In a Moscow first, I found these two guys on the corner of Pushkin-square today. The sign reads ‘Give for Booze’. Cars standing in the never-ending traffic-jam on Nikitski Boulvar honk, drivers open the windows and the guys had a pretty good supply of alcohol. Hurray for honesty!

Met nog minder dan een maand tot de parlementsverkiezingen is de Verenigd Rusland-partij van premier Vladimir Poetin en president Dimitri Medvedev minder populair dan ooit te voren. Toch is de zittende macht zeker van een overwinning, de trukendoos is opengehaald en de verkiezingscampagne is in volle gang.

Wie te vroeg inschakelde voor de eerste uitzending in de zendtijd voor politieke partijen kreeg nog net het laatste deel van het zes uur journaal mee. De correspondente van het Eerste Kanaal laat de TV-kijker een gloednieuw bejaardentehuis in de Voronezj-regio zien. Er is een mooie bibliotheek, okergeel-gepleisterde muren en zelfs gratis wifi. ‘Het is hier mooier dan in de duurste hotels’, snikt een van de bewoners, een oorlogsveteraan. ‘En dat allemaal vanwege de Verenigd Rusland-partij’, legt de journaliste uit. ‘Die financieren in heel Rusland zulke prachtige projecten’. Vijf minuten later begint het eerste officiële televisiedebat in de aanloop naar de verkiezingen voor de Doema komende maand. Niets werd aan het toeval overgelaten, van de presentator mochten de twee kandidaten, Vladislav Inozemtsev van de oppositiepartij Pravoje Delo en Grigori Javlinksi van het liberale Jabloko het alleen over defensie en veiligheid hebben. ‘Iedere vijfde roebel van het defensiebudget verdwijnt in iemands zakken, de corruptie is het grootste probleem in dit land, en de grootste bedreiging voor Rusland’s veiligheid’, zei Javlinksi. Op een videoscherm klapte zijn medestanders. Bij de debatten mag geen publiek aanwezig zijn, de videoschermen laten op gepaste momenten geluid horen.

Ook de almachtige regeringspartij Verenigd Rusland doet voor het eerst mee in de debatten, die de komende weken over de staatstelevisie en publieke radiostations zullen worden uitgesmeerd. De partij heeft een ’speciaal team’ van debaters uitgezocht, Dimitri Medvedev mag niet meedoen omdat hij volgens de partij zich moet concentreren op zijn taken als president. Verenigd Rusland heeft het moeilijk, uit een recente peiling van het Leveda-centrum blijkt dat nog maar 51 procent van de bevolking de partij steunt. Ook de persoonlijke goedkeuring van premier Vladimir Poetin (61 procent) en die van Dimitri Medvedev (57 procent) staan op een historisch dieptepunt. Nadat anderhalve maand geleden bekend werd dat Poetin terugkeert als president hebben veel Russen het gehad met met de doorgestoken kaart-politiek van de grootste politieke partij in het land. Het zou kunnen betekenen dat Verenigd Rusland bij de verkiezingen voor het eerst geen twee-derde meerderheid in het parlement zou krijgen, het benodigde minimum om zonder problemen grondwetswijzingen door te voeren.

Daarom haalt de partij de trukendoos open. Woensdag lanceerde Verenigd Rusland de campagne ‘Laten we het samen doen‘, een video waarin een jong stel de gemoederen op een stembureau hoog doet oplopen en er stoom uit een stemhokje komt. In Moskou kocht Verenigd Rusland de rechten van de posters die de overheid gebruikt om de bevolking naar de stembus te krijgen. Met exact dezelfde afbeeldingen, logo’s en lettertype’s lijkt het daarmee alsof de hele stad volhangt met Verenigd Rusland-posters. De afgelopen weken doken er op YouTube verschillende opnames op waarin partijfunctionarissen bluffen over hun fraudetechnieken of groepen in het maatschappelijke middenveld uitleggen dat wanneer ze niet voor de regerende partij stemmen hun financiering in het geding komt. Internationale waarnemers klagen off-the-record dat ze in de door Rusland onderhandelde handvesten bijna niets mogen en geen bewegingsvrijheid hebben. President Medvedev beloofde eerder dat de verkiezingen ‘vrij, open en absoluut eerlijk’ zouden worden.

Wat de dag van de nationale eenheid moet zijn loopt in Moskou de laatste jaren uit op een grote demonstratie van nationalisten, neo-nazi’s en skinheads. Rusland is alleen voor de Russen, vinden ze, een slogan die bij een steeds groter deel van de bevolking aanslaat. Het Kremlin geeft de nationalisten ruim baan.

,,Recht voor je uitkijken”, roept de voorman. ,,Ik roep eerst ‘Rusland voor de Russen’, dan jullie. Goed je banner vasthouden, niet met die kutjournalisten praten en pas wanneer ik zeg ‘mars!’ mogen jullie een stap zetten”. De voorman kijkt om zich heen en overlegt met een portofoon over de coördinatie. ,,Rusland voor de Russen! Moskou voor de Moskovieten! Europa voor de blanken!”, roept hij. ,,Mars!” Met bivakmutsen, mondkapjes, zonnebrillen of capuchons trekken duizenden kwade Russen tijdens de ‘Russische Mars’ door een Moskouse buitenwijk. Een jaarlijks terugkerend protest op de ‘Dag van de Nationale Eenheid’. Daar moeten de demonstranten juist niets van hebben, ze zijn tegen migranten, tegen het Kremlin, tegen de pers en tegen Israël. De politie geeft de organisatie alle ruimte. Oppositiebewegingen of politieke partijen mogen nergens demonstreren, voor de nationalisten heeft de overheid de boulevards tussen twee metrostations afgezet, moet iedereen door metaaldetectors en werd het geheel met een helikopter in de gaten gehouden. Wanneer zijn voorman niet kijkt wil de 18-jarige student Vladimir toch praten. ,,Ik ben een Rus, wij hebben het historisch voorrecht op onze grond”, legt hij uit. ,,Er zijn hier te veel Kaukasiërs, te veel migranten uit Centraal-Azië, te veel niet-Slavische volkeren. Ze nemen onze banen in, ze stelen onze meisjes. Ik wil dat ze oprotten”.

Het Kremlin heeft een moeilijke verstandhouding met de nationalisten. Officieel is Rusland een federatie waar meer dan 160 verschillende etniciteiten samenwonen, maar de laatste jaren is het nationalisme in opmars. Er wordt steeds harder opgetreden tegen illegale migranten, sommige nationalisten en ex-skinheads hebben officiële posities gekregen, en onder druk van de publieke opinie zijn de subsidies voor de regio’s waar overwegend moslims wonen tijdelijk stopgezet. Een van de organisatoren dit jaar is Aleksej Navalny, de anti-corruptieblogger een paar weken geleden nog te gast was bij premier Mark Rutte tijdens zijn staatsbezoek aan Rusland. Navalny heeft geen moeite met de slogans. ,,Jullie hebben in Nederland ook nationalistische bewegingen, alleen zijn ze verboden. Hier mag het in alle openheid. En omdat de oppositie hier geen kans krijgt komen de nationalisten met standpunten die je bijna democratisch kunt noemen. Ze zijn tegen de corruptie, voor de Russen. Daar hoeft niemand bang voor te zijn. Natuurlijk zijn er veel scholieren met maskers die domme dingen roepen, maar de corrupte bende in het Kremlin gaat zonder maskers over straat, die zijn nog veel enger”.

Onderzoeker Aleksander Verchovski van het Centrum tegen Xenofobie was ook bij de demonstratie, maar moest halverwege rennen voor zijn leven. Volgens hem groeit de beweging. ,,Nu waren er zo’n 7000 mensen aanwezig, een paar jaar geleden was het veel kleiner. Je ziet bovendien dat het niet alleen maar kwade mannen van middelbare leeftijd zijn, er komen ook steeds meer jongeren en pensioengerechtigden”. Zijn onderzoek brengt racistisch geweld in kaart, het afgelopen jaar zijn er volgens hem zeker 19 mensen om het leven gebracht, en honderden ernstig gewond geraakt. ,,Er zijn geen officiële gegevens beschikbaar, we verzamelen deze cijfers met behulp van de slachtoffers en familieleden. Ik werkelijkheid zal het nog veel groter zijn”. Een shaurmaverkoper heeft uit voorzorg zijn zaakje gesloten, hij staat verbaasd te kijken naar grote groepen demonstranten die af en toe de Hitlergroet brengen. ,,Ze hebben een monster gecreëerd”, zegt hij. ,,Het Kremlin geeft ze alle vrijheid, nu zijn ze niet meer te stoppen”.

Na jaren van renovatie en corruptieschandalen opent het Bolsjoi-theater in Moskou vrijdag eindelijk zijn deuren. Het bekendste theater van het land is een spiegel van de Russische geschiedenis.

,,Waar je ook bent in het Bolsjoi, je ziet overal de drie eeuwen door elkaar heenlopen”, vertelt perswoordvoerder Michail Siderov trots aan een paar cameraploegen. Hij heeft een dagtaak aan de toestromende wereldpers. ,,De 19e eeuw zie je in de Italiaanse motieven in de vloeren en de grandeur van de grote zaal. De 20e eeuw zie je in de kroonluchters die Stalin heeft laten bouwen of in het simpele ontwerp van sommige zalen. En nu hebben we eindelijk de 21e eeuw in kunnen bouwen. Liften, geluidsinstallaties, een bewegend podium, het licht, de douches voor de dansers. Alles is tip-top in orde”. Vrijdag gaat het Bolsjoi-theater voor het eerst in 2005 weer open. De restauratie duurde drie jaar langer dan aanvankelijk gedacht en viel ruim 16 keer duurder uit. Niet alleen kraakte de balletvloer en zaten er scheuren in de muren, het fundament stond op instorten en bijna 70 procent van het gebouw moest worden gestut. Ook het moraal van het gerenommeerde balletgezelschap raakte in verval, volgens ex-prima ballerina Anastasia Volotsjkova organiseerde het theater privé-feesten voor rijke sponsors en werkte de academie vooral als escort-service.

,,Net als La Scala konden wij bij de renovatie maar een kant op. Naar beneden”, legt Siderov uit. Omdat het Bolsjoi midden in het historische centrum ligt is de nieuwe concertzaal recht onder het theaterplein gebouwd. Maar omdat de hypermoderne zaal enkele tientallen meters van een metrostation is verwijderd komen Duitse ingenieurs komende maand de metrotunnels alsnog isoleren. Verschillende aannemers, bouwbedrijven en het Ministerie van Cultuur lagen verwikkeld in een juridische strijd, en verschillende bouwmeesters zijn er met grote sommen geld vandaan gegaan. Na jaren van strijd liet president Dimitri Medvedev vlak na zijn aanstelling in 2008 contracten met investeerder Summa tekenen, een vermogend bedrijf dat vorige week een deal sloot voor de aanleg van een nieuwe olieterminal in Rotterdam. Het bouwbedrijf hield woord en leverde het Bolsjoi op tijd aan. Het aantal stoelen is teruggebracht van 2200 tot maximaal 1740, de zetels in de orkestbak inbegrepen. De notoir oncomfortabele stoelen waar jarenlang communisten uit de hele Sovjet-Unie vergaderden zijn breder geworden en hebben hun tsaristische snit en pluche terug. Voor de restauratie moesten sommige oude technieken opnieuw worden uitgevonden. Het ragfijne bladgoud scheurt wanneer je het met de hand aanbrengt, maar op een basis van petroleum en met een strook van een borstel van eekhoornhaar geeft het in een mengsel van wodka en eiwit een diepe, massieve toon.

Het Bolsjoi is een spiegel van de Russische geschiedenis, de restauratie van het gebouw staat symbool voor het assertieve Rusland dat een rol van betekenis wil spelen op het wereldtoneel en alle herinneringen aan de chaotische jaren ‘90 wegpoetst. Het Sovjetwapen aan de gevel van het gebouw heeft plaatsgemaakt voor de tweekoppige Russische adelaar. Het kleine betonnen muurtje dat Sovjet-leider Jozef Stalin in het tsarenbalkon liet bouwen om niet gezien te worden is intact gebleven. De astronomische prijzen voor een entreebewijs zorgde deze week voor opschudding. Nadat speculanten via internet sommige zitplaatsen probeerden te verkopen voor de prijs van een kleine koopwoning in Moskou liet de theaterdirectie weten dat er geen kaarten beschikbaar zijn en dat alleen de presidentiële administratie over de zitplaatsen bij de opening gaat. Perswoordvoerders en hooggeplaatste functionarissen in het Kremlin worden horendol van de duizenden mensen die wanhopig toch een plek proberen te bemachtigen. Het openingsspektakel wordt live uitgezonden op de Russische televisie en is behalve op videoschermen in Moskou ook in bioscopen over de hele wereld te zien.

Zondag gaat het kleine Centraal-Aziatische Kirgizië naar de stembus. Nu interim-president Roza Otoenbajeva op moet stappen moeten de 2,8 miljoen kiesgerechtigden een keuze maken tussen de politieke rivaliteit van de bergen en de steppe.

Voor het eerst in de geschiedenis van Kirgizië staat de uitslag van de presidentsverkiezingen niet van te voren vast. Het land is de uitzondering tussen de dictatoriale regimes in de voormalige Sovjetstaten in Centraal-Azië, ingesloten tussen grootmachten Rusland en China. Maar liefst 86 kandidaten schreven zich in, 19 staan er aanstaande zondag op de kieslijsten. En de spanning is om te snijden, de Kirgizische mensenrechtenraad liet deze week een verklaring uitgaan waarin het waarschuwt voor ‘groepen breedgeschouderde mannen’ die in verschillende zuidelijke steden van deur tot deur gaan om stemmers te intimideren. In de zomer van 2010 kwam het plots tot conflict in de zuidelijke regio’s. Na een aantal incidenten greep het Kirgizische leger in en ontstond er een bloederige strijd waarbij naar schatting 500 mensen om het leven kwamen en vele duizenden op de vlucht sloegen. Interim-president Roza Otoenbajeva, een stille diplomate die laveert tussen Moskou en Washington, heeft het afgelopen jaar alles gedaan om de precaire vrede in het verscheurde land te bewaren, maar moet nu de macht uit handen geven.

Geïnspireerd door de revoluties in Georgië en Oekraïne waarin de jongere generaties afrekenden met de Sovjetmachthebbers greep voormalig premier Koermanbek Bakijev tijdens de ‘Tulpenrevolutie’ van 2005 de macht. Vorig jaar moest hij vluchtten nadat een woedende menigte hem uit zijn kantoor joeg. Er loopt een breuklijn door de kleine voormalige Sovjetstaat ingesloten tussen China en Kazachstan. In het seculiere, pro-Russische en bergachtige noorden wonen vooral etnische Kirgiezen, in het islamitische zuiden van het land, ingesloten tussen woestijn en steppe, zijn vooral etnische Oezbeken. De noordelijke hoofdstad Bisjkek heeft de administratieve macht, maar in het zuiden controleren de Oezbeken de handel. De spanningen kwamen afgelopen zomer tot een dieptepunt. De reputatie van de veiligheidsdiensten en het leger is besmet, duizenden familie’s kunnen nog altijd nergens wonen en er heerst vooral in het zuiden nog altijd een diep wantrouwen tussen de twee bevolkingsgroepen. Alle kandidaten beloven de nationale eenheid te zullen herstellen, en een van de kandidaten wil zelfs het noemen van ‘noorden’ of ‘zuiden’ als verraad strafbaar stellen.

Kirgizië is het enige land ter wereld dat zowel een Amerikaanse als een Russische luchtmachtbasis heeft. Voor de Amerikanen is de basis van cruciaal belang bij voor de bevoorrading in Afghanistan. De verwachting is dat de verkiezingen zondag, waarbij 19 kandidaten meedoen, geen duidelijke winnaar met meer dan de helft van de stemmen naar voren zal brengen, waardoor er een aantal weken later nog een tweede ronde zal plaatsvinden. De belangrijkste kanshebbers zijn allemaal medestanders van oud-president Bakijev. De 55 jarige ex-premier Almazbek Atambajev, een pro-Russische sociaal-democraat, gooit de hoogste ogen. Hij zorgde het afgelopen jaar voor een economische groei van 7 procent en liet hogere salarissen betalen. Atambajev moet het opnemen tegen twee politici uit het zuiden, de 44-jarige nationalist Kamtsjibek Tasjijev, en voormalig parlementsvoorzitter Adachan Madoemarov.

Nederland en andere NAVO-landen onderscheppen met regelmaat Russische bommenwerpers. President Vladimir Poetin liet de intercontinentale vluchten in 2007 hervatten en de oude symbolen uit de Koude Oorlog laten zien dat het menens is.

De Toepolev Tu-95 is ’s werelds snelste propellervliegtuig. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog liet Sovjetleider Jozef Stalin atoombommenwerpers bouwen die naar de Verenigde Staten konden vliegen, en weer terug. Met vier contraroterende turboprop-propellers zijn de vliegtuigen, die al sinds 1952 in verschillende versies in dienst zijn van de Russische luchtmacht, ook de luidste vliegtuigen ter wereld. De toestellen maken zoveel herrie dat de NAVO ze als ‘bears’, brullende beren, liet coderen. De Sovjet-Unie liet er honderden bouwen en het vliegtuig was tijdens de Koude Oorlog een van de belangrijkste symbolen van de Sovjetmacht.

Nadat de toestellen al vijftien jaar niet buiten de landsgrenzen waren gesignaleerd kondigde toenmalig president Vladimir Poetin in 2007 aan dat de Bears hun patrouilles zouden hervatten, iets wat op de Russische televisie breed werd uitgemeten. De boodschap is duidelijk, in 1992 werden de vluchten gestaakt omdat de brandstof te duur was, nu moeten ze de militaire slagkracht en machtsvertoon van het Rusland onder Poetin laten zien. De toestellen worden regelmatig onderschept, niet alleen door Nederland, maar ook door de Deense, Britse, Amerikaanse en Canadese straaljagers. Het Russische ministerie van Defensie laat in een verklaring weten dat de vluchten in ’strikte overeenstemming met internationale regelgeving’ plaatshebben, en leggen keer op keer uit verbaasd te zijn over de commotie bij het ‘gebruik van het internationale luchtruim’.

Tijd om te vertrekken. Het is de naam van een populaire groep op het blognetwerk LiveJournal. Een teken aan de wand, zoals ook de Economist noteerde. De afgelopen jaren heb ik tientallen Russische vrienden zien vertrekken. En nu duidelijk is dat Poetin aan de macht blijft gaat er de komende jaren niet veel veranderen.

De cijfers zijn onduidelijk en spreken elkaar tegen, maar de tendens is duidelijk. Migranten zijn in de 21e eeuw niet langer mensen die hun koffers pakken en nooit meer terugkeren, ze vliegen heen en weer en wonen niet op een plaats, of in een land. Dit aardig en bijzonder grof liedje over een varkentje haalde de montage helaas niet. Het varkentje staat voor de ‘oude golf’, hij verkoopt zijn oude traktor voor een vermogen en trekt een mooi wit overhemd aan. ‘Hier ben ik een zwijn, daar een varkentje’.

Het Russische leger sluit geen contracten meer met Izjmasj, het bedrijf dat al ruim 200 jaar wapens levert en over de hele wereld bekend is vanwege de productie van de kalasjnikov. Het Russische leger wil moderniseren, maar de industrie blijft achter.

,,Michail Kalasjnikov wordt binnenkort 92 jaar. We willen hem niet het slechte nieuws overbrengen, dat zou hem wel eens fataal kunnen worden”, laat een familielid weten. Het nieuws dat het Russische leger niet langer kalasjnikovs wil kopen komt vooral hard aan in Izjevsk, de stad op ruim 900 kilometer ten oosten van Moskou waar al ruim 200 jaar wapens worden gemaakt. Het Russische leger liet deze week weten dat het geen contracten sluit met kalasjnikov-producent Izjmasj tot het bedrijf met een nieuw ontwerp van het aanvalsgeweer komt. Het Russische leger gebruikt nu de AK-74 als standaardwapen. ‘De wapendepots liggen er vol me, en wanneer je er goed voor zorgt kunnen ze zeker zo’n 15 tot 20 jaar mee’, legt legerexpert Igor Korotsjenko uit. ‘In Izjevsk moeten ze hard op zoek naar nieuwe markten’.

Luitenant-Generaal Michail Kalasjnikov hoorde in een ziekenhuis waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog werd verpleegd soldaten klagen over hun wapens. Nadat hij een aantal ontwerpen instuurde werd hij in 1942 te werk gesteld bij een machinegeweerfabrikant, en vijf jaar later ontwierp hij de AK-47, een simpel machinegeweer met slechts acht bewegende onderdelen. Het Sovjetwapen werd in korte tijd razend-populair onder revolutionairen en legerleiders over de hele aarde. Mozambique nam de kalasjnikov op in de officiële vlag, de Sovjet-Unie maakte fortuin met de export en het wapen werd een symbool van verzet tegen het westen. Naar schatting zijn er tot op de dag van vandaag zo’n 100 miljoen kalasjnikovs en kopieën in omloop. Ieder jaar komen naar schatting nog zo’n 250.000 mensen om het leven door de wapens. Kalasjnikov zelf slaapt er niet minder om. ,,Ik wilde een geweer maken dat ons vaderland zou beschermen”, liet hij bij zijn 90-jarige jubileum weten. President Dimitri Medvedev speldde hem de hoogste Russische onderscheiding op. ,,Het is jammer dat mijn vinding ook door terroristen gebruikt wordt, maar het is geen verrassing dat iedereen het simpelste geweer zoekt”. Behalve aan wapenlicencies verdient de familie van de ontwerper ook aan de verkoop van t-shirts, speelgoedmodellen en wodkaflessen in de vorm van een kalasjnikov.

Het Russische leger wil moderniseren, maar de industrie loopt achter. Eerder dit jaar liet de Minister van Defensie, Anatoli Serdjoekov, al weten dat de Russische T-90 tanks niet voldoen aan moderne standaarden. Voor de prijs van een T-90 zouden er drie Duitse Leopardtanks gekocht kunnen worden. Nationalisten willen dat het Russische leger alleen materiaal van Russische bodem koopt, maar deze zomer sloot Rusland een miljardendeal met Frankrijk voor de aankoop van een aantal luchtdekschepen. De financiën van het leger is een heet hangijzer in Rusland. De alom geprezen minister van Financiën Aleksej Koedrin diende deze week zijn ontslag in na een conflict met president Dimitri Medvedev over de enorme uitgaven voor defensie komend jaar. In Izjevsk probeert fabrikant Izjmasj hoopt volgend jaar met een nieuw model kalasjnikov te komen. ,,We hebben de prototypes al, we hopen dat het Russische leger ze mooi zal vinden. Tot die tijd blijven we jachtgeweren maken”, zegt een bron.

Treurig maar waar, het fietspad uit de reportage is deels alweer verdwenen.

De invloedrijke minister voor Noodsituaties, Sergej Sjojgoe, legt voor het eerst de vinger op de zere plek. De catastrofale staat van de Russische luchtvaart is volgens hem vooral een mentaliteitsprobleem. Alleen strenge standaarden en een ijzeren discipline kunnen het land vooruit helpen.

,,Waarom zegt niemand: ‘Kerel, je bent zo dronken als een varken?’ Waarom mept in Rusland de gezagvoerder, de tweede piloot of zelfs een stewardess zo’n piloot niet met een koekepan op z’n harses? Dat is het probleem, niet de achterstallige techniek, de politieke partijen of de overheid”. De minister voor Noodsituaties, Sergej Sjojgoe (56), spreekt duidelijke taal. In de wandelgangen van het congres van Verenigd Rusland, de partij waarvan hij mede-oprichter is en het platform waar Vladimir Poetin afgelopen weekend aankondigde dat hij volgend jaar terug zal keren als president liet Sjojgoe tegenover de Russische pers weten wat de stand van zaken is in de burgerluchtvaart. ,,Ik heb wel eens gezien hoe ergens in het hoge noorden een vliegtuig probeerde te landen en een helikopter op hetzelfde moment opsteeg. En wat doen ze in de controletoren? Ze zitten maar wat, drinken thee en kijken voor zich uit. Wat denk je dat het resultaat is? Die jongens in de helikopter zijn hun benen verloren”. Hij is de eerste minister die openlijk zegt dat regelmatige vliegtuigcrashes eerder een mentaliteitsprobleem zijn. ,,We moeten zorgen voor een andere moraal, anders komen we steeds verder in een situatie waarin iedereen denkt: ‘Ach, het is niet mijn probleem en ze zoeken het maar uit”.

Uit een vorige week vrijgegeven rapport blijkt dat de crash met de Toepolev-134 in Petrozavodsk afgelopen juni te wijten is aan de navigator die ‘licht onder invloed’ was. Begin deze maand kwam bij het Russische Jaroslavl een heel ijshockeyteam om het leven nadat een Yak-42 een antenne raakte en neerstortte. President Dimitri Medvedev kondigde een grondige herziening van alle luchtvaartmaatschappijen aan en overweegt de vergunningen van oude Sovjettoestellen in te trekken en overheidskredieten te verstrekken voor de aankoop van westerse vliegtuigen. ,,De waarde van een mensenleven is belangrijker dan het ondersteunen van een industrie”, liet de president weten. Rusland maakt in samenwerking met een aantal Europese partners korte- en
middellange afstandstoestellen, maar de vraag is vele malen groter dan het aanbod. De meeste Yaks en Toepolevs vliegen nog gewoon, al trok de overheid maandagmorgen de licenties van drie kleine maatschappijen in en zette het drie andere bedrijven op non-actief.

,,Ik werk al meer dan twintig jaar bij de reddingsdiensten, de crash bij Jaroslavl was voor mij het 67e ongeluk. Later zegt iedereen altijd dat de crew geen blaam treft, of dat de piloot zo’n goeie kerel was. Wie heeft er dan de schuld?” vroeg Sjojgoe. ,,Neem maar van mij aan, het komt er vooral door dat het bij de luchtvaartmaatschappijen een ontzettende puinhoop is”. De lakse houding ten opzichte van veiligheid, corruptie, oude toestellen en een gebrekkige infrastructuur maken Rusland qua vliegveiligheid een van de meest gevaarlijke landen ter wereld. Experts waarschuwen dat er geen simpele remedie is om de situatie in de luchtvaart op te lossen. Grote, betrouwbare maatschappijen als Aeroflot of Transaero vliegen niet naar de afgelegen gebieden in het enorme land, en het intrekken van vergunningen voor kleine maatschappijen betekent in sommige regio’s van de buitenwereld worden afgesloten. Volgens Sjojgoe is er echter maar één oplossing. ,,We hebben nieuwe, strenge standaarden nodig en een ijzeren discipline. Anders lossen we dit nooit op”.