Nu Roemenià« en Bulgarije hebben aangekondigd delen van het Amerikaanse raketschild te willen herbergen kondigde de seperatistische regio Transdnjestrià« aan dat het graag Russische raketten op haar grondgebied wil hebben. Voor het conflictgebied, waar nog altijd Russische troepen gelegerd zijn, is een oplossing ver te zoeken.

Transdnjestrià« heeft grensposten, eigen paspoorten, andere nummerborden en de Transdnjestische roebel als munteenheid. Toch wordt de de-facto onafhankelijke regio, ingeklemd tussen Oekraà¯ne en Moldavià«, nergens ter wereld erkend, zelfs niet in Moskou. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie vocht Transdnjestrià« in 1992 een korte maar bloedige onafhankelijkheidsoorlog, waarna het Russische leger het conflict ‘bevroor’ en de huidige grenzen werden opgetrokken. Nog altijd zijn er zo’n 1500 Rusissche soldaten gelegerd in de buurt van de hoofdstad Tiraspol. Igor Smirnov, de president van de sepetaristische regio , liet deze week tegenover het Russische persbureau Interfax weten dat hij ‘er niet op tegen is’ dat er Russische raketten in Transdnjestrià« geplaatst zouden worden. ‘We hebben het al eerder aangegeven, we zijn meer dan bereid om Iskander-raketten te plaatsen’. Het Iskander-wapensysteem is een tactische raketinstallatie van Russisch makelij.

Het bericht is een reactie op de aankondiging deze week van een nieuwe, mobiele versie van het Amerikaanse raketschild dat in Oost-Europa geplaatst zou moet worden. In september veegde president Obama het orginele idee van tafel, maar deze week presenteerde de Amerikaanse overheid een nieuw plan waarbij bases in Bulgarije en Roemenià« een belangrijke rol spelen. Er bestaat grote Russische weerstand tegen het raketschild omdat het volgens Moskou niet alleen tegen Iran, maar ook tegen Rusland gebruikt zou kunnen worden. De Russische gazant bij de NAVO, Dimitri Rogozin, wierp het voorstel uit Tiraspol al snel van tafel. ‘Die situatie zou tot een serieus conflict kunnen leiden, of we geplaats moeten worden of niet, Iskander-raketten mogen geen onderdeel zijn zulke onderhandelingen’, liet hij weten. Wel tekende Moskou afgelopen woensdag een militair samenwerkingscontract met Abchazià«, een van de twee Georgische seperatistische regio’s waar Rusland in de zomer van 2008 een korte oorlog om voerde. Net als in Transdnjestrià« zijn de Abchaziers onafhankelijk van politieke, financià«le en militiare steun uit Moskou.

De minister van Buitenlandse Zaken van Transdnjestrià«, Vladimir Jastrebsijak, vroeg vorige maand Moskou nog het aantal militairen op te schroeven en het vliegveld in de hoofdstad Tiraspol te voorzien van helicopters. Nog altijd bewaakt een grote Russische legereenheid een enorm wapendepot in Transdnjestrià«, volgens analisten een van de grootste wapenopslagen in Europa. De meeste inwoners hebben naast Moldavische ook Russische paspoorten en volgens de uitslag van een referendum in 2006 wil de regio uiteindelijk deel uitmaken van de Russische Federatie. Gesprekken onder leiding van de OVSE, Rusland en Oekrainà« over een mogelijke oplossing zitten al jaren muurvast. Ondertussen probeert Moldavià« de regio economisch te isoleren. Transdnjestrià« staat bekend als een vrijhaven voor de illegale handel in wapens, drugs en als een van de belangrijkste zones voor mensensmokkel.

Wat begon als een protestactie tegen de verkiezingsuitslag groeide de afgelopen dagen uit tot een kleine revolutie. Duizenden jonge Moldavià«rs gingen de straat op en staken het parlementsgebouw in brand. President Vladimir Voronin wil de stemmen laten hertellen.

Chisinau, april 2009 door Alexander Savinov

Ze kwamen uit het niets. Er stonden geen acties of demonstraties op de agenda en zelfs de oppositiepartijen hadden geen plan voor na de verkiezingen. Toch verzamelden zich afgelopen dinsdag duizenden Moldavià«rs op een plein in de hoofdstad Chisinau. Er waren amper politici om de menigte toe te spreken.

De bekende Moldavische journaliste Natalia Morar legt op haar website uit wat er aan vooraf ging: ‘Zes mensen, tien minuten brainstormen en een paar uur de berichten verspreiden via blogs, sociale-netwerksites als Facebook, SMS’jes en e-mails. De gehele organisatie verliep via internet.’ Een grote demonstratie afgelopen dinsdag, die in de loop van de middag een gewelddadig karakter kreeg, trok meer dan 10.000 deelnemers. Een deel van het parlementsgebouw werd in brand gestoken, 90 demonstranten raakten gewond en er werden zeker 200 mensen opgepakt. Volgens sommige analysten zijn de geweldadige provocaties door de politie in gang gezet.

De duizenden jonge Moldavià«rs zijn het niet eens met de verkiezingsuitslag van afgelopen zondag. Volgens de officià«le cijfers won de regerende Communistische Partij bijna de helft van alle stemmen. Een alliantie van verschillende liberale oppositiepartijen moet het stellen met een magere 35 procent. De demonstranten denken dat er fraude is gepleegd en willen afrekenen met de Communistische Partij van president Voronin.

Volgens de oppositie hebben er mensen gestemd die al zijn overleden of geruime tijd in het buitenland wonen. Volgens president Voronin zitten ‘Roemeense raddraaiers’ achter de onrusten. Toch kondigde hij vandaag aan de stemmen te zullen laten hertellen. Westerse waarnemers hebben onregelmatigheden opgemerkt maar vonden dat de verkiezingen over het algemeen door de beugel konden.

Vandaag zou opnieuw een grote demonstratie plaatsvinden in het centrum van Chisinau. De verwachte menigte bleef echter uit doordat de politie eerder aankondigde met scherp te zullen schieten. Bovendien zitten veel actievoerders nog altijd opgesloten, het is onduidelijk waar die zich bevinden of wanneer ze worden vrijgelaten. De Roemeense televisie zond beelden uit van een jongen die twee dagen achter slot en grendel heeft gezeten . Zijn gezicht was bewerkt, zijn vingers gebroken.

Jonge Moldavià«rs zoeken aansluiting bij Europa. Ze vinden dat de afgelopen acht jaar Voronin en de samenwerking met Rusland hen niets heeft gebracht. Moldavià« is een van de armste landen van Europa, een gemiddeld maandsalaris ligt er ongeveer op 250 euro. Van de volwassen bevolking werkt bijna 30 procent in het buitenland.

Volgens een Nederlandse ondernemer in Chisinau is het ‘een ordinair verhaal’. ,,Jongeren die niet op de universiteit verschijnen worden opgepakt, journalisten worden in elkaar geslagen en de media ligt plat. De staatstelevisie zend alleen maar films en spektakelshows uit, de belangrijke internet-sites zijn afgesloten.” Hij wil niet met zijn naam in de krant. ,,Ze spelen hier op de man, het is een politiestaat.”

Volgens hem willen de meeste mensen weg. ,,Ik ken zeker 10 mensen die de afgelopen twee jaar vertrokken zijn. De keuze is hier stil blijven zitten zodat je nergens last van hebt, of voorgoed naar het buitenland vertrekken.”

Alfred schrijft: “Hunter S. Thompson had een typmachine en een sigarettenmondstuk, maar Olaf B. Koens heeft een laptop en een lepel!”

 

De Amsterdamse arts Erik Hochheimer werkte enige tijd voor Artsen Zonder Grenzen in het Oost-Europese Transdnistrià«, een klein land met een relatief hoog percentage met hiv geà¯nfecteerde inwoners. Hochheimer is al 22 jaar betrokken bij de aidsbestrijding en voelde zich duidelijk op zijn plaats in dit gebied, waar goede resultaten vallen te behalen en een veelbelovend project wordt uitgebouwd.

“˜Noem me maar een hiv-consultant”™, zegt Erik Hochheimer. Hij heeft een kantoor in een afdeling van het Republikeinse zieken-huis in Tiraspol, de hoofdstad van een land dat eigenlijk niet bestaat. We zijn in Transdnistrià«, een separatistische regio in Noord-Moldavie. Toen de Sovjet-Unie in 1991 uit elkaar viel vocht Transdnistrià« een korte onafhankelijkheidsoorlog met Moldavià«. Het conflict werd “˜bevroren”™ met Russische inmenging, en sinds 1992 is Transdnistrià« feitelijk onafhankelijk. Het land heeft een eigen munteenheid, een eigen paspoort en een eigen gezondheidszorg. Transdnistriers moeten daarom betalen om in Moldavià« te worden behandeld. (lees verder bij SOA-AIDS magazine)