Moskou langzaam maar zeker vrij van reclame

Het is een van de meest zichtbare gevolgen van het beleid van de nieuwe Moskouse burgemeester. Toen aan het licht kwam dat bijna 60 procent van de billboards, posters en lichtbakken in de stad illegaal is aangebracht begon het stadsbestuur aan een massale schoonmaak. Binnenkort moet het hele historische centrum van de stad reclame-vrij zijn.

Rode Plein

Het blauwe logo van ‘News Outdoor’ knippert verlaten langs de grijze golfplaten vlak naast het Kremlin. Rondom de bouwput waar tot 2006 het immense hotel ‘Rossija’ stond had het bedrijf tot een paar weken geleden een van de grootste billboards ter wereld. BMW adverteerde er met levensechte auto’s, de Chinese overheid bejubelde er de vriendschappelijke betrekkingen tussen beide landen en Japanse elektronicabedrijven gebruikten de vijftien meter hoge en 400 meter lange oppervlakte als uithangbord. Langzaam verdwijnen de enorme advertenties uit het centrum van Moskou. Voor het eerst in twintig jaar is de historische gevel van het Izvestia-gebouw op het Poesjkin-plein te zien en maken de lichtbakken van Pepsi en Nokia weer plaats voor de oude communistische mozaïeken en beeldhouwwerken. Op de flats aan de Novy Arbat zijn de enorme posters van een telecomaanbieder weggehaald. Voor het eerst in jaren kunnen de inwoners weer naar buiten kijken. Na onderzoek ontdekte het stadhuis deze zomer dat maar liefst 60 procent van alle advertentieruimte in de stad illegaal is geplaatst. In sommige gevallen bleek dat zelfs de renovatie van historische panden in scène was gezet om langs de bouwsteigers te kunnen adverteren.

Het is een van de meest zichtbare maatregelen van de nieuwe Moskouse burgemeester Sergej Sobjanin, die een jaar geleden door het Kremlin werd aangewezen nadat Joeri Loezjkov bij de macht uit de gratie viel. Sobjanin beloofde bij zijn aantreden iets te doen aan de eindeloze files en beloofde in juli het stadscentrum van Moskou ‘aan de burgers terug te geven’. In september werden de grote posters over de boulevards weggehaald en sinds een paar dagen worden ook de rijdende reclamezuilen in de stad aangepakt. De ‘mobiele reclame’ is het meest hardnekkig, de parkeerwacht heeft een dagtaak aan weg wegslepen van vrachtwagens met billboards of advertenties op goedkope auto’s met met lekgestoken banden worden achtergelaten. ,,We hebben 39 van de vrachtwagens weg laten slepen”, legt Vladimir Tsjernikov van het gemeentehuis uit. ,,De volgende dag zijn ze gewoon weer terug. Het mag dan wel verboden zijn per wet, de reclamemakers nemen de boetes voor lief”. De Moskouse ex-burgemeester moest zich woensdag bij een rechtbank verantwoorden over corruptieschandalen. Zijn zoon Alexander verkocht deze week zijn twee reclamebedrijven.

Begin deze maand takelde een grote hijskraan het enorme Mercedes-logo van het dak van het beroemde ‘Huis aan de Kade’, een gebouw recht tegenover het Kremlin waar vroeger de militaire- en politieke top van de Sovjet-Unie woonde. Mercedes zoekt naar een nieuwe locatie voor het 6,5 ton wegende logo, de bewoners van het pand missen het nu al. ,,Het heeft hier tien jaar op het dak gestaan en gaf het wel iets kosmopolitisch”, vertelt Nadezjda Petrovna, een gepensioneerde vrouw die zitting heeft in de bewonerscommissie. ,,Mercedes had alle contracten in orde en betaalde altijd op tijd. Van dat geld hebben wij de afgelopen jaren de trappenhuizen en de liften onderhouden”, legt ze uit. ,,Ze vragen ons nooit wat. Nu moet de gemeente die kosten opvangen, maar we hebben de hoop al opgegeven dat ze dat ooit zullen doen”.

Samsung

Nieuwe-Arbat

Vaderlandslievende facelift voor Gorki-park

Het vervallen Gorki-park aan de oever van de Moskou-rivier krijgt als het aan het gemeentebestuur van de Russische hoofdstad ligt een flinke facelift. Er zou een gloednieuw pretpark moeten komen dat niet onderdoet voor Disneyland in Parijs. En alles met een vaderlandslievende inslag.

Ballonnen

Slechts een van de enorme poorten van het ‘Centraal Cultuur en Rustpark Maxim Gorki’ staat op een kiertje open. Een oude man leunt tegen een lichtblauw dranghek. ,,Je moet bij de kassa een kaartje kopen. Ik waarschuw je alvast maar, er valt maar weinig te beleven”. Bij de kassa vraagt men 80 roebel (twee euro) entree, en wie langs de poorten loopt ruikt direct de popcorn. Het Gorki-Park heeft nog het meest weg van een enorme kermis. Hier en daar staan schiettentjes, in de verte knallen botsauto’s op elkaar en aan de horizon zoeven gillende meisjes in een achtbaan voorbij. Op een weekdag is er weinig te beleven, maar in de weekenden komen Russen van heinde en ver voor een middagje vermaak in het centrum van Moskou. Mannen drinken liters bier uit plastic bekers, jonge vrouwen eten behending sushi en kinderen kijken vol bewondering naar de Boeran, de testmodule van de Sovjet-spaceshuttle die als een van de hoofdattracties prominent op het terrein staat.

Als het aan de gemeente Moskou ligt maakt het park plaats voor een gloednieuw attractiecentrum. ‘De hele geschiedenis van Rusland moet er te vinden zijn, alles moet herinneren aan Rusland en ook de eettentjes zullen typisch Russisch eten serveren’, legt Michail Choeboetija bij het radiostation Vesti FM uit. Hij staat aan het hoofd van de onderzoeksraad die bekijkt waar de stad Moskou de komende jaren moet investeren. ‘Het gaat een soort klein Rusland worden, de bezoekers kunnen de grote gastvrijheid van dit land ervaren en het zal zeker een van de mooiste parken van Europa worden. De Russische pers doopte het project snel tot een ‘vaderlandslievend Disneyland’ en berekende dat er zeker 776 met de renovatie en bouw gemoeid zal zijn. Volgens directeur Vjatsjeslav Korol zal dat bedrag zich zeker terugbetalen. Hij laat via zijn woordvoerder weten dat de unieke Sovjet-architectuur bewaard zal blijven en dat het juist niet op Disneyland zal lijken. ‘Er komen concerten, lezingen en tentoonstellingen, alles met een Russisch tintje’.

Het Oezbeekse restaurant in de linker deurpoort, de kleine pizzaria’s en de Duitse biertentjes moeten dus plaatsmaken voor een groot Russisch attractiepark. Het amusementspark uit de prille dagen van de Sovjet-Unie is in 1923 aangelegd en is altijd een van de belangrijkste stadsgezichten geweest. Gorki-Park is in het westen bekend geworden na de gelijknamige Hollywoodthriller uit 1983. In 1990 scoorde de Duitse rockband The Scorpions een wereldhit met ‘Winds of Change’, waar het amusementspark symbool staat voor het einde van de Sovjet-Unie. Een aantal jaar geleden sloot de overheid een aantal van de attracties inclusief het enorme reuzenrad dat onveilig zou zijn. De directie hoopt dat de bouw volgend jaar kan beginnen en dat er jaarlijks tenminste zes miljoen mensen op het nieuwe Gorki-park af zullen komen.

Berkenbos schetst Russische machtsstrijd

Het oude Chimki-bos vlak buiten Moskou blijft de gemoederen in Rusland bezighouden. De overheid wil een flink deel kappen voor een nieuwe snelweg, maar de kritiek welt aan. Toen zelfs zanger Bono van U2 zich er mee bemoeide liet president Dimitri Medvedev weten de bouw stil te leggen. De Moskouse burgemeester Joeri Loesjkov wil echter van geen wijken weten. Een typisch Russische machtsstrijd tekent zich af.

Dat die weg er moet komen, daar is vriend en vijand het over eens. Al sinds de Sovjet-tijd liggen er plannen op tafel om eindelijk een fatsoenlijke verbinding tussen Moskou en Sint-petersburg aan te leggen. Maar waar die precies moet lopen, daar woedt al maanden een bittere machtsstrijd om. Aanvankelijk liet de overheid een aanzienlijk deel van het Chimki-bos kappen om plaats te maken voor de eerste dertig kilometer van het traject. Maar de buurt kwam in verzet, er werden protestbijeenkomsten georganiseerd, omwonenden bezette het gemeentehuis, organiseerden concerten en al snel werd de bescherming van het Chimki-bos een van de belangrijkste projecten van de Russische oppositie. Toen zelfs rockband U2 zich er mee ging bemoeien kondigde president Dimitri Medvedev aan de bouw stil te leggen. Een historisch moment, voor het eerst in jaren luisterde het Kremlin naar boze burgers.

En daarmee is de 33-jarige huisvrouw Evgenia Tsjirikova de luis in de pels van de Russische macht geworden. Ze stuurt de actie-beweging voor het bosbehoud aan en weigert zich de mond te laten snoeren. Zelfs premier Vladimir Poetin kon zich niet beheersen. Toen een Poolse journalist op een persbijeenkomst dinsdagmiddag haar naam noemde schoot de premier uit zijn slof. ‘Zijn er in Polen geen leuke meisjes om te interviewen?’, beet hij terug. Zelf laat ze weten dat het haar gewoon om haar kinderen gaat. ,,Ik hoef niemand er aan te herinneren wat er hier de afgelopen maanden mis ging. Er was zoveel smog dat we bijna geen adem konden halen. Met de branden is al genoeg bos verloren gegaan, dan moet je niet nog extra willen kappen. Hoe minder bos, hoe minder zuurstof mijn kinderen krijgen”, legt ze tijdens een informatiebijeenkomst uit. Makkelijk heeft Tsjirikova het niet. Gemaskerde mannen kwamen haar bijeenkomsten verstoren, de politie pakt de actievoerders hardhandig aan en ze krijgt keer op keer bedreigingen aan haar adres. Nu de bouw op oekaze van de president is stilstaat geeft ze niet op. ,,Nu begint de echte strijd pas. Ze hebben al zoveel gekapt, we moeten voor iedere boom ons best doen”.

De Moskouse burgemeester Joeri Loesjkov schaarde zich ondanks alle kritiek tegen het besluit van de president en wil toch de snelweg door het bos aanleggen. Alternatieve routes zijn volgens hem onbetaalbaar, vooral omdat wijzigingen in de contracten met de Europese wegenbouwers erg prijzig zouden zijn. Maar de gouveneur van de grensgemeente zou juist weer aan de kant van het Kremlin staan. ,,Er gaan allerlei spookverhalen over die weg”, legt Sergej Kelbach van het Russische ministerie van Transport uit. ,,We gaan heus geen extra wegen of golfbanen in het bos bouwen”. Ook is het volgens hem ontzettend lastig om te laveren tussen alle verschillende overheidsorganisaties. ,,Moskou is waarschijnlijk de enige stad ter wereld waar het begrip agglomeratie niet bestaat. De ene meter van het bos is het zeggenschap van een kleine gemeente, de andere van het Kremlin”. De politiek-analist Andrej Jarosjenko kan er om lachen. ,,Het gaat allemaal om geld. Als je morgen alle demonstraten opsluit komt die weg er nog niet, de verschillende corrupte overheidsdiensten vechten elkaar de tent uit.” Volgens de zakenkrant Vedemosti behoort een groot deel van het omliggende land tot Inteko, het bedrijf van de vrouw van de burgemeester. Vorig jaar bleek uit berekeningen dat ondanks de lage loonkosten een kilometer snelweg nergens ter wereld duurder is dan in Rusland. De 680 kilometer lange tolweg moet eind 2011 klaar zijn.

Centraal-Azie maakt zich op voor koude winter

In Kirgizie is de grootste generator uitgevallen en Oezbekistan trok zich deze week terug uit een regionaal energiedienstenverband. Regionale conflicten en de oude Sovjet-infrastructuur spelen de problemen in de kaart. Bewoners maken zich op voor een koude winter.

Tadzjikistan
Zomers slaan de Tadzjieken de oogst, om er tijdens de strenge winter van te kunnen leven. Foto: Brian Harrington Spier op Flickr

Dinsdagmorgen leidde een technisch probleem bij een generator tot de tijdelijke stillegging van de Toktogoel-waterkrachtcentrale in Kirgizie, een installatie die in ongeveer 40 procent van de stroomvoorziening van het Centraal-Aziatische land voorziet. In het land zijn inmiddels noodmaatregelen van kracht die de stroomvoorziening moeten rantsoeneren. De verouderde infrastructuur uit de Sovjet-tijd speelt het land parten. Twee jaar geleden waren er tijdens de winter ook al problemen met de energielevering. Toen het kwik daalde tot -25 viel in sommige provincies de stroom uit en begaf de stadsverwarming het. Doordat de meeste mensen in slecht geisoleerde appartementjes wonen vielen er duizenden doden.

Vorige week trok Oezbekistan zich terug uit een Centraal-Aziatisch samenwerkingsverband tussen de verschillende buurlanden. Volgens de Oezbeekse overheid steelt buurland Tadzjikistan electriciteit en kan men niet langer in de eigen energiebehoefte voorzien zonder het buurland af te sluiten. Tadzjikistan importeert via Oezbekistan ook electriciteit uit Turkmenistan. ,,Wij zien dat als een politieke stap”, laat Choesrav Ghojbov, een hooggeplaatse Tadzjiekse functionaris uit tegen een Russisch persbureau weten. ,,Ieder land mag natuurlijk zijn eigen beslissingen nemen, maar dit besluit heeft ernstige consequenties.” Oezbekistan heeft de grootste energievoorzieningen in Centraal Azie en heeft in het verleden vaker gas en electra afgesloten naar buurlanden Kirgizie, Tadzjikistan en delen van Kazachstan. Analisten vrezen dat door de terugtrekking van Oezbekistan uit het regionale bondgenootschap Tadzjikistan op korte termijn met grote tekorten zal komen zitten.

Stroomvoorziening en energie-infrastructuur is een groot probleem in de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Bovendien zijn complete regio’s vaak afhankelijk van een enkele centrale, iets wat bleek tijdens het ongeluk met de Russische Sajano-Sjoesjenkskaja waterkrachtcentrale afgelopen augustus. Grote delen van Siberie kwamen toen tijdelijk zonder stroom te zitten. Waar vroeger Moskou voor de voorziening en distributie zorgde moeten de Centraal-Aziatische landen dat inmiddels zelf en veelal onderling oplossen. Dat leidt al jaren tot conflicten, meestal in de wintermaanden. In 2006 draaide Rusland de gaskraan naar Georgie dicht, waarna het land in korte tijd haar energievoorziening moest diversificeren en tegen woekerprijzen gas inkocht bij buurlanden. Ook met buurland Oekraine heeft Rusland al enkele jaren een conflict over gasleveranties. Vorig jaar kwamen er tientallen mensen in Europa om het leven doordat Rusland de gaskraan naar Oekraine dichtdraaide en daardoor de leveranties aan Moldavie, Roemenie, Bulgarije en Polen in het geding kwamen.

Energievoorziening en distributie is al sinds de aanleg ervan in het begin van de vorige eeuw een punt van zorg. Sovjet-ingenieurs lobbyden jarenlang voor een project waarbij men een aantal Russische rivieren zouden ‘omdraaien’ om het droge Centraal-Azie van energie en water te voorzien. Nog altijd zijn hier voorstanders voor te vinden, waaronder de Moskouse burgemeester Joeri Loesjkov. Zowel Rusland als Iran hebben allerlei plannen voor nieuwe energiecentrales in Centraal-Azie, maar voorlopig is daar geen geld voor. Mahmadsaid Oebaildoellojev, voorzitter van het Tadzjiekse parlement, stelde onlangs voor dat iedere inwoner een maandsalaris zou moeten inleveren om de bouw van een nieuwe hydrodam te bekostigen.

‘Nog nooit is fraude zo omvangrijk geweest’

Er duikt steeds meer bewijs op dat de regionale verkiezingen van 11 oktober doorgestoken kaart zouden zijn. Volgens oppositieleiders werd er in Moskou en daarbuiten op grote schaal gefraudeerd. Naburige stemlokalen laten totaal verschillende resultaten zien. President Medvedev bekijkt eventuele aanpassingen aan de kieswet.

Oppositieleider Sergej Mitrochin van de Jabloko-partij kwam tijdens de Moskouse gemeenteraadsverkiezingen van 11 oktober zijn stem uitbrengen in stemlokaal 192. Onder toeziend oog van tientallen fotografen en televisiecamera’s schoven hij en zijn gezin hun stembiljetten in een transparante stembus. De uitslag wist zelfs de ervaren oppositieleider te verbazen. Bij de laatste telling bleek er geen enkel stembiljet met een kruisje voor zijn partij te vinden. ,,Nog nooit in de recente geschiedenis van Rusland is de stembusfraude zo omvangrijk geweest”, schreef hij later op zijn website.

De afgelopen weken duikt er steeds meer bewijs op dat de verkiezingen van 11 oktober, die allerlei delen van Rusland werd gehouden, doorgestoken kaart zijn. In Moskou won de Verenigd Rusland partij van president Medvedev en premier Poetin 66 procent van de stemmen. De Communistische Partij kreeg volgens de officiele telling 13 procent. De andere partijen wisten de kiesdrempel van zeven procent niet te behalen. De Jabloko-partij van Mitrochin verzamelde de afgelopen weken het bewijs van grootscheepse fraude. Er zou in grote mate sprake zijn van ‘caroussel-stemmen’, bussen met stemmers trekken van stembureau naar stembureau en worden op ieder bureau ingeschreven om een stem uit te brengen. Waarnemers werden op politiebevel de stemlokalen uitgezet en grote groepen studenten reden in Moskou af en aan om extra stembiljetten in te vullen. Veel oudere, slechtziende burgers kregen hulp van de functionarissen, de stembiljetten waren reeds voorzien van kruisjes bij de Verenigd Rusland.

De kritiek laaide flink op. Uit protest liepen daags na de verkiezingen onder andere de fracties van de liberaal-democratische partij en de communisten weg uit een zitting van het parlement. Novaja Gazeta pakte uit met een special waarin het haarfijn de fraude en de echte resultaten van de verkiezingen uiteenzette. Maarliefst vijf partijen zouden de kiesdrempel gehaald hebben, niet alleen Verenigd Rusland en de communisten, aldus de krant. Zelfs voormalig Sovjetleider Michail Gorbatsjov uitte publiekelijk kritiek op de gang van zaken en noemde de verkiezingen een ‘democratische schertsvertoning’. President Dimitri Medvedev liet aanvankelijk weten dat de verkiezingen ‘goed georganiseerd’ waren, maar gaf later toe dat er ‘problemen’ waren geweest en gaf aan open te staan voor aanpassingen aan de kieswet. Medvedev werd later teruggefloten door Vladislav Soerkov, een van de belangrijkste politiek-strategen binnen het Kremlin. Hij liet weten dat Rusland in chaos zou vervallen wanneer politici proberen ‘te flirten met liberale tendenzen‘. ‘Zelfs nu, terwijl de macht redelijk centraal ligt, gaat de ontwikkeling van dit land langzaam en moeilijk. Als daar enige vorm van politieke instabiliteit bij komt kunnen we vooruitgang wel vergeten’, zei hij tegen weekblad Itogi.

Hoewel een paar honderd activisten de straat op gingen om tegen de uitslag te protesteren laten de meeste Russen de commotie rondom de verkiezingen langs zich heengaan. Weinig mensen bekommeren zich om het verkiezingen, volgens officiele cijfers lag de opkomst twee weken geleden in het hele land rondom de 35 procent. Waarnemers trekken dat getal in twijfel, internet-polls bevestigen die tendens. In verschillende publicaties en vooral op internet circuleren de officiele uitslagen van een aantal stembureau’s. In het Moskouse district 160 kwam slechts 18,3 procent van het publiek stemmen en gingen er bijna net zoveels stemmen naar de communisten als naar Verenigd Rusland. In het naburige 161e district was een opkomst van maarliefst 94,3 procent, alleen Verenigd Rusland haalde hier de kiesdrempel.

Loezjkov schiet wolken uit de lucht

De Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov (73) droomt er al jaren van, deze winter gaat het echt gebeuren. Door vliegtuigen in te zetten die met chemicalien de sneeuwwolken ‘verdrijven’ spaart de gemeente jaarlijks miljoenen uit. Analisten voorspellen een ecologische ramp.

Moscow snow
Een besneeuwd uitzicht over Moskou,
door ‘Calvin’ op Flickr.

In het stadhuis aan de Tverskajastraat maken ze al jaren dezelfde rekensom. Wanneer de gemeente met een mengsel van cement, nitrogeen en zilver een aantal vrachtvliegtuigen de lucht ingaat om de sneeuwwolken te verdwijven spaart de stad miljoenen uit. Het verkeer ondervind geen hinder en de inwoners van de stad zullen een zonnige dag in de grijze winter kunnen waarderen. Al jaren garandeert het stadsbestuur op die manier mooi weer tijdens een aantal publieke feestdagen.

Het hoofd van de gemeentelijke dienst voor publieke werken Andrej Tsibin bevestigde deze week dat komende winter de stad Moskou 180 miljoen roebel (3,4 miljoen euro) zal uittrekken voor de ‘aanpak van sneeuw met vliegtuigen’. Het zou volgens Tsibin alleen om gevallen gaan wanneer er extreem veel sneeuw valt. ,,De burgemeester heeft gezegd dat het maar om een paar keer per winter mag gebeuren”, zei hij tijdens een persconferentie.

Sneeuw is ieder jaar een terugkerend probleem in de Russische hoofdstad. Een leger aan straatvegers en sneeuwschuivers, voornamelijk migranten uit Centraal-Azie, verzamelen handmatig de sneeuw van de wegen, stoepjes, daken en parken. In grote vrachtwagens wordt de sneeuwmassa naar ‘verwerkingsfabrieken’ gereden, waar men de sneeuw smelt en in een rivier laat stromen. Volgens de berekingen van het gemeentehuis is deze manier van sneeuwverwerking tot drie keer duurder dan de chemische aanpak. Volgens de zakenkrant Izvestia is de technologie achter het idee afkomstig van hetzelfde bedrijf dat het mooie weer verzorgde tijdens de Olympische Spelen vorig jaar in Peking.

Milieukundigen vrezen echter een ecologische catastrofe. ,,Deze stad heeft sneeuw nodig. Dit plan van burgemeester Loezjkov zal een slecht effect hebben op de boom- en plantgroei in de stad, en dat heeft weer allerlei gevolgen voor de biodiversiteit”, legt agrarisch-deskundige Ivan Smirnov uit. ,,Wanneer de sneeuwval verdwijnt zal ook de luchtkwaliteit in de stad achteruit hollen”. Ondertussen zien de inwoners van dorpen en kleine steden in de buurt van Moskou de plannen met lede ogen aan. De sneeuw die eigenlijk boven Moskou valt zou dan daar in grote hoeveelheden kunnen neervallen. Volgens professor Arkadi Trojtski van een metreologisch instituut in Nizjni-Novgorod is er meer onderzoek naar het proces van ‘wolkenschieten’ nodig. ,,Wat de overheid nu doet tijdens de feestdagen is relatief gemakkelijk. Het is dan zomer en toch al mooi weer, ze hoeven alleen maar te voorkomen dat het regent. Tijdens een strenge winter is het veel lastiger het klimaat te sturen.”

Verenigd Rusland wint alle 7000 verkiezingen

Afgelopen weekend behaalde de Verenigd Rusland-partij een glansrijke overwinning bij de Moskouse gemeenteraadsverkiezingen. Geen wonder, de oppositie mocht niet meedoen en van een verkiezingscampagne was nauwelijks sprake. Russen zijn onverschilling en geloven al lang niet meer in eerlijke verkiezingen.

,,Als je me twintig jaar geleden zou vertellen dat ik ooit op de communisten zou stemmen had ik je uitgelachen. Nu zit er weinig anders op.” Natalia Popova (47) is kwaad maar wilde niet wegblijven bij de verkiezingen, ,,Ik ben een van de laatste, de meeste van mijn vrienden en kenissen stemmen al jaren niet meer”, zegt ze. Slechts 35 procent van de kiesgerechtigden kwam opdagen dit weekend. De machtige Verenigd Rusland-partij van onder andere premier Vladimir Poetin en de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov behaalde ruim 66 procent van alle stemmen. De communistische partij moet het stellen met 13 procent. Andere partijen, onder wie de nationalistische LDPR en oppositiepartij Jabloko wisten de kiesdrempel van zeven procent niet te halen.

Oppositiepartijen hadden de afgelopen weken de grootste moeite campagne te voeren. Billboards waren plots ‘onbeschikbaar’ en posters verdwenen in de nacht. Alleen de LDPR van Vladimir Zjirinovski wist nog op tijd taxibusjes te beschilderen. Veel onafhankelijke kandidaten mochten niet meedoen, hun registratiepapieren werden door de kiescommissie niet geaccepteerd omdat ze ‘vals’ of ‘foutief’ zouden zijn. Ondertussen werd de stad overspeld met posters en reclamespotjes van Verenigd Rusland, de almachtige partij die onder andere door burgemeester Loesjkov is opgericht. Hij staat al sinds 1992 aan het roer van de stad. Omdat Moskou een speciale juridische status heeft wordt de burgemeester direct aangewezen door het Kremlin. De nieuwe gemeenteraad hoeft die benoeming slechts symbolisch te bevestigen. Niet alleen in Moskou, maar ook in andere delen van het land gingen de Russen naar de stembus om burgemeesters, gemeenteraden en regionale besturen te kiezen. Er werden afgelopen zondag ruim 7000 verkiezingen uitgeschreven, in alle gevallen kwam Verenigd Rusland als winnaar uit de bus.

In Rusland regeert men apatisch op verkiezingen. Uit een peiling van het Levada-centrum bleek dat maarliefst 62 procent van de Moskovieten denkt dat de verkiezingen doorgestoken kaart zijn. Bovendien redeneren veel Russen dat verandering over het algemeen geen verbetering brengt. ,,De huidige burgemeester heeft alles al gestolen, een nieuwe zou dat allemaal nog eens moeten doen. Daar wordt niemand beter van”, legt Natalia Popova uit. Burgemeester Loesjkov is relatief populair omdat hij de afgelopen jaren de pensioenen heeft opgeschroefd.

Ondanks de stevige overwinning van zijn partij is de positie van Loesjkov wankel. Hij ligt al jaren onder vuur vanwege zijn huwelijk met Jelena Batoerina (46), ‘s lands rijkste vrouw en eigenaar van Inteko, een succesvol bouwbedrijf dat een hoop aanbestedingen van de Moskouse overheid krijgt. Veel critici klagen dat historische gebouwen in de stad vaak plaats moeten maken voor luxe-hotels en peperdure villa’s in opdracht van Inteko. Ook de exorbitant hoge kosten van de bouw van de vierde ringweg om Moskou komt de burgemeester duur te staan. Nergens ter wereld is het bouwen van wegen duurder, terwijl de loonkosten in Rusland vele malen lager zijn.Verschillende analisten wijzen erop dat het Kremlin Loesjkov langzaam de deur uit werkt. Enkele handelspartners van Loesjkov staan onder druk en het Kremlin wees vorige maand een buitenstaander aan als hoofdinspecteur van de Moskouse politie.

Volgens oppositie-politicus Boris Nemstov, wiens kandidatuur ook geweigerd werd, zijn de verkiezingen ‘een farce’. ,,Geen enkele partij durft de burgemeester aan te vallen, allemaal doen ze mee in de corrupte bureaucratie van Verenigd Rusland, een organisatie die alleen maar bestaat om zoveel mogelijk geld van de bevolking te stelen”, zei hij. ,,Dit zijn geen verkiezingen en ik denk dat miljoenen inwoners van deze stad er niet zo over denken en gewoon thuisblijven.”