Het is het meest controversiële wetsvoorstel in jaren. Na weken van straatprotesten keurde de Doema, het Russische parlement, vandaag een wet goed die de protestbeweging in de vingers moet snijden. Spontane protesten, burgerlijke ongehoorzaamheid en het verstoren van de openbare orde kan binnenkort in de tienduizenden euro’s lopen.
Het Kremlin moest reageren. Na weken van straatprotesten kondigde president Vladimir Poetin eind vorige maand aan dat burgers in bescherming genomen moesten worden. ‘De samenleving en de overheid hebben het recht zich te beschermen tegen wanorde’, liet hij weten tijdens een bijeenkomst van Verenigd Rusland, de machtspartij waar premier Dimitri Medvedev inmiddels aan het hoofd staat. Op de vooravond van de inauguratie van Poetin braken er heftige rellen uit tijdens een demonstratie. Honderden demonstranten werden opgepakt, enkele oproeragenten raakten gewond. Sindsdien is het onrustig in Moskou. Wekenlang speelden de demonstranten een kat- en muisspel met de politie. Activisten bivakkeerden in parken en op pleinen, boze burgers liepen in verschillende protestmarsen door het centrum.
De demonstraties zijn voor de Moskouse politie een juridisch mijnenveld. Omdat het dragen van een wit protestlintje of een wandeling door de stad niet verboden is worden de meeste demonstranten gelijk weer vrijgelaten. In sommige gevallen joeg de oproerpolitie de demonstranten een straat over, om vervolgens een flink aantal op te pakken wegens ‘ongeoorloofd oversteken’. De boete voor deelname aan een ongeoorloofd protest ligt meestal op 1000 roebel (zo’n 25 euro), iets wat de arrestanten cash afrekenen. Verenigd Rusland stelde daarom een wetsvoorstel op waarbij de maximumboete voor de deelname aan een ongeoorloofde protestdemonstratie naar een miljoen roebel (ruim 24.000 euro) wordt verhoogd. Na protest werd de maximale strafmaat aangepast tot 300.000 roebel, zo’n 7250 euro. Het wetsvoorstel ging niet zonder slag of stoot door de Doema. Bij de ingang van het Russische parlement werden 70 mensen opgepakt, enkele parlementsleden hielden een stiptheidsactie en voegden honderden amendementen toe, waardoor de doorvoering vertraging oploopt. Na ratificatie van de Doema moet de wet worden ondertekend door president Poetin. Het Kremlin maakt haast, de nieuwe regels moeten in de wet verankerd zitten voor het volgende grote protest op 12 juni.
De miljardair Michail Prochorov, die bij de presidentsverkiezingen eerder dit jaar op de derde plaats kwam, kondigde deze week aan een nieuwe burgerpartij te beginnen. Hij ziet de organisatie als politiek platform, en hoewel er niemand lid van kan worden, zal Prochorov de beweging leiden. De flamboyante oligarch houdt zich koest en distantieert zich van al te felle kritiek tegen Poetin. Hij kondigde aan niet aan protesten deel te zullen nemen. Volgens Maria Baronova, een jonge biochemist die de afgelopen maanden talloze keren werd opgepakt en tegenwoordig een politieke beweging leidt, zal de nieuwe wet het tegenovergestelde effect hebben. ,,We zullen juist de straat op gaan om hier tegen te protesteren. In dit land zijn wetten flexibel, de overheid past alles selectief toe. Als ze me daadwerkelijk veroordelen met zo’n torenhoge boete, dan gaan we met z’n allen geld inzamelen”.
