Wie geen lid is van de regeringspartij kan het schudden

De Verenigd Rusland-partij van Vladimir Poetin en Dimitri Medvedev heeft de touwtjes ook op lokaal niveau sterk in handen. In de kleine stad Toetsjkovo vlak onder de rook van Moskou blijven de burgers op een oppositiekandidaat stemmen. Maar de regeringspartij geeft de macht niet uit handen.

P1020733Het station van Toetsjkovo. Meer foto’s hier.

,,Wij hebben geen chocolade. Echt niet!” De bewakers bij de knalrode chocoladefabriek van Nestlé leggen uit dat er al tijden niemand meer werkt. Toen de fabriek in 2007 open ging was het een teken van de toenemende Russische welvaart. Een jaar later stond een deel van de werknemers alweer op straat en sinds afgelopen zomer is de fabriek helemaal gesloten. Op de parkeerplaats staan gloednieuwe vrachtwagens onder een dikke laag stof te wachten op een nieuwe bestemming. Met de sluiting van de fabriek zijn de ruim 18.000 inwoners van Toetsjkovo, een kleine stad op zo’n 80 kilometer van Moskou, voor werk weer aangewezen op de hoofdstad. Iedere ochtend nemen duizenden forenzen de boemeltrein naar Moskou, een flink deel van de passagiers is dronken. Om Toetsjkovo weer in het gareel te krijgen kozen de inwoners een jaar geleden Vitali Oestimenko als burgemeester, een oud militair die wilde afrekenen met de corruptie en was geen lid van de almachtige regeringspartij Verenigd Rusland. Het kwam hem duur te staan, nog geen twee maanden na zijn aanstelling werd hij dood gevonden.

Tijdens de regionale verkiezingen in maart dit jaar won de oppositiekandidaat Viktor Alksnis als opvolger in Toetsjkovo. Hij beloofde het werk van Oestimenko door te zetten, maar daar stak de kieskommissie een stokje voor. De stembusgang was plots ongeldig en het dagelijks bestuur van de stad werd in handen gegeven van het hoofd van de plaatselijke school. ‘Ik heb nog nooit zoveel druk meegemaakt tijdens verkiezingen’, schrijft Alksnis op zijn blog. ‘Plots waren er 11 tegenkandidaten waarvan de meesten niet uit Toetsjkovo kwamen’. Zijn registratie was nagenoeg onmogelijk en plots bleek hij geen legaal adres meer te hebben. De meeste burgers in Toetsjkovo weten zeker dat het om corruptie gaat. In de buurt van de stad moet een nieuwe ringweg komen en er is de afgelopen jaren budget vrijgemaakt voor de bouw van zwembaden en sportcomplexen. Daar is vooralsnog geen spoor van te vinden. President Dimitri Medvedev beloofde bij zijn aantreden de strijd aan te binden met corruptie, maar daar is maar weinig van gelukt. Op de jaarlijkse index van Transparency International staat Rusland dit jaar op de 154e plaats, vlak boven Tadzjikistan en onder Papua Nieuw-Guinnea.

De burgers in het dorp zijn de politieke problemen zat. Gennady Siderov (48) loopt met zijn klein-dochter door het heldenpark. Hij is kwaad. ,,Ik ben twee keer wezen stemmen. Mijn eerste keus hebben ze vermoord, de tweede keer was de uitslag plots ongeldig. Ze luisteren niet naar ons, maar zo werkt dat blijkbaar in Rusland”. Niemand in Toetsjkovo gelooft dat er ooit nog eerlijke verkiezingen komen. Aleksander Romanovitsj, het regionale hoofd van Rechtvaardig Rusland, de partij waar ook Oestimenko lid van was, is bezig met allerlei rechtzaken. ,,Wat er in Toetsjkovo het afgelopen jaar heeft plaatsgevonden is absoluut tegen de wet. Het is vechten tegen de bierkaai, maar wij willen dat Alksnis alsnog de burgemeesterspost krijgt”. Het is volgens hem typerend voor de koers die Rusland vaart, langzaam krijgt de macht het niet alleen op federaal niveau, maar ook in alle regio’s, dorpen en steden het voor het zeggen. ,,En de boodschap is duidelijk. Wie geen lid is van Verenigd Rusland kan het hier wel schudden.”