Kirgizië wil de precaire vrede bewaren

Zondag gaat het kleine Centraal-Aziatische Kirgizië naar de stembus. Nu interim-president Roza Otoenbajeva op moet stappen moeten de 2,8 miljoen kiesgerechtigden een keuze maken tussen de politieke rivaliteit van de bergen en de steppe.

Voor het eerst in de geschiedenis van Kirgizië staat de uitslag van de presidentsverkiezingen niet van te voren vast. Het land is de uitzondering tussen de dictatoriale regimes in de voormalige Sovjetstaten in Centraal-Azië, ingesloten tussen grootmachten Rusland en China. Maar liefst 86 kandidaten schreven zich in, 19 staan er aanstaande zondag op de kieslijsten. En de spanning is om te snijden, de Kirgizische mensenrechtenraad liet deze week een verklaring uitgaan waarin het waarschuwt voor ‘groepen breedgeschouderde mannen’ die in verschillende zuidelijke steden van deur tot deur gaan om stemmers te intimideren. In de zomer van 2010 kwam het plots tot conflict in de zuidelijke regio’s. Na een aantal incidenten greep het Kirgizische leger in en ontstond er een bloederige strijd waarbij naar schatting 500 mensen om het leven kwamen en vele duizenden op de vlucht sloegen. Interim-president Roza Otoenbajeva, een stille diplomate die laveert tussen Moskou en Washington, heeft het afgelopen jaar alles gedaan om de precaire vrede in het verscheurde land te bewaren, maar moet nu de macht uit handen geven.

Geïnspireerd door de revoluties in Georgië en Oekraïne waarin de jongere generaties afrekenden met de Sovjetmachthebbers greep voormalig premier Koermanbek Bakijev tijdens de ‘Tulpenrevolutie’ van 2005 de macht. Vorig jaar moest hij vluchtten nadat een woedende menigte hem uit zijn kantoor joeg. Er loopt een breuklijn door de kleine voormalige Sovjetstaat ingesloten tussen China en Kazachstan. In het seculiere, pro-Russische en bergachtige noorden wonen vooral etnische Kirgiezen, in het islamitische zuiden van het land, ingesloten tussen woestijn en steppe, zijn vooral etnische Oezbeken. De noordelijke hoofdstad Bisjkek heeft de administratieve macht, maar in het zuiden controleren de Oezbeken de handel. De spanningen kwamen afgelopen zomer tot een dieptepunt. De reputatie van de veiligheidsdiensten en het leger is besmet, duizenden familie’s kunnen nog altijd nergens wonen en er heerst vooral in het zuiden nog altijd een diep wantrouwen tussen de twee bevolkingsgroepen. Alle kandidaten beloven de nationale eenheid te zullen herstellen, en een van de kandidaten wil zelfs het noemen van ‘noorden’ of ‘zuiden’ als verraad strafbaar stellen.

Kirgizië is het enige land ter wereld dat zowel een Amerikaanse als een Russische luchtmachtbasis heeft. Voor de Amerikanen is de basis van cruciaal belang bij voor de bevoorrading in Afghanistan. De verwachting is dat de verkiezingen zondag, waarbij 19 kandidaten meedoen, geen duidelijke winnaar met meer dan de helft van de stemmen naar voren zal brengen, waardoor er een aantal weken later nog een tweede ronde zal plaatsvinden. De belangrijkste kanshebbers zijn allemaal medestanders van oud-president Bakijev. De 55 jarige ex-premier Almazbek Atambajev, een pro-Russische sociaal-democraat, gooit de hoogste ogen. Hij zorgde het afgelopen jaar voor een economische groei van 7 procent en liet hogere salarissen betalen. Atambajev moet het opnemen tegen twee politici uit het zuiden, de 44-jarige nationalist Kamtsjibek Tasjijev, en voormalig parlementsvoorzitter Adachan Madoemarov.

‘SOS op de minaret’

Kirgizie

Het vreemde aan een oorlog is dat je plots de ruimte krijgt. Niet alleen op de ether, televisie en in kranten, maar ook in de vorm waarin je schrijft. Voor een krantenstuk ben je vaak de helft van je stuk al kwijt aan inleidingen,achtergrondjes, bijzinnen en analise. Nu kon ik plots, heel simpel gezegd, schrijven. Gewoon optekenen wat mensen je vertellen. Echte journalistiek. Pas later komt de achtergrond en moet je weer op de vierkante centimeter werken, zoals hierboven. Het conflict in 3000 tekens voor Knack. [PDF]

The clowns of war

“You, where are you from?” A tired, bored and maybe half-drunk Kyrgyz soldier flags me down on Osh’s main drag, Ulitsa Lenina.

In the past days, the city has been transformed into a war zone. Burned-out cars, tipped-over buses and sawn-down trees are makeshift blockades.

“You’re not supposed to be here,” the soldier says.

“I’m a journalist from Moscow.” As long as I stick to short phrases I can hide my very un-Russian accent.

I guess in a way, I am somehow a Muscovite: I say ‘malako’ for milk and even feel at home there while stuck in an endless traffic jam.

“He’s from Moscow!’ the soldier shouts to a shifty group of army men sitting around an old Mercedes on the edge of the Kyrgyz part of town.

Some of them are wearing uniforms, but others just shorts and T-shirts that bluntly say “FBI”, or armed vests that have “Shanghai Metropolitan Police” in yellow letters on the back. The clowns of war. They try to cook rice on a fire of rubbish and keep complaining that Uzbeks are better cooks.

“How much does it cost to buy an apartment in Moscow?” he asks while reloading his gun and slowly aiming it in my direction. “Are girls nice there?” he asks. “How much do they charge to sleep with you? You have a metro there, right? How much do you pay for gas? Why are you not sending any Russian troops? Could Putin not rule Kyrgyzstan? Are the streets clean?”

His friends call him Belek, I have to write down my phone number for him. In the end, they let me pass to the Uzbek area of town. Chances are that he and his mates drove through these streets a couple of nights ago in armed vehicles, fired at anything that moved and burned down the whole street except for the mosque.
The Uzbeks about 200 metres further down the road don’t have any guns – just sticks and kitchen-knives. A mob of men appears out of the rubble. Only men are left. Women and children have fled, trying frantically to cross the border into Uzbekistan.

“If you guys are really from Moscow, you’re a bunch of liars! Stop telling lies and do your job!” an older man shouts.

Like many others he brings his mobile to show the slaughter the Uzbeks managed to film while it happened. “And you in Moscow only show Kyrgyz victims,” he continues. “Your Channel One is lying to us!”

At this point, the Russian photographer I’m with snaps. “So why the hell are you shouting at me? Do I work for Channel One? I’m a photographer! Russian television always says bullshit. Now they’ve fucked you once, but you forget they fuck my whole country every day on TV.”

Then Belek calls.

“Did the Uzbeks kill you yet?” he laughs, but abruptly stops. “There is a problem,” he explains. “We are watching Russia’s Channel One here, and they’re only showing Uzbek victims! You’re a bunch of liars!”
Because war is complicated enough already I hang up the phone. He calls me back later that evening.

“Never mind the television – I want to come to Moscow too. I heard it’s cheap to buy a car there, and you can make a lot of money as a taxi driver. When I come, can I stay at your place?”

Illustration by Evgeni Vasiliev

‘Ze had hier een week geleden moeten zijn’

Voor het eerst sinds de uitbraak van het massale geweld in de zuidelijke regio kwam interim-president Roza Otoenbajeva op bezoek in de stad Osj. Ze beloofde hulp en wederopbouw, de bevolking gelooft niet dat de regering bij machte is.

Otoenbajeva

,,Ik ben hier gekomen om met eigen ogen te zien wat er gebeurd is en van jullie te horen wat er moet gebeuren”, riep interim-president Roza Otoenbajeva op de trappen van het gemeentehuis van de stad Osj. Ze droeg een schermvest en werd omgeven door veiligheidsmensen. Volgens Otoenbajeva is er nog altijd sprake van goede wil tussen de Kirgizen en de Oezbeken en zal de regering er alles aan doen de stad te herbouwen. Een woedende menigte mensen die foto’s van overleden familieleden met zich droegen geloven niet dat de regering in Bisjkek nog bij machte is. ,,Geloof in ons. Onze troepen laten weten dat ze het zullen redden”, smeekte de presidentskandidate. De menigte werd alleen maar kwader en joelde dat ze beter weg kon wezen. ,,Ze snapt het niet”, liet een jonge Oezbeekse vrouw later weten. ,,Het is juist het leger dat hier alles kapotmaakt”. Eerder op de dat liet Otoenbajeva tegenover het Russische dagblad Kommersant weten dat het officiële dodenaantal van 193 slachtoffers ‘waarschijnlijk met 10 vermenigvuldigd kan worden’.

Een groepje zwargemaskerde elite-soldaten van het Kirgizische leger vinden de komst van hun tijdelijke president maar een aanfluiting. ,,Ze had zich hier vorige week moeten durven vertonen, toen wij ook uit het noorden hiernaar toe werden gezonden. Nu komt ze, straks gaat ze weer weg. Ze weet dondersgoed dat deze regio al lang niet meer onder haar controle is”, zegt Abdel, een 26-jarige soldaat uit het noorden van het land. Hij bevestigd het vermoeden dat de regering niet de volledige controle over het leger heeft. Ook komen er steeds meer aanwijzingen dat enkele legeronderdelen hebben meegedaan aan de pogroms in de Oezbeekse buitenwijken. Volgens schattingen van de Verenigde Naties zijn zo’n 400.000 mensen op de vlucht geslagen voor het geweld en zouden op de langere termijn ongeveer een miljoen mensen hulp nodig hebben.

Met witte verf kalken de Oezbeken ‘SOS’ op hun moskeeen

In de zuid-Kirgizische stad Osj is het al een week onrustig. De wijken waar vooral Oezbeken wonen zijn inmiddels veranderd in enclaves, internationale hulp stroomt maar mondjesmaat binnen en er wordt nog altijd geschoten. De situatie is er erbarmelijk.

SOS

Svetlana Petrovna is de Russische uitbaatster van een klein restaurantje aan de Leninstraat in Osj. Het is nu een van de vele schaftplekken van het Kirgizische leger geworden, soldaten lopen in en uit en Svetlana en haar dochters zetten aan de lopende band pap, aardappels en thee op tafel. ,,Ik geloof het nog steeds niet”, zegt ze. ,,Op een gegeven moment kwamen hier zelfs 13-jarige kinderen de boel in elkaar meppen. We hebben hier altijd van dezelfde borden gegeten, Russen, Oezbeken en Kirgiezen. Nu is dit zo ongeveer het einde van de stad”. Verderop in de Leninstraat staat een paar tanks en een Kirgizische wachtpost. Daarachter liggen de Oezbeekse wijken, een paar uitgebrande auto’s en een omgezaagde boom dienen als wegblokkade. Alle winkels, restaurantjes, kiosken en het gros van de woonhuizen zijn kort en klein geslagen, kapotgeschoten en in brand gestoken.

In de meeste Oezbeekse wijken zijn alleen nog mannen te vinden, vrouwen en kinderen zijn in veel gevallen de grens met Oezbekistan over gegaan. Anders dan de Kirgizische soldaten beweren heeft niemand wapens, de mannen lopen slechts met scherpgeslepen keukenmessen over straat. ,,Ik heb ze zelf gezien, de Kirgiezen reden hier met pantservoertuigen door de straten”, zegt de 60-jarige Bagadir Pazilov. ,,Zij hebben deze ravage aangericht, niet die paar jeugdbendes. Rusland moet hier ingrijpen, net zoals ze in Zuid-Ossetië destijds hebben gedaan. En wat mij betreft maken ze van Kirgizië gewoon een Russische provincie, anders weet ik ook niet hoe het verder moet.” In een andere Oezbeekse buitenwijk konden de vluchtelingen niet de grens over en zitten honderden vrouwen en jonge kinderen samengepakt in een schoolgebouw. ‘We krijgen hier niets’, roepen de vrouwen die zich afvragen waar de internationale hulp blijft. ,,En we durven nergens heen. Als we de straat op gaan worden we neergeschoten”, zegt Elmira. Ze bijt door haar tranen heen en zegt dat ze niets liever wil dan dat de Russen de boel in Kirgizië overnemen. ,,Maar ze komen niet omdat de televisie laat zien dat hier alles goed is, maar de televisie laat alleen maar Kirgizien zien, hier komt de Russische media niet kijken”. Overal op straat komen jongeren met mobiele telefoons te voorschijn die filmpjes hebben gemaakt van de beschietingen, de brandende huizen en de opgestapelde lijken in de buurt. Mannen die beschoten zijn laten hun wonden zien, naar het ziekenhuis durven ze niet.

Meisje

Hoewel het geweld iedere dag afneemt is het nog altijd onveilig in de Oezbeekse buitenwijken. Een 19-jarig meisje dat met haar vijf maanden oude kind op zoek was naar haar ouderlijk huis werd onderweg verkracht en in elkaar geslagen door vier mannen in zwarte kleding. De bezoekers van de Nabizjan Hadzji-moskee vangen haar op, waar haar baby is gebleven weet niemand. Op de wegen en zelfs op de minaretten van de moskee staat in grote witte letters ‘SOS’ gekalkt. De iman slacht geiten om de stroom vluchtelingen te kunnen voeden. Een van de oudere mannen leest onophoudend uit de koraan. Hij gelooft niet dat er snel een einde komt aan het geweld. ,,Nu is er een kleine pauze, men doet het wat rustiger aan. Daarna barst het geweld weer los”, zegt hij. ,,Een politiek of een etnisch-conflict, noem het wat je wilt, maar dit is gewoon een poging tot genocide”.

Kirgizie! Kirgizie! Alle Oezbeken oprotten!

De ‘zuidelijke hoofdstad’ Osj is al bijna een week het toneel van zwaar geweld tussen Kirgiezen en Oezbeken. Terwijl het leger orde op zaken stelt druppelt de noodhulp langzaam maar zeker binnen. Omdat bijna iedereen gevlucht is heerst er relatieve rust in de stad, de achtergebleven bewoners proberen langzaam de draad weer op te pakken.

Huilende vrouw

Tsjinina, een Kirgizische vrouw van begin 40, staat met een paar plastic tassen op het vliegveld en wacht op haar man die eigenlijk gisteren al uit Bisjkek had moeten komen. Ze huilt. ,,Ik kan je precies vertellen hoe het allemaal begonnen is, mijn dochter heeft het allemaal gezien”, zegt ze. ,,Die vuile Oezbeken kwamen midden op de dag dronken uit het casino en zijn toen de universiteit binnengelopen om de meisjes lastig te vallen. Mijn dochter kon ontsnappen, maar andere meisjes zijn daar gewoon verkracht. En toen is er wraak genomen en zo gaat het maar door.” De afgelopen dagen is het iets rustiger geworden in de zuidelijke stad Osj, maar nog altijd durft Tsjinina’s dochter de straat niet op. ,,En ik heb al twee dagen niets van mijn zoon gehoord, ik hoop maar dat hij bij de sterke mannen van het leger zit, hij zat op de politieacademie”. Delen van sommige wijken in Osj smeulen nog na, hier en daar klinken pistoolschoten. Het is rustig op straat, de winkels zijn dicht. Brood, bier en sigaretten worden aan woekerprijzen verkocht.

Honderdduizenden Oezbeken uit de regio zijn op de vlucht geslagen en proberen de grens tussen met Oezbekistan over te komen. Oezbekistan hield die grens een paar dagen open maar deed die dinsdag weer op slot. Een hoge functionaris bij de Verenigde Naties heeft laten weten dat het geweld volgens hem ‘in scène’ is gezet om de politieke situatie in het land te doen escaleren. Volgens de tijdelijke regering in Bisjkek zit de familie van de gevluchte president Koermanbek Bakijev daar achter. In een korte tijd heeft een wederzijdse etnische haat de kop opgestoken, de winkels, markten, huizen en schoolgebouwen in de Oezbeekse wijken zijn kapotgeslagen of uitgebrand. De graffiti spreekt voor zich. ‘Kirgizië, Kirgizië! Oezbeken oprotten!’ staat er op veel plaatsen. ‘Als jullie ooit terugkomen schieten we jullie als honden af!’ staat er in slecht Russisch op een spandoek bij een kapotgeslagen winkel. De achtergebleven Oezbeken zijn bang de straat op te gaan, volgens veel mensen zijn er allerlei scherpschutters actief die ‘het karwij afmaken’. In de buitenwijken en in de andere zuidelijke regio’s van het land is het geweld nog altijd niet ten einde gekomen. De Kirgizische regering heeft dinsdag een dag van nationale rouw uitgeroepen, bij het stadhuis op het Leninplein hangt de rode Kirgizische vlag halfstok. Onder de schaduw van het enorme Leninbeeld heeft het leger een kwartier ingericht. Het leger voert familieleden, journalisten en hulpgoederen onder begeleiding van tanks van en naar het vliegveld.

Danier Abaidoeljaev van de Rode Halve Maan doet alles wat hij kan om 480 kisten met Turkse medicijnen op de juiste plaatsen uit te delen. Volgens hem is de situatie iets beter maar nog altijd verre van veilig. ,,Wij zijn neutraal in dit soort conflicten, maar we blijven Kirgiezen. Wanneer we met onze spullen in de Oezbeekse wijken komen worden we ook nu nog aangevallen”. De regering in Bisjkek heeft aangekondigd een ontwapeningsprogramma te beginnen. Wij zijn wapens vrijwillig in komt leveren zal strafrechtelijke vervolging ontlopen. In Osj is het volstrekt onduidelijk wie wel of niet een wapen mag dragen, soldaten lopen in burgerkleding en zelfs brandweermannen dragen autmotische pistolen. Ook de twee vrienden Gel en Talzjir leunen op het machinegeweren, ze houden de wacht bij een bankkantoor dat al vijf dagen gesloten is. ,,Gel is een Oezbeek”, lacht Talzjir. ,,En zie je, we zijn toch vrienden. We schieten niet op elkaar, we helpen elkaar juist”. Gel heeft een vrouw en drie dochters die veilig bij zijn schoonmoeder elders in de stad zijn ondergebracht. ,,Ze hebben mijn huis helemaal kort en klein geslagen, maar gelukkig niet in brand gestoken”, legt hij uit. ,,Natuurlijk hebben ze de televisie, het geld en de sieraden meegenomen, maar zelfs de theelepels zijn gejat”. Talzjir moet er om lachen. ,,Als we aan het eind van de maand salaris ontvangen krijg jij theelepels van me”, grapt hij. ,,En tot die tijd mag je de mijne hebben, anders komt het nooit meer goed in deze stad”.

Als de Russen niet ingrijpen zijn we er geweest

Ondanks een avondklok en het ingrijpen van het leger is de regering in Kirgizië niet in staat het toenemende etnische geweld een halt toe te roepen. Overal in het zuiden van het land gaan groepen gewapende Kirgizen de plaatselijke Oezbeken te lijf. Honderden mensen zijn om het leven gebracht, tienduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. Alle hoop is gevestigd op Rusland.

Distributie II

‘Wat ze ook doen, gewoon doorrijden’, zegt een politieagent tegen een groep taxichauffeurs bij het vliegveld. De spanning is in de Kirgizische hoofdstad om te snijden. Groepen bewapende mannen verzamelen zich op verschillende punten in de stad, confisceren taxi’s en andere auto’s en verzamelen om af te dalen naar wat nu al ‘de oorlog’ heet. Het geweld van de afgelopen dagen in Osj, de tweede stad van Kirgizië, is in het weekend overgeslagen naar andere delen van het land. Grote groepen gewapende Kirgizische mannen trekken moordend en plunderend door verschillende steden in het zuiden. De regering heeft een avondklok ingesteld en kondigde in het weekend aan met scherp te zullen schieten. Volgens officiële cijfers zijn er meer dan 100 doden en ruim duizend gewonden, maar volgens internationale organisaties zou er sprake zijn van meer dan 600 dodelijke slachtoffers. Tienduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen.

Het is onduidelijk hoe de rellen begonnen zijn. Volgens de tijdelijke regering zijn de onlusten een provocatie van oud-president Bakijev, die na een gewelddadige machtsgreep afgelopen april het land moest verlaten. Hij heeft zijn machtsbasis in het zuiden terwijl de etnische Oezbeken die in de regio de meerderheid vormen juist de tijdelijke regering onder leiding van Roza Otoenbajeva steunen. Kirgizië vroeg Rusland zaterdag om militaire steun, maar de Russen lieten weten daar voorlopig geen heil in zien. President Dimitri Medvedev kondigde aan vandaag in nauw overleg met de Shanghai-organisatie een besluit over te kunnen nemen. Behalve Rusland maken ook de andere Centraal-Aziatische landen deel uit van het militaire bondgenoodschap. In Kirgizië is alle hoop op de Russen gevestigd. Volgens Kildzja Birsjemerbaresj, een hooggeplaatste vertegenwoordiger uit een zuidelijke provincie, is de situatie op dit moment kritiek. ,,Wanneer het geweld niet snel stopt slaat het over naar de buurlanden, dan loopt het echt uit de hand”, legt hij uit. ,,Wat hier nu begint is een broedermoord. Wij lijken als Kirgiezen en Oezbeken sprekend op elkaar. We hebben hetzelfde geloof, spreken dezelfde taal en zien er vaak ook nog eens hetzelfde uit. Als de Russen nu niet ingrijpen is het te laat”, verzucht hij. ‘Dan is het oorlog’.

Kildzja Birsjemerbaresj

In de hoofdstad Bisjkek is de politie ‘s avonds fors aanwezig om waar nodig in te grijpen. De tijdelijke overheid heeft de noodtoestand uitgeroepen, behalve soldaten moeten ook reservisten zich melden. Vrienden, geliefden en kennissen bellen elkaar in paniek op om te vragen wie er al naar het zuiden vertrokken is. Ondertussen brengen de inwoners van Bisjkek zakken met rijst, pasta, zonnebloemolie en ingeblikt rundvlees naar centrale locaties. Samen met Russisch hulpgoederen moet dat aan de eerste behoeften voorzien. In Osj is de elektra grotendeels uitgevallen, worden winkels geplundert en is de centrale bazaar in brand gestoken. De 29-jarige Bali probeert zo goed het kan de noodrantsoenen te coördineren. Ook hij gelooft niet meer in de regering. ,,Ze hebben het niet onder controle kunnen krijgen, nu moeten we het zelf maar doen. En als Rusland niet snel ingrijpt zijn we er geweest”.

‘Het gaat er om spannen de komende dagen’

Afgelopen week deden de aanhangers van de gevluchte Kirgizische president Koermanbek Bakijev een poging de macht alsnog in handen te nemen. In verschillende delen van het land werden overheidsgebouwen, universiteiten en luchthavens bestormd. Terwijl de etnische spanningen oplaaien zegt de interim-regering het land weer onder controle te hebben.

In de zuidelijke steden Jalalabad, Batken en Osj namen aanhangers van de gevluchte president Koermanbek Bakijev donderdagavond overheidsgebouwen en luchthavens in beslag. De interim-regering veroverde de volgende dag de gebouwen weer op de demonstranten. De politie greep niet in. Bij de gevechten tussen de aanhangers van Bakijev en de aanhangers van de interim-regering onder leiding van Roza Otoenbajeva vielen de afgelopen dagen tenminste twee doden. Volgens officiele cijfers zijn er de afgelopen dagen 63 mensen gewond geraakt waarvan minstens 34 met schotwonden. ,,De voormalige president laat weer het bloed van onze burgers vloeien”, zei Otoenbajeva in een verklaring. Twee vertrouwelingen van Bakijev, zijn adviseur Oesen Sidikov en het hoofd van de Kirgizische Communistische Partij Ischak Masalijev, werden op verdenking van samenzwering opgepakt. Ook het landgoed van de ex-president in de zuid-Kirgizische stad Tejjit ging dit weekend in vlammen op.

Vorige maand greep de Kirgizische oppositie de macht en moest president Bakijev vluchten naar Wit-Rusland. Hoewel hij heeft aangekondigd niet van plan te zijn terug te keren naar Kirgizië zijn aanhangers woest dat de interim-regering van plan is de oud-leider voor het gerecht te slepen. Ze willen hem vervolgen voor de dood van de 85 demonstranten die bij de coup in april om het leven kwamen. In het zuiden van Kirgizië heeft Bakijev nog altijd een sterke machtsbasis. Volgens Temir Sarijev, een belangrijk figuur onder interim-leider Otoenbajeva, zijn er ‘speciale operaties’ aan de gang om orde op zaken te stellen en raddraaiers op te pakken. ,,Bakijev heeft de hele wereld laten zien dat hij tot alles in staat is”, liet hij tegenover een Russisch persbureau weten. Volgens verschillende bronnen zijn er overal in het land ‘burgermilities’ opgericht die de orde moeten bewaken. Kirgizië is een land met een veelvoud aan verschillende clans, volkeren en nationaliteiten. Volgens internationale organisaties zijn de etnische spanningen de laatste weken flink toegenomen. Bovendien wordt de legitimiteit van de nieuwe overheid door steeds meer mensen in twijfel getrokken.

De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben opgeroepten tot kalmte. Volgens de nieuwe Russische gazant in de regio, Nikolaj Patroesjev, is er geen reden tot paniek en moet de tijdelijke overheid krachtig genoeg zijn de orde te herstellen. De bekende mensenrechtenadvocate Tolekan Ismajlova liet per telefoon vanuit Bisjkek weten dat het juist die interim-overheid is die allerlei fouten maakt. ,,In verschillende ministeries is bijvoorbeeld plots het decreet gegeven dat het Kirgizisch de voertaal is. Veel mensen in andere delen van het land spreken dat amper”. Volgens haar hebben gewapende bendes de afgelopen weken verschillende minderheden uit hun huizen en dorpen verdweven. ,,De chaos is hier aan de macht. Steeds meer mensen lopen met wapens over straat. Het gaat er erg om spannen de komende dagen”.