Op een basis vlak buiten het historisch centrum van de Estse hoofdstad Tallinn ligt een van ’s werelds meest geavanceerde militaire onderzoeksinstituten. Onder toezicht van de NAVO werken IT-experts uit 10 verschillende landen hier samen om de toekomst van oorlogsvoering het hoofd te bieden. Want of het nu vijandige militaire organisaties, geinfecteerde botnets of enthousiaste pubers met een internetverbinding zijn, iedereen kan communicatie-netwerken, websites en uiteindelijk zelfs een heel land plat kunnen leggen.

Ooit legerde Tsaar Nicolaas II hier zijn verbindingstroepen. Nu heeft de NAVO er een ‘Center of Excellence’, een onderzoekscentrum dat de juridische en vooral technische aspecten van digitale oorlogsvoering onderzoekt. ,,Typisch iets wat je op internationaal niveau moet aanpakken”, zegt Kenneth Geers, een Amerikaanse onderzoeker en een van de weinige burgers in het centrum waar verder vooral breedgeschouderde mannen in groene uniformen rondlopen. ,,Beeld je maar eens in hoe dat werkt. Als men ergens ter wereld te maken krijgen met een serieuze cyberaanval zie je niet veel meer van je dader dan een lijst met IP-adressen uit alle hoeken van de wereld. Bij de lokale politiedienst gaat dat zo weer de prullenbak in. [Meer in het April/Mei nummer van BRIGHT. Koop dat blad!]

In mijn archieven kom ik een e-mail tegen naar Bright-hoofdredacteur Erwin van der Zande:

Erwin,

Ik zit op dit moment in Syrie. Behalve een Arabische versie van Windows en toetsenborden waar je de sigarettenpeuken uit moet peuteren zitten we hier met 7 man op een 55k modem. Vergeef me derhalve de spelfouten en de wat summiere grafische bijlagen.

Artemy Lebedev is en heeft het grootste desingbureau in Rusland. Zijn studio is een opgeblazen rariteitenkabinet in hartje Moskou. Binnen werken “ongeveer” 170 man, kris-kras door verschillende kleine gangetjes, felgekleurde kamers of enorme gymzalen. Het hele complex is een soort wonderland, de klok aan de muur draait linksom. Er staan collecties Sovjet-camera’s uit de jaren ‘70 samen met typmachines, omgesmolten laptops, verkeersborden en vliegtuigonderdelen. Wanneer het interview voor BRIGHT 18 bijna is afgelopen vraag ik naar het toilet. Lebedev gniffelt. “Je kiest er maar een uit…“. en toen waren er 4 deuren. http://www.artlebedev.ru/everything/toilets/

foto: Natasja Sergeeva / Lebedev legt uit waar volgens hem de iPod vandaan komt…