Uitleggen waar “˜Gorki”™ voor staat is geen gemakkelijke opgave voor een geboren Hollander, zelfs al voelt die zich een Brusselaar. Tot wanhoop gedreven bel ik vrienden voor relaas. “˜Gorki, dat is mijn jeugd op muziek”™, zegt K. die voor zijn brood bij De Morgen werkt. Barman L. in het Brusselse weet het beter: “˜Dat zul je nooit begrijpen als je hier niet geboren bent.”™ Mijn goede vriend R. zegt: “˜Wat Brel is voor Belgie is Luc de Vos van Gorki voor Vlaanderen.
Straffe woorden. Als amateur-slavist kan ik zeggen dat “˜Gorki”™ het pseudoniem was van de Russische schrijver Alexsej Pesjkov. Hij sloeg een realistische toon aan in zijn werk en liet de arme en verbitterde onderklasse uit het pre-revolutionaire Sint-Petersburg aan het woord. Maxim Gorki ““ in de vertaling Maxim de Bittere ““ vocht zijn weg door het socialistisch realisme en werd met zijn ruwe schetsen van de werkelijkheid al gauw de protege van Stalin. Een schrijver die het volk begreep, en andersom.
Treffend. De muziek van Gorki is los van warrige beeldspraak, poogt niet te verheffen en zegt waar het op staat. Toch is het daarom niet minder poetisch. Een vergelijking met Neil Young is op z”™n plaats.
In 1990 was het weer HUMO”™s rock-rally die de band naar voren bracht. Pas een jaar eeder hadden Luc de Vos, Wout de Schutter en Geert Bonne in Gent een studio weten te huren. Hun eerste nummer was een cover van The Scene. Het is vooral zanger The Lau aan wie de Vos nog altijd schatplichtig is. Zoals wel vaker was het niet de winnaar van de rock-rally die er met de eeuwige roem vandaan ging. Gorky werd derde maar sleepte wel een platencontract bij Virgin in de wacht. Er kwamen gouden tijden.
De hit “˜Anja”™ volgde en al snel kwam “˜Lieve kleine pirahna”™, een lied dat tot op de dag van vandaag harten roert. Zelfs enkele van mijn Franstalige vrienden zingen het nummer uit volle borst mee. Gorki maakt een “˜Tour de Flandre”™ en uit Nederland komt zanger Rick de Leeuw de band af en toe versterken. De poprecencenten in de Lage Landen schrijven over een “˜poetische revolte”™, De Vos gaat aan de slag als columnist bij De Standaard.
Er volgen enkele probleemjaren. De muzikanten verlaten de band, het platenlabel zegt de wacht aan. In 1998 volgt het album “˜Ik ben aanwezig”™, waar de band dankzij producer Attie Bauw een heel ander geluid krijgt. Tom Barman levert een bijdrage en luidt daarmee een tijdperk in waarin gasten de muziek van Gorki dragen. David Deaele van Soulwex, de drummer van Hooverphonic en enkele bandleden van D.A.A.U. doen hun bijdrage aan komende albums. Pas na de eeuwwisseling heeft Gorki haar stijl weer gevonden. Luc de Vos maakt zijn debuut als schrijver en zijn literair werk wordt zo goed ontvangen als zijn muziek. Rauwe teksten die afrekenen met zijn jeugd en een bekrompen wereldbeeld.
In 2006 dook de band de befaamde Abbey-Road studio”™s te London in om “˜Homo Erectus”™ op te nemen. De Vos heeft zijn handen vol aan televisieoptredens en theatershows en jaagt nog altijd zijn geschreven carriere achterna, maar amper een jaar later rolt het 9e album “˜Voor Rijpere Jeugd”™ van de pers. De oude hit Mia breekt alle records. Wat “˜Bohemian Rhapsody”™ voor de wereld is, is “˜Mia”™ voor Vlaanderen. Nog altijd is Gorki een authentieke rockband met intelligente teksten. In Nederland zal men dat wel nooit begrijpen. Gelukkig maar. Sterren komen, sterren gaan. Alleen Gorki blijft bestaan.
