De Oekrains/Russische migrantenband Gogol Bordello belandt via de Verenigde Staten op wereldtournee weer terug op ‘thuisgrond’ in de voormalige Sovjet-Unie. Opzwepende muziek waar het publiek met volle teugen van geniet. Niet geheel zonder politieke boodschap.
Dat heeft die Oekrainse zigeuner niet verkeerd gedaan”, merkt een bezoeker achterin de zaal cynisch op. Men kan hem geen ongelijk geven. Gogol Bordello Frontman Eugene Hà¼tz (37) werd geboren in de buurt van Kiev geboren als Evgeni Nikolajev Simonov. Zijn familie sloeg op de vlucht uit angst voor de ramp met de Tsjernobyl-reactor in 1986. Jarenlang woonde Hà¼tz met zijn ouders en broers in vluchtelingenkampen, onder andere in Polen, Duitsland en Italie. In 1991 trok de familie naar de Verenigde Staten, waar de jonge Evgeni ““ inmiddels Eugene – naar New York ging om een band te beginnen. Inmiddels trekt Gogol Bordello al jarenlang over de wereld met een verzameling losgeslagen migrant-muzikanten die grotendeels het lot van Hà¼tz delen. De eclectische combinatie van ruige punk met zigeunerdeuntjes staat goed aan. In Moskou speelde de band de zaal plat.
De zanger sprak het publiek aanvankelijk toe in gebroken Engels, het handelsmerk van de band. Pas in de loop van het concert schakelede Hà¼tz over op het Russisch, zijn moedertaal. De meertaligheid is de troef van de band, de nummers gaan vloeiend over van het Engels naar het Russisch en bij vlagen zijn de teksten in het Oekrains, Roemeens, Italiaans of Spaans. Bij Gogol Bordello bestaan er geen taalbarrieres. ‘Het meest krachtige van muziek zit h’m in de vingers van een muzikant of in de toon van de stem. Daarom gaat de muziek van Johnny Cahs of Vladimir Vysotski bij iedereen door merg en been, of je nu Engels, Russisch of geen van beide spreekt’, legt Hà¼tz uit op de website van de band. Volgens hem zijn er miljoenen mensen op aarde ““ inclusief hijzelf – opgegroeid op rock ‘n roll zonder ook maar een woord Engels te spreken. Ongeacht de taal is de politiek boodschap van de band duidelijk: het zijn de onderduikers, de vluchtelingen, de illegalen, de verstotenen en vooral de zigeuners die het beste weten een feestje te bouwen.
Behalve Hà¼tz houdt de excentrieke violist Sergej Rjabtsev (51) de band muzikaal gezien omhoog. De grijsaard heeft een jeugdig voorkomen en spring energiek over het podium, waar ook twee meisjes met felle make-up in schaarse topjes de show opleuken. Maar het blijft Hà¼tz die alle aandacht opeist, hij krijgt in de eerste tien minuten van het concert nagenoeg de hele zaal al aan het dansen. De band die avond bestond verder uit accordionist Joeri Lemesjev (54), de Ethiopische bassist Thomas Gobena, een onbekende drummer en twee Latijns-Amerikaanse rappers. De band bracht dan ook een aantal spaanstalige nummers ten gehore, waaronder de Manu-Negra klassieker ‘Mala Vida’.
Terwijl de band volgens het publiek een prachtige performance neerzette hadden de muzikanten in werkelijkheid een behoorlijke kater. Volgens de manager van de band, Paul Clegg, waren ze aanvankelijk amper aanspreekbaar. Bovendien vloeide de drank tussen de nummers rijkelijk, een interview zat er die avond niet meer in. Joeri (21) vindt dat hij die avond de mooiste baan ter wereld heeft. Voor een bekend internationaal sigarettenmerkt deelt hij ter promotie rookwaar uit. ,,Een fantastische avond, heerlijke muziek. Iedereen is in feeststemming en ik mag sigaretten uitdelen. Kan niet beter, toch?” Betaalt krijgt hij niet, een vrijkaartje is de beloning. Een avondje Gogol Bordello is dan ook niet goedkoop, de goedkoopste kaartjes gaan voor 35 euro over de toonbank. Op verschillende websites worden ze voor 70 euro per stuk verkocht, en er zijn er legio ‘VIP-opties’ beschikbaar waarbij bezoekers duizenden euro’s moeten neerleggen. Ook Evgeni, een 20-jarige student, had een prachtige avond. Eigenlijk kan hij zulke concerten niet betalen, maar op de zwarte markt wist hij voor 1 roebel kaartjes te kopen. ,,Vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan!” lacht hij. Wanneer het concert is afgelopen schreeuwen twee studentes het hardst om een toegift. “œZjenja, Zjenja!”, roepen ze, de Russische koosnaam van zanger Hà¼tz. ,,Hij is immers ook een beetje van ons”, zegt een van de meisjes. Die toegift krijgen ze, waarna de zigeunerband diezelfde avond vertrekt naar Sint-Petersburg voor het volgende concert.
