UPDATE – recensie Matten #6 door Chessvibes

Dan is er een sympathiek artikel van Olaf Koens over het Brusselse schaakcafé Greenwich. Dit is het artikel dat Alexandra Besuijen had willen schrijven, want het gaat ook over rare schakers en hun gewoonten. Maar waar Besuijen schakers ziet als ‘vaststaande’ persoonlijkheden – en dus vervalt in clichés – beschrijft Koens de onvermijdelijke veranderingen die de tijd zelfs in de meest stereotype schakersbohémien achterlaat. En toch, natuurlijk, overwint de liefde voor het schaakspel. Koens’ artikel, ook met liefde geschreven, is een mooi en oprecht eerbetoon aan deze karakteristieke wereld.

Ergens in 2006 liep ik voor het eerst voorbij aan de Greenwich, ik had een paar straten verderop pas een huisje gehuurd en verdwaalde regelmatig in de kleine straatjes tussen het Sint Goriksplein en de Antoine Dansaertstaat. Het stikt er van de cafe’s.

,,En nu moet je me een echt Belgisch cafe laten zien”, zei ze. Ik had Natasja het huis laten zien, kennis laten maken met de buren, ze had het vliegveld gezien en na bijna 14 uur reistijd dacht ik dat mijn nieuwe liefde het liefst zou gaan slapen. ,,Een echt Belgisch cafe met van die oude mannetjes die schaken.”

We gingen naar de Greenwich. Ik leerde later pas dat het cafe in sommige reisgidsen een eervolle vermelding heeft vanwege ‘de oudste en meest authentieke toiletten van de stad’. Manshoge urinoirs waar je als man in moet stappen. De vrouwen moeten zich behelpen op een onverlicht toilet in een hoek. Het hele cafe leek de afgelopen 100 jaar niet veranderd.

Voor de pintjes moesten we direct afrekenen, iets wat nog altijd weinig voorkomt in Brussel. Toen ik een schaakspel pakte en de stukken opzette kreeg ik te horen dat we alleen ‘op de tafels in het midden’ mochten spelen. Er was niets te eten. In een hoek van het cafe sliep een zwerver. Natasja pakte haar jas en liep de zaak uit.

,,Is dit het nou?” vroeg ze? ,,Dat Belgie van jou met die fantastische cafe’s waar je zo vol van bent?” Ik kon er geen antwoord op geven. Ze zweerde er nooit meer terug te komen. Ik vond het wel wat. Tussen mij en Natasja is het nooit wat geworden.

De rest van het verhaal over het Brusselse schaakcafe Greenwich leest u in #6 van Matten, de ‘hard-gras’ van het schaken. Koop dat tijdschrift! Het ligt voor het oprapen bij de betere boekhandel, of bestel het hier! Inclusief de foto’s van Alfred Klomp, de exodus van de schakers en het wonderbaarlijke verhaal van de serveerster die ‘het niet zo op spelletjes heeft…’

#

Nice! Here’s my small and humble contribution to Belgian rock-n-roll. Watch Vanhamel’s new video carefully and find me and Casey around 01:02 standing in the crowd at the Crammerock-festival.

(…)

(more…)

Uitleggen waar ‘Gorki’ voor staat is geen gemakkelijke opgave voor een geboren Hollander, zelfs al voelt die zich een Brusselaar. Tot wanhoop gedreven bel ik vrienden voor relaas. ‘Gorki, dat is mijn jeugd op muziek’, zegt K. die voor zijn brood bij De Morgen werkt. Barman L. in het Brusselse weet het beter: ‘Dat zul je nooit begrijpen als je hier niet geboren bent.’ Mijn goede vriend R. zegt: ‘Wat Brel is voor Belgie is Luc de Vos van Gorki voor Vlaanderen.

Straffe woorden. Als amateur-slavist kan ik zeggen dat ‘Gorki’ het pseudoniem was van de Russische schrijver Alexsej Pesjkov. Hij sloeg een realistische toon aan in zijn werk en liet de arme en verbitterde onderklasse uit het pre-revolutionaire Sint-Petersburg aan het woord. Maxim Gorki – in de vertaling Maxim de Bittere – vocht zijn weg door het socialistisch realisme en werd met zijn ruwe schetsen van de werkelijkheid al gauw de protege van Stalin. Een schrijver die het volk begreep, en andersom.

Treffend. De muziek van Gorki is los van warrige beeldspraak, poogt niet te verheffen en zegt waar het op staat. Toch is het daarom niet minder poetisch. Een vergelijking met Neil Young is op z’n plaats.

In 1990 was het weer HUMO’s rock-rally die de band naar voren bracht. Pas een jaar eeder hadden Luc de Vos, Wout de Schutter en Geert Bonne in Gent een studio weten te huren. Hun eerste nummer was een cover van The Scene. Het is vooral zanger The Lau aan wie de Vos nog altijd schatplichtig is. Zoals wel vaker was het niet de winnaar van de rock-rally die er met de eeuwige roem vandaan ging. Gorky werd derde maar sleepte wel een platencontract bij Virgin in de wacht. Er kwamen gouden tijden.

De hit ‘Anja’ volgde en al snel kwam ‘Lieve kleine pirahna’, een lied dat tot op de dag van vandaag harten roert. Zelfs enkele van mijn Franstalige vrienden zingen het nummer uit volle borst mee. Gorki maakt een ‘Tour de Flandre’ en uit Nederland komt zanger Rick de Leeuw de band af en toe versterken. De poprecencenten in de Lage Landen schrijven over een ‘poetische revolte’, De Vos gaat aan de slag als columnist bij De Standaard.

Er volgen enkele probleemjaren. De muzikanten verlaten de band, het platenlabel zegt de wacht aan. In 1998 volgt het album ‘Ik ben aanwezig’, waar de band dankzij producer Attie Bauw een heel ander geluid krijgt. Tom Barman levert een bijdrage en luidt daarmee een tijdperk in waarin gasten de muziek van Gorki dragen. David Deaele van Soulwex, de drummer van Hooverphonic en enkele bandleden van D.A.A.U. doen hun bijdrage aan komende albums. Pas na de eeuwwisseling heeft Gorki haar stijl weer gevonden. Luc de Vos maakt zijn debuut als schrijver en zijn literair werk wordt zo goed ontvangen als zijn muziek. Rauwe teksten die afrekenen met zijn jeugd en een bekrompen wereldbeeld.

In 2006 dook de band de befaamde Abbey-Road studio’s te London in om ‘Homo Erectus’ op te nemen. De Vos heeft zijn handen vol aan televisieoptredens en theatershows en jaagt nog altijd zijn geschreven carriere achterna, maar amper een jaar later rolt het 9e album ‘Voor Rijpere Jeugd’ van de pers. De oude hit Mia breekt alle records. Wat ‘Bohemian Rhapsody’ voor de wereld is, is ‘Mia’ voor Vlaanderen. Nog altijd is Gorki een authentieke rockband met intelligente teksten. In Nederland zal men dat wel nooit begrijpen. Gelukkig maar. Sterren komen, sterren gaan. Alleen Gorki blijft bestaan.

A couple of days ago quite a bunch of police-cars flocked around the building. Nothing special, except for a very cute blonde policegirl. That day I was running in and out the appartment, and I didn’t pay too much attention to everything that was going on. When, later that evening, an officer was smoking in my hallway – I told him to go and smoke outside. He did, but started vomiting instantly. Only now I know why.

Drame de la solitude, de l’indifférence. Peu importe le nom que l’on donne, le constat est là. Roger et Ghislaine, 69 ans, sont décédés sans que personne ne s’en soucie. Ni la famille ni les voisins. Seul le concierge de l’immeuble dans lequel ils habitaient depuis des années, situé quai du Batelage, à Bruxelles, a été alerté… Mais pas tout de suite…. Il aura fallu 8 mois. Pendant 8 mois, personne dans cet immeuble de 22 étages n’a remarqué que le couple de sexagénaires ne sortait plus de son appartement situé au 14e étage.

http://www.dhnet.be/infos/faits-divers/article/195867/morts-depuis-le-mois-de-juin.html

“Doar stoat ‘voor onderdanen van de Europese Gemeenschap’. Skattigke, zoude gij denke da wij da ook zijn?”
“Oah, da bennu dur zo veul hein!”
“En doar stoat ‘alle paspoorten’, Skattigke, hebbe gij alle paspoorten meugenome?”
“Joa”

[...]

“Dan goannu we doar maar heen hein”.

• De Danseartstraat is Brussel in het klein. Het begint druk, je ziet er mooie restaurants, gekke kledingwinkeltjes, een sympathiek plein, een uitgerookt cafe en een fantastische boekenzaak. Dan zie je een eerste nachtwinkel, een tweede. Belgisch – Turkse voetbalkantines, auto’s met lekke banden, kebabzaken en aan het eind van de straat zijn de belwinkels gesloten door deurwaarders.
• Op oudere verkeersborden is ‘Rue’ vertaald als ‘Steenstraat’. Danseartsteenstraat.
• Marokkaanse meisjes in Brussel zien er steeds mooier uit. Donker haar, donkere ogen en een sluikse blik. De opgeschoten gasten die er altijd naast lopen zijn geen spat veranderd.
• In de Brusselse metro speelt David Bowie. Toen ik alsnog verdwaalde klonk zowaar U2. “But I still haven’t found, what I am looking for!”
• In de GB-supermarkt, een verademing na twee maanden Sovjet-eten, draaide men een album van Bob Dylan. “Fantastische muziek”, zeg ik tegen het meisje achter de kassa. Ze bedenkt zich. “Zijn er veel mensen die dat leuk vinden?”, vraagt ze. “Dit is Bob Dylan”, zeg ik. “Dat is geen kwestie van leuk vinden of niet”. “Ca me nerve”, zegt ze. En ik maar denken dat Dylan een idool was.

Shims of lighted buildings in the fog deem from far away. It happens all of a sudden. Just a second ago you were drinking drafted beer in a café – the usual happens. A woman sits and stairs out of the window, two Bulgarians sip away a glass of wine. Some argue about a bill and a drunk husband falls from his chair. Then, out of nothings those buildings. The escalators that never work. A kiss. The metro blows away, a turn, more stairs and there you are: Rue de l’Avenir. This should be ‘Wordingsstraat’ in Dutch, but be graceful to heavens that it’s not. This street is not registered with the city-council, it not on maps sold in cigarette-stores where old men argue about last week’s news.

In Brussels I lived around the corner of the ‘Louise’ area, an expensive shopping area. I somehow enjoyed the flamming advertisment that led its light on passers-by, including myself. The store just on the corner of my tramstop had a slogan that never changed for a year; ‘life is so much better in style’. Better than the picture is the slogan that comes along with it; ‘Voyage-t-on pour decouvrir le monde ou pour le changer?‘