Paddestoelen en dollars houden Wit-Russische huishoudboekjes op orde
Tuesday, September 20th, 2011Voor de tweede keer dit jaar verloor de Wit-Russische roebel zijn waarde. Met een nijpend tekort aan deviezen en een enorme inflatie stijgt het ongenoegen over het economisch wanbeleid van president Aleksandr Loekasjenko en hebben de inwoners moeite rond te komen.
Op het centrale station van de Wit-Russische hoofdstad Minsk zijn de wisselkantoren tegen het middaguur alweer door de voorraden heen. ‘Geen roebels’, staat er op een handgeschreven briefje achter glas. Elders in de stad verschilt de koers per bank, duiken illegale valutahandelaren op en staan er lange rijen bij wisselkantoren met een gunstige koersen. Vorige week besloot de nationale bank de Wit-Russische roebel niet langer kunstmatig in leven te houden. De markt bepaalt nu de prijs, en de afgelopen dagen devalueerde de munt zo’n 40 procent ten opzichte van de euro. Anders dan afgelopen mei, toen de Wit-Russische munt vanwege hoge overheidsuitgaven ook al bijna de helft van zijn waarde verloor, zorgt de devaluatie niet voor paniek. In mei werden de supermarkten leeggekocht en stonden er dagenlange wachtrijen bij wisselkantoren. Nu worden de opgespaarde euro’s en dollars omgewisseld in grote stapels lokale valuta en wachten de meeste Wit-Russen tot de koers langzaam zal zakken.
In de rijen voor de wisselkantoren ontstaan spontane discussies, bijzonder in het autoritaire land waar de meeste inwoners hun politieke mening liever voor zich houden. ,,Het is allemaal zijn schuld”, zegt Evgeni Petrov (59) terwijl hij bij een kantoor van ‘Belinvestbank’ op het portret van de Wit-Russische president Alexandr Loekasjenko wijst. ,,Hij heeft ons al alle politieke vrijheden afgenomen, nu neemt hij ook nog mijn financiële vrijheid af”. Een vrouw met een kinderwagen hoont het commentaar weg. ,,Hij betaalt anders wel je pensioen”, zegt ze. ,,Mijn pensioen? Dat was een half jaar geleden nog 350 euro waard, nu amper 100. Wat moet je nog met 100 euro?” De vrouw haalt haar schouders op. Wit-Rusland kreeg afgelopen weekend een lening van 720 miljoen euro uit China. Onderhandelingen met het IMF zijn vastgelopen nadat Loekasjenko de politieke en economische voorstellen van het fonds van tafel veegde. ‘Het IMF bestaat uit economen, en ze willen dat wij onze politieke gevangenen vrijlaten. Dat is irrelevant, we hebben ze niet nodig’, liet de president tegenover een Russisch persbureau weten. Een Russische lening staat ter discussie nadat de Russische minister van Economische Zaken liet weten dat Wit-Rusland te langzaam hervormingen doorvoert en voorlopig weigert staatsbedrijven te verkopen.
De Wit-Russische overheid trekt allerlei maatregelen uit de kast om de crisis in toom te houden en politieke onrust te voorkomen. Zo zijn er vaste prijzen gekomen voor brood en melkproducten en probeert de financiële autoriteit in het land speculanten tegen te houden. Er mocht een tijd lang alleen maar met buitenlandse valuta worden betaald voor benzine en sinds een paar dagen is het voor gewone burgers verboden levensmiddelen en witgoed het land mee uit te nemen. De inflatie in het land is vijf keer hoger dan in de buurlanden, en de meeste Wit-Russen hebben moeite rond te komen. ,,Het is eigenlijk heel simpel”, zegt Irina Poesjkina. ,,Alles wat dit land importeert is duur. De mozzarella, de Spaanse ham of het Duitse bier dat mijn man graag drinkt. Ik koop de laatste maanden alleen maar lokale producten. Wanneer je een beetje op de seizoenen let krijg je een gezinsbudget wel op orde. Haar man Vitaly wijst naar de nieuwe Škoda verderop. ,,Dat is eigenlijk het enige probleem. Die hebben we een jaar geleden nieuw gekocht, met een afbetaling in buitenlandse valuta, daar was destijds de rente veel lager. Ik heb nog een kleine spaarpot met dollars, maar wanneer dat op is zijn we de pineut”








