Op de tweede dag van de Russische protesten waren er twee groepen op straat. De demonstranten, en vooral de jongeren van jeugdbeweging Nasji. De politie pakte honderden mensen op.

,,Voor wie wij werken? Wat denk je zelf? Je ziet toch onze groene hesjes? Wij werken voor Megafon!” De groep jonge, boze mannen lacht wanneer de zoveelste journalist probeert te achterhalen wie ze zijn. Megafon is een Russisch telecombedrijf dat groen als bedrijfskleur heeft en in het hele land sim-kaarten verkoopt. Maar deze mannen weten niets van mobiele telefonie. Ze zijn de mobiele knokploeg van Nasji, en mogen voor het eerst in lange tijd weer in actie komen.

De Poetin-fanclub, die zich laat vertalen als ‘De Onzen’, is in 2005 in het leven geroepen. Grote groepen lager-opgeleide jongeren uit de provincie moesten in een vloeiende beweging een einde kunnen maken aan eventuele straatprotesten. Het Kremlin heeft lessen geleerd uit de revoluties waarbij grote groepen jongeren in de buurlanden autoritaire regimes op de knieën kregen. De knokploeg heeft zich langzaam omgevormd dat een grote jeugdbeweging. Ze organiseren zomerkampen, rijden opblaasbare tanks naar Europese ambassades en protesteren soms maandenlang voor de deur van oppositiepolitici. Volgens de organisatie zijn er op dit moment 15.000 van hun leden op de been in de Russische hoofdstad.

,,Ik ben hier gekomen omdat ik, ja – hoe zeg je dat – ik gewoon geloof in de verkiezingen. Ik geloof in president Medvedev en ik wil niet dat deze Amerikaanse provocateurs ons land overnemen”, zegt Nadja, een 19-jarige activiste uit de provinciestad Toela. Ze staat uren op het plein in een wit hesje met het portret van Medvedev, en joelt wanneer de demonstranten hardhandig worden opgepakt. Ze slaapt in een gymzaal en zweert dat ze niet betaald krijgt om op het plein te staan. Andere jongeren bevestigen dat ze wel degelijk 1000 roebel per dag krijgen. De hele week worden er dwars door Moskou concerten en bijeenkomsten voor de Nasji-jongeren georganiseerd. ,,Wij maken zoveel geluid, we slaan zo hard op deze trommels dat we er zeker van zijn dat niemand die stomme demonstranten hoort”.

Maandagavond trokken zeker 10.000 Russische jongen naar het centrum om te protesteren. De politie sloeg de beweging hard neer en het Kremlin sluit in paniek het centrum hermetisch af. Een nieuwe generatie er meer dan genoeg van.

,,Ik heb nog nooit zo’n demonstratie gezien, wat zijn jullie met velen! En we hebben nog een grote verrassing in petto”. Ilja Jasjin, een jonge veteraan in de Moskouse oppositiebeweging, had een glinstering in zijn ogen. Zeker 10.000 jonge Russen trotseerden zware regen en kou om hun onvrede te uiten over de verkiezingsuitslag. Verenigd Rusland mag dan flink verloren hebben, ze vinden nog altijd dat de partij gefraudeerd heeft. ‘Rusland zonder Poetin! Dit is onze stad’, klinkt het. Iedereen filmt, maakt foto’s of schrijft berichten op Twitter. Het is de generatie die zich tot nu toe niet met politiek bemoeide. Ze werken, hebben goede diploma’s en een hoop van de wereld gezien. Ze willen dat Rusland een ‘normaal land’ wordt. Voor het eerst in tien jaar gaan zoveel mensen de straat op. De verrassing komt wanneer Jasjin de menigte oproept naar het Loebjanka-plein te lopen, het hoofdkwartier van de geheime dienst FSB. De oproerpolitie is overvallen door de menigte en slaat er hard op in. Jasjin, de razend populaire jurist en blogger Aleksej Navalny en een paar honderd mensen worden opgepakt. De hele nacht is het onrustig. De politie sluit delen van het centrum hermetisch af en overal in de stad hielden groepen jongeren de wacht.

De 30-jarige leraar Ilja Boechamatiks staat met twee vrienden tegenover een rij van 30 agenten in een zijstraat. Ze joelen wanneer nieuwe colonnes agenten en soldaten worden aangereden. ,,Mijn stem is niet gehoord”, legt Boechamatiks uit. ,,Bij de exit-polls had Verenigd Rusland 25 procent van de stemmen in Moskou, nu hebben ze er plots 52. Ik heb daar meer dan genoeg van”. Tegen middernacht gaat hij naar huis. De hoofdredacteur van de kritische radiozender Echo Moskvi noemde het oppakken van Aleksej Navalny een grote fout. ‘Nu hebben ze van een virtuele leider een echte held gemaakt’.

Bij het gerechtsgebouw waar Jasjin dinsdagmiddag 15 dagen cel krijgt voor het negeren van politiebevelen staan tientallen jongeren. ,,We blijven hier staan tot ze iedereen vrijlaten. Er komen nieuwe acties, we zijn nog maar net begonnen”, zegt Janna, een 25-jarige studente. ,,Hallo Vladivostok, hallo Kemerova, hallo Sachalin, dag Jekaterinenburg. Welkom iedereen”, zegt Tim iets verder. Hij houdt met zijn iPhone een ‘livecast’ bij. De beelden die hij schiet zijn live op internet te zien, meer dan 20.000 mensen hebben ingeschakeld. ,,Ik ben begonnen tijdens het protest”, legt Tim uit. ,,En toen moesten we rennen voor de politie, maar ik ben blijven livecasten, tot diep in de nacht”. Het Kremlin liet 50.000 extra politietroepen uit verschillende regio’s uitrukken en haalde 11.500 soldaten naar Moskou. Op verschillende plaatsen in de stad staan demonstraties geplant. ,,Ik heb me nog nooit met politiek ingelaten”, zegt Janna. ,,Maar volgens mij is dit het begin van iets heel groots”.

Het is niet voor het eerst dat er mensen de straat op gaan, maar vandaag kwamen voor het eerst zo veel mensen op de been. De iPhone-generatie heeft genoeg van het Poetin-regime

In een verrassende stembusgang koos de separatistische Georgische deelrepubliek Zuid-Ossetië niet voor de kandidaat die het Kremlin voor ogen had, maar voor de 62-jarige Alla Dzjiojeva. De Hoge Raad verklaarde de verkiezingen ongeldig, haar medestanders roepen de revolutie uit. Onrust in de Russische achtertuin op een zeer ongelukkig moment.

,,Ik begrijp het niet. Waarom houdt Rusland niet van mij? Ik ben niet alleen een Russisch staatsburger, ik heb ook een Russische ziel. Ik kan het simpelweg niet begrijpen”. De verontwaardiging bij Alla Dzjiojeva, de gewezen minister van onderwijs van het kleine de-facto onafhankelijke staatje, is groot. Vorige week won ze onverwacht de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Zuid-Ossetië. Het Kremlin had voor die taak Anatoly Bibilov aangewezen, een oud-militair die loyaliteit aan Moskou beloofde. Maar de Hoge Raad van de splinterregio liet vanwege aantijgingen van fraude de uitslag annuleren, schreef een nieuwe stemronde voor en verbood Dzjiojeva daar deel aan te nemen. ,,De Hoge Raad hier schrijft ieder besluit uit als je er maar genoeg voor betaalt”, laat Dzjiojeva tegenover de Russische pers weten. ,,Ze laten ons geen andere keus dan in opstand te komen”. De afgelopen dagen marcheerde Dzjiojeva met duizenden medestanders door de besneeuwde straten van de hoofdstad Tschinvali en moesten ordetroepen in de lucht schieten om een bestorming van het presidentieel gebouw te voorkomen. De demonstranten dreigen tenten op het plein neer te zetten en doopte het protest al de ’sneeuwrevolutie’. Het Kremlin stuurde top-onderhandelaar Sergej Vinokoerov om een oplossing te zoeken, maar de impasse zit al dagen muurvast.

Na een korte oorlog met Rusland in 2008 verloor Georgië definitief het gezag over Zuid-Ossetië, een regio die al sinds het einde van de Sovjet-Unie de-facto onafhankelijk is. Het kleine bergstaatje met slechts 28.000 kiesgerechtigden leeft voornamelijk van de handel met Russische soldaten. Nadat Rusland de onafhankelijkheid van Abchazië en Zuid-Ossetië officieel erkende verplaatste het duizenden troepen naar de het bergachtige gebied aan de zuidgrens. De bevolking haalde de Russen als verlossers binnen, maar zijn kwaad dat de beloofde reconstructie niet op gang komt en willen dat het Kremlin zich niet langer met hun politieke zaken bemoeit. De kandidatuur van de populaire Dzjambolat Tedejev, de coach van het Russische worstelteam, werd ook al afgewezen nadat de regelgeving werd aangepast. In September bestormden zijn gewapende medestanders de centrale kiescommissie om zijn deelname te eisen, een conflict dat alleen kon worden opgelost door bemiddeling van de vertrekkende president Eduard Kokoiti. Volgens experts kan het conflict gemakkelijk escaleren omdat bijna ieder huishouden in Zuid-Ossetië gewapend is.

Rusland maakt zich grote zorgen over de protesten. Zondag zijn er parlementsverkiezingen in het land, en het beeld dat duizenden burgers de straat op gaan om te protesteren tegen verkiezingsuitslagen is een rampscenario voor het Kremlin. De Russische televisie bericht zeer terughoudend over het conflict. Volgens Anatoli Barankevitsj, de minister van Defensie, is het ‘imago van Rusland als een betrouwbare partner’ voor de Zuid-Osseten aan diggelen geslagen. Op internet beloven sommige inwoners, die bijna allemaal Russische paspoorten hebben, bij de Russische verkiezingen uit wraak niet op Verenigd Rusland te stemmen. De Georgiërs kijken met lede ogen naar escalerende conflict. Eka Tkesjelasjvili, de Georgische minister verantwoordelijk voor de deelrepublieken, liet weten dat het volgens haar sowieso om illegale verkiezingen gaat. ,,Het is een illegale stembusgang in een land dat niet bestaat”.

Na de veroordeling van een Russische piloot in Tadzjikistan is er een rel ontstaan tussen beide landen. In Moskou werden donderdagnacht groepen Tadzjiekse gastarbeiders opgepakt en het land uitgezet. Rusland belooft ‘asymmetrische maatregelen’ en dreigt met
massa-deportaties.

,,We stonden voor de Tadzjiekse ambassade met een petitie, en na overleg met de politie hebben hebben we het momentum gegrepen”, legt Ivan Krilov van de vrijwillige anti migrantenbrigade tegenover de internetpublicatie gazeta.ru uit. ,,We zijn gelijk aan de
slag gegaan, er was veel politie bij betrokken en we hebben tientallen illegale gastarbeiders opgepakt”. Eerder die dag vertelde Konstantin Romadanovski, het hoofd van de Russische migratiedienst, in een gesprek met president Dimitri Medvedev dat Tadzjiekse gastarbeiders
statistisch gezien het vaakst een strafblad hebben. Daarna ging het snel. In het centrum van Moskou werden met hulp van vrijwilligers grote groepen Tadzjiekse gastarbeiders op hun documenten gecontroleerd, en vrijdagmorgen werden ruim 100 Tadzjieken het land
uitgezet. Volgens de migratiedienst was de deportatie ‘routinewerk’, maar is de organisatie klaar om de 134 gastarbeiders die donderdagnacht opgepakt werden in een versnelde procedure op een vliegtuig te zetten. Een woordvoerder van een Tadzjiekse organisatie bevestigd dat er per direct geen werkvergunningen meer worden afgegeven. ‘Dat is maar een onderdeel van onze asymmetrische maatregelen’, bevestigd een bron bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken aan het persbureau Ria-Novosti.

Het ministerie beloofde keiharde maatregelen nadat afgelopen dinsdag een bizarre rechtszaak tot een vonnis kwam. Begin maart dit jaar vlogen de piloten Vladimir Sadovnitsj en Aleksej Roedenko twee stokoude Antonov-vrachtvliegtuigen van Afghanistan naar Tadzjikistan, waar ze volgens de Tadzjiekse autoriteiten niet de juiste papieren hadden om te landen. Omdat de vliegtuigen niet genoeg brandstof hadden om terug te vliegen werden de kisten in de Tadzjiekse provinciestad Qurghonteppa [Koergan-Tjoebe] aan de grond gezet en de twee piloten gearresteerd. Aan boord van een van de vliegtuigen bevond zich een straalmotor. Volgens de piloten een reserve-onderdeel, volgens de rechter in Tadzjikistan smokkelwaar of onderpand voor een heroïnelevering. Na een chaotische rechtszaak werden Sadovnitsj en Roedenko, die een Ests-paspoort heeft, veroordeeld tot ruim acht jaar gevangenschap. De zaak zorgde voor opschudding en Rusland. Sommige parlementariërs suggereerden dat de overheid in Tadzjikistan de vliegtuigen confiskeerde om ze zelf voor de drugssmokkel in te zetten, in de pers klonk het idee om de honderd-duizenden Tadzjiekse migranten in Rusland gevangen te zetten.

De campagne doet denken aan de massa-deportatie van Georgiërs in 2006. Na een diplomatiek schandaal pakte de overheid honderden Georgiërs op, werden Georgische casino’s per direct gesloten en moesten de meeste Georgische restaurants hun chef-koks ontslaan. In de overvolle deportatiecentra kwamen destijds twee mensen om het leven. Karomat Sjaripov van een actiegroep van Tadzjiekse gastarbeiders laat tegenover Interfax weten dat de campagne nog wel een tijd kan duren. ‘Tegen mijn mensen is vandaag gezegd dat ze geen schijn van kans hebben nog in Rusland te blijven, zelfs al hebben ze een universitaire opleiding. Op dezelfde manier zijn destijds de Georgiërs het land uitgezet, later zijn er maatregelen genomen tegen Oekraïners en Oezbeken. En nu moeten wij het ontgelden’.

In a Moscow first, I found these two guys on the corner of Pushkin-square today. The sign reads ‘Give for Booze’. Cars standing in the never-ending traffic-jam on Nikitski Boulvar honk, drivers open the windows and the guys had a pretty good supply of alcohol. Hurray for honesty!

Met nog minder dan een maand tot de parlementsverkiezingen is de Verenigd Rusland-partij van premier Vladimir Poetin en president Dimitri Medvedev minder populair dan ooit te voren. Toch is de zittende macht zeker van een overwinning, de trukendoos is opengehaald en de verkiezingscampagne is in volle gang.

Wie te vroeg inschakelde voor de eerste uitzending in de zendtijd voor politieke partijen kreeg nog net het laatste deel van het zes uur journaal mee. De correspondente van het Eerste Kanaal laat de TV-kijker een gloednieuw bejaardentehuis in de Voronezj-regio zien. Er is een mooie bibliotheek, okergeel-gepleisterde muren en zelfs gratis wifi. ‘Het is hier mooier dan in de duurste hotels’, snikt een van de bewoners, een oorlogsveteraan. ‘En dat allemaal vanwege de Verenigd Rusland-partij’, legt de journaliste uit. ‘Die financieren in heel Rusland zulke prachtige projecten’. Vijf minuten later begint het eerste officiële televisiedebat in de aanloop naar de verkiezingen voor de Doema komende maand. Niets werd aan het toeval overgelaten, van de presentator mochten de twee kandidaten, Vladislav Inozemtsev van de oppositiepartij Pravoje Delo en Grigori Javlinksi van het liberale Jabloko het alleen over defensie en veiligheid hebben. ‘Iedere vijfde roebel van het defensiebudget verdwijnt in iemands zakken, de corruptie is het grootste probleem in dit land, en de grootste bedreiging voor Rusland’s veiligheid’, zei Javlinksi. Op een videoscherm klapte zijn medestanders. Bij de debatten mag geen publiek aanwezig zijn, de videoschermen laten op gepaste momenten geluid horen.

Ook de almachtige regeringspartij Verenigd Rusland doet voor het eerst mee in de debatten, die de komende weken over de staatstelevisie en publieke radiostations zullen worden uitgesmeerd. De partij heeft een ’speciaal team’ van debaters uitgezocht, Dimitri Medvedev mag niet meedoen omdat hij volgens de partij zich moet concentreren op zijn taken als president. Verenigd Rusland heeft het moeilijk, uit een recente peiling van het Leveda-centrum blijkt dat nog maar 51 procent van de bevolking de partij steunt. Ook de persoonlijke goedkeuring van premier Vladimir Poetin (61 procent) en die van Dimitri Medvedev (57 procent) staan op een historisch dieptepunt. Nadat anderhalve maand geleden bekend werd dat Poetin terugkeert als president hebben veel Russen het gehad met met de doorgestoken kaart-politiek van de grootste politieke partij in het land. Het zou kunnen betekenen dat Verenigd Rusland bij de verkiezingen voor het eerst geen twee-derde meerderheid in het parlement zou krijgen, het benodigde minimum om zonder problemen grondwetswijzingen door te voeren.

Daarom haalt de partij de trukendoos open. Woensdag lanceerde Verenigd Rusland de campagne ‘Laten we het samen doen‘, een video waarin een jong stel de gemoederen op een stembureau hoog doet oplopen en er stoom uit een stemhokje komt. In Moskou kocht Verenigd Rusland de rechten van de posters die de overheid gebruikt om de bevolking naar de stembus te krijgen. Met exact dezelfde afbeeldingen, logo’s en lettertype’s lijkt het daarmee alsof de hele stad volhangt met Verenigd Rusland-posters. De afgelopen weken doken er op YouTube verschillende opnames op waarin partijfunctionarissen bluffen over hun fraudetechnieken of groepen in het maatschappelijke middenveld uitleggen dat wanneer ze niet voor de regerende partij stemmen hun financiering in het geding komt. Internationale waarnemers klagen off-the-record dat ze in de door Rusland onderhandelde handvesten bijna niets mogen en geen bewegingsvrijheid hebben. President Medvedev beloofde eerder dat de verkiezingen ‘vrij, open en absoluut eerlijk’ zouden worden.

Wat de dag van de nationale eenheid moet zijn loopt in Moskou de laatste jaren uit op een grote demonstratie van nationalisten, neo-nazi’s en skinheads. Rusland is alleen voor de Russen, vinden ze, een slogan die bij een steeds groter deel van de bevolking aanslaat. Het Kremlin geeft de nationalisten ruim baan.

,,Recht voor je uitkijken”, roept de voorman. ,,Ik roep eerst ‘Rusland voor de Russen’, dan jullie. Goed je banner vasthouden, niet met die kutjournalisten praten en pas wanneer ik zeg ‘mars!’ mogen jullie een stap zetten”. De voorman kijkt om zich heen en overlegt met een portofoon over de coördinatie. ,,Rusland voor de Russen! Moskou voor de Moskovieten! Europa voor de blanken!”, roept hij. ,,Mars!” Met bivakmutsen, mondkapjes, zonnebrillen of capuchons trekken duizenden kwade Russen tijdens de ‘Russische Mars’ door een Moskouse buitenwijk. Een jaarlijks terugkerend protest op de ‘Dag van de Nationale Eenheid’. Daar moeten de demonstranten juist niets van hebben, ze zijn tegen migranten, tegen het Kremlin, tegen de pers en tegen Israël. De politie geeft de organisatie alle ruimte. Oppositiebewegingen of politieke partijen mogen nergens demonstreren, voor de nationalisten heeft de overheid de boulevards tussen twee metrostations afgezet, moet iedereen door metaaldetectors en werd het geheel met een helikopter in de gaten gehouden. Wanneer zijn voorman niet kijkt wil de 18-jarige student Vladimir toch praten. ,,Ik ben een Rus, wij hebben het historisch voorrecht op onze grond”, legt hij uit. ,,Er zijn hier te veel Kaukasiërs, te veel migranten uit Centraal-Azië, te veel niet-Slavische volkeren. Ze nemen onze banen in, ze stelen onze meisjes. Ik wil dat ze oprotten”.

Het Kremlin heeft een moeilijke verstandhouding met de nationalisten. Officieel is Rusland een federatie waar meer dan 160 verschillende etniciteiten samenwonen, maar de laatste jaren is het nationalisme in opmars. Er wordt steeds harder opgetreden tegen illegale migranten, sommige nationalisten en ex-skinheads hebben officiële posities gekregen, en onder druk van de publieke opinie zijn de subsidies voor de regio’s waar overwegend moslims wonen tijdelijk stopgezet. Een van de organisatoren dit jaar is Aleksej Navalny, de anti-corruptieblogger een paar weken geleden nog te gast was bij premier Mark Rutte tijdens zijn staatsbezoek aan Rusland. Navalny heeft geen moeite met de slogans. ,,Jullie hebben in Nederland ook nationalistische bewegingen, alleen zijn ze verboden. Hier mag het in alle openheid. En omdat de oppositie hier geen kans krijgt komen de nationalisten met standpunten die je bijna democratisch kunt noemen. Ze zijn tegen de corruptie, voor de Russen. Daar hoeft niemand bang voor te zijn. Natuurlijk zijn er veel scholieren met maskers die domme dingen roepen, maar de corrupte bende in het Kremlin gaat zonder maskers over straat, die zijn nog veel enger”.

Onderzoeker Aleksander Verchovski van het Centrum tegen Xenofobie was ook bij de demonstratie, maar moest halverwege rennen voor zijn leven. Volgens hem groeit de beweging. ,,Nu waren er zo’n 7000 mensen aanwezig, een paar jaar geleden was het veel kleiner. Je ziet bovendien dat het niet alleen maar kwade mannen van middelbare leeftijd zijn, er komen ook steeds meer jongeren en pensioengerechtigden”. Zijn onderzoek brengt racistisch geweld in kaart, het afgelopen jaar zijn er volgens hem zeker 19 mensen om het leven gebracht, en honderden ernstig gewond geraakt. ,,Er zijn geen officiële gegevens beschikbaar, we verzamelen deze cijfers met behulp van de slachtoffers en familieleden. Ik werkelijkheid zal het nog veel groter zijn”. Een shaurmaverkoper heeft uit voorzorg zijn zaakje gesloten, hij staat verbaasd te kijken naar grote groepen demonstranten die af en toe de Hitlergroet brengen. ,,Ze hebben een monster gecreëerd”, zegt hij. ,,Het Kremlin geeft ze alle vrijheid, nu zijn ze niet meer te stoppen”.

Na jaren van renovatie en corruptieschandalen opent het Bolsjoi-theater in Moskou vrijdag eindelijk zijn deuren. Het bekendste theater van het land is een spiegel van de Russische geschiedenis.

,,Waar je ook bent in het Bolsjoi, je ziet overal de drie eeuwen door elkaar heenlopen”, vertelt perswoordvoerder Michail Siderov trots aan een paar cameraploegen. Hij heeft een dagtaak aan de toestromende wereldpers. ,,De 19e eeuw zie je in de Italiaanse motieven in de vloeren en de grandeur van de grote zaal. De 20e eeuw zie je in de kroonluchters die Stalin heeft laten bouwen of in het simpele ontwerp van sommige zalen. En nu hebben we eindelijk de 21e eeuw in kunnen bouwen. Liften, geluidsinstallaties, een bewegend podium, het licht, de douches voor de dansers. Alles is tip-top in orde”. Vrijdag gaat het Bolsjoi-theater voor het eerst in 2005 weer open. De restauratie duurde drie jaar langer dan aanvankelijk gedacht en viel ruim 16 keer duurder uit. Niet alleen kraakte de balletvloer en zaten er scheuren in de muren, het fundament stond op instorten en bijna 70 procent van het gebouw moest worden gestut. Ook het moraal van het gerenommeerde balletgezelschap raakte in verval, volgens ex-prima ballerina Anastasia Volotsjkova organiseerde het theater privé-feesten voor rijke sponsors en werkte de academie vooral als escort-service.

,,Net als La Scala konden wij bij de renovatie maar een kant op. Naar beneden”, legt Siderov uit. Omdat het Bolsjoi midden in het historische centrum ligt is de nieuwe concertzaal recht onder het theaterplein gebouwd. Maar omdat de hypermoderne zaal enkele tientallen meters van een metrostation is verwijderd komen Duitse ingenieurs komende maand de metrotunnels alsnog isoleren. Verschillende aannemers, bouwbedrijven en het Ministerie van Cultuur lagen verwikkeld in een juridische strijd, en verschillende bouwmeesters zijn er met grote sommen geld vandaan gegaan. Na jaren van strijd liet president Dimitri Medvedev vlak na zijn aanstelling in 2008 contracten met investeerder Summa tekenen, een vermogend bedrijf dat vorige week een deal sloot voor de aanleg van een nieuwe olieterminal in Rotterdam. Het bouwbedrijf hield woord en leverde het Bolsjoi op tijd aan. Het aantal stoelen is teruggebracht van 2200 tot maximaal 1740, de zetels in de orkestbak inbegrepen. De notoir oncomfortabele stoelen waar jarenlang communisten uit de hele Sovjet-Unie vergaderden zijn breder geworden en hebben hun tsaristische snit en pluche terug. Voor de restauratie moesten sommige oude technieken opnieuw worden uitgevonden. Het ragfijne bladgoud scheurt wanneer je het met de hand aanbrengt, maar op een basis van petroleum en met een strook van een borstel van eekhoornhaar geeft het in een mengsel van wodka en eiwit een diepe, massieve toon.

Het Bolsjoi is een spiegel van de Russische geschiedenis, de restauratie van het gebouw staat symbool voor het assertieve Rusland dat een rol van betekenis wil spelen op het wereldtoneel en alle herinneringen aan de chaotische jaren ‘90 wegpoetst. Het Sovjetwapen aan de gevel van het gebouw heeft plaatsgemaakt voor de tweekoppige Russische adelaar. Het kleine betonnen muurtje dat Sovjet-leider Jozef Stalin in het tsarenbalkon liet bouwen om niet gezien te worden is intact gebleven. De astronomische prijzen voor een entreebewijs zorgde deze week voor opschudding. Nadat speculanten via internet sommige zitplaatsen probeerden te verkopen voor de prijs van een kleine koopwoning in Moskou liet de theaterdirectie weten dat er geen kaarten beschikbaar zijn en dat alleen de presidentiële administratie over de zitplaatsen bij de opening gaat. Perswoordvoerders en hooggeplaatste functionarissen in het Kremlin worden horendol van de duizenden mensen die wanhopig toch een plek proberen te bemachtigen. Het openingsspektakel wordt live uitgezonden op de Russische televisie en is behalve op videoschermen in Moskou ook in bioscopen over de hele wereld te zien.