In een verrassende stembusgang koos de separatistische Georgische deelrepubliek Zuid-Ossetië niet voor de kandidaat die het Kremlin voor ogen had, maar voor de 62-jarige Alla Dzjiojeva. De Hoge Raad verklaarde de verkiezingen ongeldig, haar medestanders roepen de revolutie uit. Onrust in de Russische achtertuin op een zeer ongelukkig moment.

,,Ik begrijp het niet. Waarom houdt Rusland niet van mij? Ik ben niet alleen een Russisch staatsburger, ik heb ook een Russische ziel. Ik kan het simpelweg niet begrijpen”. De verontwaardiging bij Alla Dzjiojeva, de gewezen minister van onderwijs van het kleine de-facto onafhankelijke staatje, is groot. Vorige week won ze onverwacht de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Zuid-Ossetië. Het Kremlin had voor die taak Anatoly Bibilov aangewezen, een oud-militair die loyaliteit aan Moskou beloofde. Maar de Hoge Raad van de splinterregio liet vanwege aantijgingen van fraude de uitslag annuleren, schreef een nieuwe stemronde voor en verbood Dzjiojeva daar deel aan te nemen. ,,De Hoge Raad hier schrijft ieder besluit uit als je er maar genoeg voor betaalt”, laat Dzjiojeva tegenover de Russische pers weten. ,,Ze laten ons geen andere keus dan in opstand te komen”. De afgelopen dagen marcheerde Dzjiojeva met duizenden medestanders door de besneeuwde straten van de hoofdstad Tschinvali en moesten ordetroepen in de lucht schieten om een bestorming van het presidentieel gebouw te voorkomen. De demonstranten dreigen tenten op het plein neer te zetten en doopte het protest al de ’sneeuwrevolutie’. Het Kremlin stuurde top-onderhandelaar Sergej Vinokoerov om een oplossing te zoeken, maar de impasse zit al dagen muurvast.

Na een korte oorlog met Rusland in 2008 verloor Georgië definitief het gezag over Zuid-Ossetië, een regio die al sinds het einde van de Sovjet-Unie de-facto onafhankelijk is. Het kleine bergstaatje met slechts 28.000 kiesgerechtigden leeft voornamelijk van de handel met Russische soldaten. Nadat Rusland de onafhankelijkheid van Abchazië en Zuid-Ossetië officieel erkende verplaatste het duizenden troepen naar de het bergachtige gebied aan de zuidgrens. De bevolking haalde de Russen als verlossers binnen, maar zijn kwaad dat de beloofde reconstructie niet op gang komt en willen dat het Kremlin zich niet langer met hun politieke zaken bemoeit. De kandidatuur van de populaire Dzjambolat Tedejev, de coach van het Russische worstelteam, werd ook al afgewezen nadat de regelgeving werd aangepast. In September bestormden zijn gewapende medestanders de centrale kiescommissie om zijn deelname te eisen, een conflict dat alleen kon worden opgelost door bemiddeling van de vertrekkende president Eduard Kokoiti. Volgens experts kan het conflict gemakkelijk escaleren omdat bijna ieder huishouden in Zuid-Ossetië gewapend is.

Rusland maakt zich grote zorgen over de protesten. Zondag zijn er parlementsverkiezingen in het land, en het beeld dat duizenden burgers de straat op gaan om te protesteren tegen verkiezingsuitslagen is een rampscenario voor het Kremlin. De Russische televisie bericht zeer terughoudend over het conflict. Volgens Anatoli Barankevitsj, de minister van Defensie, is het ‘imago van Rusland als een betrouwbare partner’ voor de Zuid-Osseten aan diggelen geslagen. Op internet beloven sommige inwoners, die bijna allemaal Russische paspoorten hebben, bij de Russische verkiezingen uit wraak niet op Verenigd Rusland te stemmen. De Georgiërs kijken met lede ogen naar escalerende conflict. Eka Tkesjelasjvili, de Georgische minister verantwoordelijk voor de deelrepublieken, liet weten dat het volgens haar sowieso om illegale verkiezingen gaat. ,,Het is een illegale stembusgang in een land dat niet bestaat”.

Tienduizenden Georgiers verzamelde zich afgelopen dinsdagnacht bij de de trappen van het parlementsgebouw in Tbilisi. Ze zwaaiden met Georgische en Amerikaanse vlaggen, riepen anti-Russische leuzen en staken de Georigsche president Michail Saakasjvili een warm hart toe. De mensenmassa bestond echter uit figaranten, en de Georigsche president werd gespeeld door Andy Garcia, de Cubaans-Amerikaanse acteur onder andere bekend van ‘The Godfather III’. Afgelopen week nam Hollywood de regie in de straten van Tbilisi over.

De film, die voorlopig alleen ‘Georgia’ als werktitel heeft, vertelt het verhaal van een Amerikaanse journalist die in Irak een tip krijgt over de spanningen in de Kaukasus. Een Georgische soldaat wil hem helpen ‘de waarheid’ naar boven te brengen. Dat lijkt vooral de Georgische lezing van het verhaal te zijn. De Amerikaanse filmcrew heeft helicopters, tanks en legermateriaal van het Georgische leger ter beschikking gekregen en mocht zelfs filmen in de residentie van Saakasjvili. Volgens regisseur Renny Harlin gaat het geen propagandafilm worden. Tegenover persbureau AP liet hij weten dat de film om ‘universele thema’s’ ging. ,,Ik kom zelf uit een klein land, ik ben geboren in Finland, en ik weet wat voor processen kleine landjes doormaken. Dit soort oorlogen worden over de hele wereld uitgevochten, van Afrika tot Azie tot Zuid-Amerika. Georgie is maar een voorbeeld. Ik denk dat het een geweldige kans is om een verhaal te vertellen dat een hoop mensen over de wereld zal raken.”

In de Russische media is een hoop ophef ontstaan over de film. Vooral omdat een Georigsch parlementslid die banden heeft met Saakasjvili, Papoena Davitaja, een van de co-producers is. Davitaja heeft geen verdere ervaring in de film-industrie. Bovendien denken sommige analisten dat de Georgische overheid een groot deel van het budget voor de film voor haar rekening neemt. Zowel Rusland als Georgie proberen de internationale gemeenschap er nog altijd van de overtuigen dat de ander de oorlog begonnen is. Na maanden van onderzoek bracht een onafhankelijk rapport van de Europe Unie vorige maand aan het licht dat Georgie aan de wieg stond van het conflict met Rusland. Het Georgische leger begon met aanvallen op Zuid-Ossetie, maar werd volgens het rapport lang geprovoceerd door Rusland, dat onproportioneel hard terugsloeg.

Maar ook de Russische filmindustrie heeft haar eigen lezing van het conflict. In Maart werd zonder onderbrekingen de actiefilm  ‘Olympus Inferno’ uitgezonden op de Russische staatstelevisie. Regisseur Igor Volosjin vertelt het verhaal van een Amerikaanse bioloog Mike (Henry David), die in zijn schooltijd uit Rusland gemigreerd is en met jeugdvriendin Zjenja (Polina Filonenko) in Zuid-Ossentie op zoek gaan naar bijzondere vlinders. De twee komen midden in de Georgische aanval terecht en filmen per ongeluk bewijsmateriaal. De film voldoet aan alle Russische vooroordelen. Niet alleen moeten de Georgische serganten gehoorzamen aan een Amerikaanse soldaat, de Georgische bevelhebbers rijden op het front ook nog eens in gloednieuwe auto’s met Duitse kentekens. In de bijna 90-minuten durende actiefilm schieten de Georgiers onder hoongelach Zuid-Ossetische burgers in het wildeweg neer. Het tweetal komt bovendien in contact met Westerse televisiejournalisten die het bewijsmateriaal dat de Russen de oorlog niet zijn begonnen niet willen hebben. Uiteindelijk komt het Russische leger het tweetal te hulp. De film werd lauw ontvangen door de Russische filmpers, maar is nog altijd aardig populair onder de bevolking.

Voor de Hollywoodfilm werd er behalve in hoofdstad Tbilisi ook in het zuiden van Georgie en in de gehavende stad Gori gedraaid. Volgens verschillende Georgische media moesten voor de special effects en explosies ironisch genoeg Russische filmtechnici worden ingehuurd. Verwacht wordt dat de film volgend jaar in de bioscopen zal draaien. Het is nog niet bekend of de film ook in Rusland te zien zal zijn.