De aanhoudende droogte in Rusland eist zijn tol op de akkers en in de winkelschappen door het hele land. De prijzen voor allerlei levensmiddelen stijgen en voor het eerst in lange tijd moet Rusland tarwe en boekwijt in het buitenland aankopen. Maar de hittegolf is niet de enige reden voor de rampzalige oogst. Op grote stukken landbouwgrond groeit slechts onkruid.

,,Ik ben nooit in Frankrijk geweest”, verzucht Ali Komandirov terwijl zijn oude auto met moeite een heuvel opklimt . ,,Maar ze zeggen wel eens dat het heel erg op onze regio lijkt”. Het zou zo maar kunnen. Met een beetje voorstellingsvermogen zijn het glooiende landschap, de velden vol gewassen en de kleine dorpjes aan de horizon niet in de onrustige Kaukasus, maar in Zuid- Frankrijk. Maar met de droogte van de afgelopen maanden staan de velden er slecht bij. Een flink deel van de oogst is verloren gegaan en ook hier stijgen de prijzen voor levensmiddelen. Landbouw is een van de belangrijkste bronnen van inkomsten in Karatsjaj-Tsjerkessië, een autonome deelrepubliek in het zuiden van Rusland, vlak boven de grens met Georgië. Komandirov laat de boerderij zien waar hij vroeger werkte. ,,Ik was vrachtwagenchauffeur, we reden de suikerbieten naar de centrale verderop en waren het hele jaar in de weer rondom de boerderij. Een paar jaar geleden hield het op. De eigenaar deed niets, zaaide nergens. Op een gegeven moment was er gewoon niets meer te doen”. Bijna alle boerderijen in de buurt zijn verdwenen. Op veel akkers groeit alleen maar onkruid. Op andere maïs, maar een flink deel daarvan is met de droogte verloren gegaan.

Volgens het Russische Ministerie van Landbouw is door de bosbranden en vooral door de hittegolf van afgelopen zomer zo’n 30 procent van de totale oogst verloren gegaan. Naast de Verenigde Staten en Canada is Rusland de grootste tarwe-exporteur ter wereld. Voor het eerst in jaren moet Rusland nu tarwe importeren en is het onzeker of de hoeveelheid graan op de markt voldoende is. Om de prijzen onder controle te houden is de export van Russisch graan sinds vorige maand aan banden gelegd. Premier Vladimir Poetin kondigde een paar weken geleden nog aan dat het verbod ‘tot het einde van de volgende oogst’ van kracht zal blijven. De effecten op de wereldmarkt zijn grillig. In Mozambique vielen eerder deze maand doden bij rellen over de hoge broodprijs en ook in Egypte gingen mensen op de been tegen de prijsstijgingen. In Rusland zelf valt het mee. Hoewel in sommige delen van het land het boekwijt uit de winkels is verdwenen doet de overheid er alles aan om de prijzen onder controle te houden. De afgelopen week waren zowel premier Poetin als president Dimitri Medvedev steeds weer in plattelandsregio’s te vinden. Ze kwamen de kwaliteit van het graan controleren en stopten onderweg stevast in winkels om te laten zien dat het brood niet duurder is geworden. Premier Poetin waarschuwde bedrijven die probeerden te profiteren van de droogte. In Moskou ging afgelopen week de fiscus er met de boekhouding van enkele bakkerijen vandoor.

Op een paar kilometer buiten de stad staan twee loonwerkers naast hun landbouwmachines te roken. Ze mogen ondanks de slechte oogst niet klagen. ,,De prijs ligt hoger omdat er meer vraag is”, legt Igor Gesajev uit. Hij werkt voor een firma die volgens hem het grootste deel van de landbouw in de buurt in handen heeft. ,,De rest is verdwenen”, legt hij uit. Zijn collega Isa klinkt. ,,In de meeste dorpen houden de mensen hun eigen veestapel en bewerken ze zelf hun land”. Net als veel Russen kijken Igor en Isa weemoedig terug naar de Sovjettijd. ,,Natuurlijk was het niet geweldig, maar de chemische fabriek hier leverde verf aan maarliefst 42 verschillende landen. Onze wijnfabriek was wereldberoemd!” Het chemische complex is nu ingestort en van de wijnstokken en boomgaarden is weinig meer over. ,,We zijn te lui, het is de Russische mentaliteit”, lacht Igor. ,,Nu groeit er vooral onkruid. Als iemand al dat terrein nu zou inzaaien zouden we volgend jaar heel Rusland van brood kunnen voorzien”.

Terwijl de dure nachtclubs, modeboetiekjes en zelfs de Starbucks langzaam het centrum van Moskou overnemen zijn ze hier en daar nog te vinden, ouderwetse Tsjeboeretsjnaja’s. Veel meer dan een paar tafels met wat asbakken is er niet. Het lekt op het toilet, koken doen ze met de magnetron. Bier komt uit een fles of lauw uit een druppelende tap, thee komt in plastic glazen.

I had a dash out to South-Korea for a couple of days and very high on my list of places to visit in that vibrant, trendy, crowded, bizarre and cool city was the Noryangjin fish-market. Everything that swims, crawls, floats or just hangs around in the ocean is to be found and sold here. And when you’re hungry, take the fish to one of the many restaurants nearby and they prepare it for you on the spot. Enjoy!