‘Kijk eens Olaf, alsjeblieft! Nu hoef je het komende jaar geen shampoo meer te kopen’. Ik krijg een zware plastic tas vol proefmonstertjes. Een paar kilo shampoo, inderdaad genoeg om de komende tijd me over mijn haar geen zorgen te maken. Maar waarom? ’Hoe kan ik het je uitleggen?’, mompelt vriend V. ‘Kijk. Adverteerders willen hoge oplagecijfers, magazines liegen dat ze barsten, en zijn heus niet zo gek dat ze er daadwerkelijk zoveel van laten drukken. En wanneer de adverteerders dan met proefmonsters komen krijgt Moskou een stortvloed aan dit soort dingen. Shampoo bijvoorbeeld. Veel plezier d’r mee!’

Het is een vreemde wereld. Hollywood-gossip site ‘Gawker’ springt in de bres voor de persvrijheid en zet scans van een artikel uit GQ online en laat het vertalen naar het Russisch. Heeft het Kremlin GQ verboden in Rusland? Worden journalisten onder druk gezet? Voor de verandering eens niet! GQ past flinke zelfcensuur toe en probeert te voorkomen dat het stuk in Rusland opduikt, op internet verschijnt of ‘aan Russische functionarissen, journalisten of adverteerders waar dan ook ter wereld’ verschijnt. De New York Times legt het uit. GQ heeft een – matig interessante – versie van haar eigen blad op de Russische markt. Ik kocht gisteren nog een exemplaar.

En in een fijn staaltje ‘crowdsourcing’ zette Gawker de stukken online en vroeg haar Russische lezers het stuk te vertalen: ‘Эй, вы можете прочитать запрещенную статью GQ про Путина здесь‘. ‘Hey, jullie kunnen het GQ-artikel over Poetin hier lezen’, staat er. En dat kunt u ook. Want informatie wil vrij zijn.