellen Renaults en Nissans van de band rollen in Toljatti, er staan slechts 70.000 Lada’s in de productieplanning.

Ondanks de crisis rolde afgelopen maandag in Kaliningrad, de Russische enclave tussen Polen en Litouwen, de eerste Opel van de band. Analisten verwachten deze week duidelijkheid over de details van de verkoop van het Duitse autobedrijf aan het Canadees-Russische consortium van Manga en Sberbank. In Juni opende het Japanse Nissan nog een fabriek in Sint-Petersburg, beide bedrijven hebben er vertrouwen in dat de Russische economie opleeft. Ook de autoverkopers aan de Novorazjanskaja-snelweg hopen op betere tijden. ,,Ik heb tientallen gloednieuwe Lada Priora’s staan”, legt iemand uit. ,,Niemand wil daar met deze crisis 8000 euro voor betalen. Voor 6000 euro heb je immers al een aardige Chinese wagen. Bovendien, als je minder te besteden hebt, dan koop je toch tweedehands?” Even verderop koopt de Mammoet Alijev een oude Lada-Niva voor iets meer dan 2000 euro. ,,Tien jaar geleden maakte ze nog echte auto’s daar in Toljatti, deze Niva loopt als een trein”, zegt hij. ,,Met zo’n nieuwe kan ik over drie jaar niets meer.”

KADER: De belangrijkste autoproducenten in Rusland

AVTOVAZ bouwt in samenwerking met GENERAL MOTORS, FIAT, RENAULT en NISSAN auto’s in Toljatti. RENAULT heeft een aparte fabriek in Moskou, FORD in Sint-Petersburg

OPEL bouwt sinds kort in samenwerking met GENERAL MOTORS in Kaliningrad enkele modellen, in samenwerking met het Russische AVTOTOR, dat ook BMW’s maakt. Het Russische GAZ uit Nizjni Novgorod, eigendom van Oleg Deripaska, is in gesprek met OPEL voor de bouw van bestelwagens. GAZ bouwt bovendien enkele merken van GENERAL MOTORS, waaronder de DOGDE en de CHRYSTLER, grote wagens die het goed doen in Rusland

PEUGEOT-CITROEN bouwt in samenwerking met MITSUBISHI auto’s de Kaloega-regio, waar ook VOLVO en SCANIA vrachtwagens en bussen in elkaar zetten. Ook VOLKSWAGEN bouwt in Moskou en Kaloega personenauto’s

SUZUKI, TOYOTA, NISSAN en HYUNDAI hebben fabrieken in de buurt van Sint-Petersburg.