Vrienden Bebenin geloven niets van zelfmoord

Vlak buiten Minsk is zaterdagmiddag lijk van oppositie-activist Oleg Bebenin (36) gevonden. Volgens de politie gaat het om zelfmoord, maar zijn familie en vrienden vrezen erger. Het is onrustig in Wit-Rusland, het land moet binnenkort naar de stembus en sinds het conflict met Rusland is voor het eerst in lange tijd de uitkomst onzeker.

Volgens zijn vrienden, collega’s en familie van de oppositie-activist Oleg Bebenin is zelfmoord uitgesloten. De politie beschrijft hoe hij zichzelf op zijn datsja buiten de stad heeft opgehangen met het touw van een hangmat. ‘Er is niet eens een afschreidsbrief gevonden’, legt zijn collega Zmitser Bandarenka een Russisch persbureau uit. ‘Er waren geen problemen op zijn werk, hij heeft een geweldige vrouw, twee zoontjes, zijn beide ouders en een broer. Het kan gewoon niet’. Bebenin stond al ruim tien jaar aan het hoofd van Charter ’97, een onafhankelijke nieuwssite en een van de belangrijkste communicatiekanalen van de Wit-Russische oppositie. Andere vrienden bevestigen dat ze eerder eerder die dag nog een SMS’je van hem hebben ontvangen met een uitnodiging om naar de bioscoop te gaan. De politie spreekt andere doodsoorzaken tegen. Volgens woordvoerder Alexander Daniltsjenko werd er naast de strop een omgetrapte stoel gevonden en lagen er lege flessen sterke drank in de buurt.

Veel analisten, politici en mensenrechtenorganisaties noemen Wit-Rusland de ‘laaste dictatuur in Europa’. Het land staat sinds 1994 al onder leiding van president Aleksandr Loekasjenko. Verkiezingen worden gefraudeerd, de oppositie de kop ingedrukt en vrije media aan banden gelegd. De afgelopen jaren zijn meerdere politici, zakenlieden en journalisten onder verdachte omstandigheden om het leven gekomen. Bebenin is in 1997 een tijd ontvoerd geweest doro de geheime dienst en werd twee jaar later door gemaskerde mannen met honkbalknuppels bewerkt. Een exacte datum is er nog niet, maar voor februari volgend jaar moeten er in Wit-Rusland presidentsverkiezingen gehouden worden. De autoriteiten voerden de druk op. Vorige winter werden verschillende oppositieleiders opgepakt en geblinddoekt afgevoerd naar een excecutieplaats, waar ze als ‘laaste waarschuwing’ genade kregen. Alle media in het land moesten zich de afgelopen maanden registreren.

Volgens de meeste analisten kunnen de Wit-Russische autoriteiten zich zoveel repressie veroorloven omdat president Loekasjenko altijd de steun van Rusland heeft. Maar de afgelopen maanden botert het niet tussen de twee buurlanden. Wit-Rusland dreigde de Russische gastoevoer naar Europa te onderbreken en er zijn allerlei problemen op douane-gebied. In beide landen doen de staatszenders hun best de ander zwart te maken. De belangrijkste oppositiekandidaat voor de komende verkiezingen, Andrej Sannikov, laat weten geschokt te zijn. ‘Oleg is mijn vriend, we werkten nauw samen en hij is een betrouwbaar persoon. We hadden veel plannen en we zagen elkaar bijna iedere dag’. De redactie van Charter97.org wijst tegenstrijdige feiten. ‘Volgens de politie is hij op 3 augustus in de middag om het leven gekomen, de akte die de nabestaanden in handen kregen heeft een andere datum’. Op de website stromen honderden reacties binnen. ‘We zullen je nooit vergeten’, schrijven lezers. En nog vaker: ‘We zullen je werk doorzetten’.