Je kunt grondige analyses schrijven, televisiereportages maken en uren discussieren met politicologen en vrienden in de kroeg, beter dan de kunstenaars bij het Koreaanse Taiwanese NMA-TV doe je het nooit. Hoe Poetin terug komt in 2012.

De belangrijkste politieke intrige in Rusland kwam zaterdagmiddag op het partijcongres van de almachtige regeringspartij Verenigd Rusland eindelijk tot ontknoping. Vladimir Poetin keert terug als president en Dimitri Medvedev zal aanblijven, maar dan als premier. Het tandem kan op die manier tot 2024 aan de macht blijven.

De zaal wachtte in spanning af, het grote sportcomplex vol regeringsgezinde partijleden uit heel Rusland was muisstil. Na maanden van intrige gaf president Dimitri Medvedev het verlossende woord. ,,Ik denk dat het goed zou zijn wanneer dit partijcongres de kandidatuur van Vladimir Poetin als president zou steunen”, zei hij met een glimlach. Uit het enorme zaal klonk een daverend applaus. ,,Ik hoor het al, ik hoef niet uit te leggen hoe ervaren Vladimir Poetin is en wat voor autoriteit hij uitstraalt”. Het is het einde van een lange intrige over de toekomst van Rusland. Beide leiders hebben vragen over hun eigen kandidatuur bij de presidentsverkiezingen komend jaar ontweken, en veel invloedrijke politici en zakenlieden wisten niet we ze moesten steunen. Dimitri Medvedev geeft zijn zetel op, maar Poetin liet in zijn opvolgende speech weten dat hij zijn protégé als de belangrijkste kandidaat voor de parlementsverkiezingen in December ziet. De twee leiders wisselen simpelweg van stoel.

Met een bezweet voorhoofd kijkt Oleg Morozov, een van de hoogste partijfunctionarissen van Verenigd Rusland, tevreden in de camera’s van de staatstelevisie. ,,Wij wisten het zelf ook niet precies, maar dit is de beste oplossing voor het land. De twee politieke vrienden Poetin en Medvedev hebben de meeste autoriteit in dit land. Met beide ferm in het zadel hebben we een stabiel machtsfundament om ambitieuze plannen te realiseren. Medvedev zal het land moderniseren en zorgen voor innovatief beleid. Poetin zal de pensioenen betalen en scholen bouwen. Beter kan het niet”.

Daarmee komt een scenario in werkelijkheid dat al jaren geleden in het Kremlin is bedacht. Omdat Poetin in 2008 twee termijnen had doorlopen en de grondwet niet in een derde aaneengesloten termijn voorziet wees hij Medvedev als zijn opvolger aan. Die verlengde de termijnen van vier naar zes jaar, en omdat Poetin met een pauze van vier jaar als president verdergaat telt zijn derde termijn juridisch gezien als een nieuwe start. Wanneer Vladimir Poetin vanaf 2012 twee termijnen aanblijft is hij tot 2024 de machtigste persoon in Rusland. In de zaal mochten 582 delegatieleden stemmen over het besluit, slechts één partijlid stemde tegen. Toch heeft regeringspartij Verenigd Rusland de afgelopen jaren ingeboekt aan populariteit, in 2007 steunde zeker nog 64 procent van de bevolking de partij, nu ligt dat cijfer op z’n 40 procent. De dubbele kandidatuur moet de partij een nieuw elan geven, en de enige serieuze oppositie komt uit de hoek van de communisten. Die bij de parlementsverkiezingen in 2007 slechts 13 procent van de zetels.

‘Kijk vandaag liever niet op Twitter, meneer de President’, is een grap die in het weekend na de aankondiging van beide leiders onder Russen op het sociale netwerk vaak wordt gemaakt. Dimitri Medvedev wil zich profileren als een modern leider en laat zich vaak met allerlei gadgets fotograferen. De Russen maken korte metten met de president die nu een pas op de plaats maakt. ‘Een schoothondje’, of ’slappeling’ noemen veel Russen hem. Anderen beloven voorgoed het land te verlaten nu duidelijk is wie tot 2024 de touwtjes in handen heeft. De 84-jarige mensenrechtenactiviste Ljoedmila Aleksejeva liet tegenover persbureau Reuters weten dat ze er van overtuigd is het slechte jaren worden. ,,Dat betekent nog eens zes, misschien zelfs twaalf jaar van stagnatie. Het land gaat op deze manier niet vooruit en zal langzaam verder wegzinken vanwege de corruptie, het gebrek aan ondernemerschap, de partijdige rechtspraak en de druk op de media”.

Er duikt steeds meer bewijs op dat de regionale verkiezingen van 11 oktober doorgestoken kaart zouden zijn. Volgens oppositieleiders werd er in Moskou en daarbuiten op grote schaal gefraudeerd. Naburige stemlokalen laten totaal verschillende resultaten zien. President Medvedev bekijkt eventuele aanpassingen aan de kieswet.

Oppositieleider Sergej Mitrochin van de Jabloko-partij kwam tijdens de Moskouse gemeenteraadsverkiezingen van 11 oktober zijn stem uitbrengen in stemlokaal 192. Onder toeziend oog van tientallen fotografen en televisiecamera’s schoven hij en zijn gezin hun stembiljetten in een transparante stembus. De uitslag wist zelfs de ervaren oppositieleider te verbazen. Bij de laatste telling bleek er geen enkel stembiljet met een kruisje voor zijn partij te vinden. ,,Nog nooit in de recente geschiedenis van Rusland is de stembusfraude zo omvangrijk geweest”, schreef hij later op zijn website.

De afgelopen weken duikt er steeds meer bewijs op dat de verkiezingen van 11 oktober, die allerlei delen van Rusland werd gehouden, doorgestoken kaart zijn. In Moskou won de Verenigd Rusland partij van president Medvedev en premier Poetin 66 procent van de stemmen. De Communistische Partij kreeg volgens de officiele telling 13 procent. De andere partijen wisten de kiesdrempel van zeven procent niet te behalen. De Jabloko-partij van Mitrochin verzamelde de afgelopen weken het bewijs van grootscheepse fraude. Er zou in grote mate sprake zijn van ‘caroussel-stemmen’, bussen met stemmers trekken van stembureau naar stembureau en worden op ieder bureau ingeschreven om een stem uit te brengen. Waarnemers werden op politiebevel de stemlokalen uitgezet en grote groepen studenten reden in Moskou af en aan om extra stembiljetten in te vullen. Veel oudere, slechtziende burgers kregen hulp van de functionarissen, de stembiljetten waren reeds voorzien van kruisjes bij de Verenigd Rusland.

De kritiek laaide flink op. Uit protest liepen daags na de verkiezingen onder andere de fracties van de liberaal-democratische partij en de communisten weg uit een zitting van het parlement. Novaja Gazeta pakte uit met een special waarin het haarfijn de fraude en de echte resultaten van de verkiezingen uiteenzette. Maarliefst vijf partijen zouden de kiesdrempel gehaald hebben, niet alleen Verenigd Rusland en de communisten, aldus de krant. Zelfs voormalig Sovjetleider Michail Gorbatsjov uitte publiekelijk kritiek op de gang van zaken en noemde de verkiezingen een ‘democratische schertsvertoning’. President Dimitri Medvedev liet aanvankelijk weten dat de verkiezingen ‘goed georganiseerd’ waren, maar gaf later toe dat er ‘problemen’ waren geweest en gaf aan open te staan voor aanpassingen aan de kieswet. Medvedev werd later teruggefloten door Vladislav Soerkov, een van de belangrijkste politiek-strategen binnen het Kremlin. Hij liet weten dat Rusland in chaos zou vervallen wanneer politici proberen ‘te flirten met liberale tendenzen‘. ‘Zelfs nu, terwijl de macht redelijk centraal ligt, gaat de ontwikkeling van dit land langzaam en moeilijk. Als daar enige vorm van politieke instabiliteit bij komt kunnen we vooruitgang wel vergeten’, zei hij tegen weekblad Itogi.

Hoewel een paar honderd activisten de straat op gingen om tegen de uitslag te protesteren laten de meeste Russen de commotie rondom de verkiezingen langs zich heengaan. Weinig mensen bekommeren zich om het verkiezingen, volgens officiele cijfers lag de opkomst twee weken geleden in het hele land rondom de 35 procent. Waarnemers trekken dat getal in twijfel, internet-polls bevestigen die tendens. In verschillende publicaties en vooral op internet circuleren de officiele uitslagen van een aantal stembureau’s. In het Moskouse district 160 kwam slechts 18,3 procent van het publiek stemmen en gingen er bijna net zoveels stemmen naar de communisten als naar Verenigd Rusland. In het naburige 161e district was een opkomst van maarliefst 94,3 procent, alleen Verenigd Rusland haalde hier de kiesdrempel.