Russen maken zich op voor rampenmaand

Het is vandaag 1 augustus, het begin van de ‘rampmaand’. De Russen maken hun borst nat. Door de geschiedenis heen en vooral de afgelopen jaren sloeg het noodlot meestal in deze zomermaand toe.

Het begon al in 1530 al met de geboorte van tsaar Ivan de Verschrikkelijke op 25 augustus. Later raakte Rusland in de achtste maand betrokken in de Eerste Wereldoorlog, reden Russische tanks in augustus 1968 Praag binnen en mislukte in diezelfde maand in 1991 een coup die het einde van de Sovjet-Unie betekende. Reisorganisaties in Moskou bieden speciale vakanties aan waarbij bijgelovige Russen de rampenmaand kunnen ontvluchten. Na de hittegolf en de enorme bosbranden van vorig jaar, de aanslag op de Sajano-Sjoesjenskoj waterkrachtcentrale en de korte oorlog met Georgi? in 2008 maken de Russen zich nu al zorgen om wat komen gaat.

De rampenmaand heeft ook repercussies op de beurs. In een notitie zet Chris Weafer, een analist bij ING, de gevolgen op een rij. ,,Tijdens de korte oorlog met Georgi? daalde de aandelenmarkt met 14 procent”, legt hij uit. ,,De rampen in augustus hebben meestal geen direct resultaat op de beurs, maar zetten wel de toon voor het beleid in de toekomst.” Zo zorgde de aanslag op de waterkrachtcentrale voor een debat over modernisering van de infrastructuur en zorgde de droogte van vorig jaar er voor dat de overheid meer oog heeft voor de agrarische sector. In het lijstje met rampen komt ook augustus 1999 voor, de maand waarin toenmalig president Boris Jeltsin Vladimir Poetin als premier aanwees. ,,De gevolgen van die gebeurtenis bepaald sindsdien het investeringsklimaat”, schrijft Weafer.

Niemand durft te voorspellen wat Rusland komende maand te wachten staat. In de onrustige Noordelijke Kaukasus is augustus berucht vanwege een sterke toename aan terroristische activiteit. De extremisten die zich schuilhouden in de bergen en bossen hebben in de zomer alle speelruimte. Voorlopig maken de Russen zich alleen zorgen om de Amerikaanse economie. Volgens een onderzoek van een Russische internetportaal denkt 31 procent van de bevolking dat wanneer de dollar klappen krijgt ook hun eigen spaargeld in gevaar komt.

Conflict in de Kaukasus loopt uit de hand

Zelfs in de Russische deelrepublieken waar het voorheen rustig was zijn nu dagelijks incidenten. Het conflict escaleert, en terwijl het Russische leger bommen loslaat op skipistes ziet het Kremlin een verband met de onrust in het Midden-Oosten.

‘Je hoeft geen groot geograaf te zijn om te zien dat de incidenten in Kabardië-Balkarië en de toekomstige Olympische wintersportplaats Sotsji niet ver van elkaar verwijderd zijn’, las het hoofdredactioneel commentaar van een Russische publicatie deze week. Terwijl president Dimitri Medvedev en premier Vladimir Poetin in Sotsji aan het skiën waren werd amper 200 kilometer verderop een gloednieuwe skilift opgeblazen. Niet veel eerder kwamen in dezelfde regio drie toeristen uit Moskou om het leven nadat extremistische moslims hun personenbus onder vuur namen. Ooit was Kabardië-Balkarië het schoolvoorbeeld van de Kaukasus, duizenden toeristen komen er jaarlijks op wintersport en bezoeken de Elbroes, de hoogste piek van Europa. In de onrustige Noordelijke Kaukasus was de toeristische trekpleister relatief veilig. Nu is het toerisme op last van de autoriteiten stilgelegd. Vanaf de plek van de aanslag liet Alexander Chloponin, de presidentiële gezant voor de regio, tegen een Russisch persbureau weten dat er geen toeristen meer kunnen komen. ,,Terwijl er hier contra-terroristische operaties bezig zijn kunnen de toeristen maar beter naar huis. We kunnen niemand meer ontvangen. Reisbureau’s moeten hun klanten maar uitleggen dat het in de eerste plaats om veiligheid gaat”.

Het Kremlin liet deze week de luchtmacht uitrukken om enkele pistes aan de Elbroes te bombarderen en nam met mortiergeschut de schuilplaatsen van de terroristen onder vuur. Volgens de overheid zijn de daders van de twee aanslagen in Kabardië-Balkarië gedood maar is het werk van de veiligheidsdiensten ernstig bemoeilijkt door de zware sneeuwval in de regio. President Dimitri Medvedev gelastte eerder deze week een speciale vergadering van de anti-terrorisme commissie. Volgens hem heeft de onrust in het Midden-Oosten zijn weerslag in Rusland. ,,Het gaat bijzonder complex worden. Er komen misschien fanatiekelingen aan de macht, en dat betekent decennia van onrust en een verdere verspreiding van extremisme”. Volgens de president zitten buitenlandse mogendheden achter de onrust in het Midden-Oosten en zinspelen de terroristen op een zelfde scenario voor Rusland. ,,Hoe dan ook, zo’n scenario werkt niet”, verzekerde Medvedev.

De Russische autoriteiten maken zich ernstige zorgen om de veiligheid in de aanloop naar de Olympische Spelen. Afgelopen dinsdag werd in paniek de luchthaven van Sotsji ontruimd nadat de chauffeur van een geparkeerde vrachtwagen een tijd lang spoorloos was. De spanning is groot. Uit vrijdag vrijgegeven documenten blijkt sinds het begin van het jaar de politie in de buurt van Sotsji jacht maakt op een groep van zo’n twintig terroristen die zich voordoen als medewerkers van de veiligheidsdienst. In een nieuwe strategie wil de politie jagers, boeren en artsen inzetten om de verdachten op het spoor te komen. ,,Al-Qaida en andere Arabische terroristen bereiden allerlei aanslagen voor”, liet vice-premier Dimitri Kozak deze week tegenover de BBC weten. ,,Onze veiligheidsdiensten hebben plannen voor meer aanslagen ontdekt. Omdat de terroristen zoveel mogelijk internationale attentie willen hebben verwachten we in de aanloop naar de Spelen nog veel meer terroristische activiteiten”.

EenVandaag – Olaf Koens over de Kaukasus

Na de bloedige aanslag van gisteren ging in Moskou het leven vandaag gewoon weer verder. De aanslag is nog door niemand opgeëist maar er wordt al gewezen naar de Kaukasus. Tsjetjenen, Dagestanen en andere Kaukasiers krijgen het als gevolg van de aanslag waarschijnlijk moeilijk, want Rusland treedt keihard op tegen alle minderheden die ze verdenken van terreur. EenVandaag spreek hierover met correspondent Olaf Koens (link)

Ruslands onbeheersbare achtertuin

Russische leiders slaan harde taal uit en beloven keer op keer de daders streng te zullen straffen en roepen om keiharde maatregelen. Toch is veiligheid ver te zoeken en blijft het echte probleem genegeerd.

Bij nachtEen nachtopname van een berg in de Kaukasus. De hele serie staat hier.

‘De criminelen moeten achter de tralies, en hun organisaties zullen vernietigd worden’, liet president Dimitri Medvedev een paar uur na de aanslag op de Moskouse luchthaven weten. Bij aanslagen vorig jaar riep hij dat de anti-terroristische operateis in Rusland ‘zonder aarzeling en tot het bittere eind’ door moeten gaan. Harde taal, die Medvedev overneemt van zijn voorganger en leermeester Vladimir Poetin. Die beloofde na aanslagen in 1999 de terroristen ‘tot op de toiletpot’ uit te zullen roeien. Harde taal, maar weinig resultaat. Rusland belooft na iedere aanslag met harde hand het extremistisch geweld de kop in de drukken, maar slaagt daar maar niet in.

Dat is grotendeels te wijten symptoombestrijding. De Moskouse politie kondigde deze week extra maatregelen af. In de praktijk staan op sommige metrostations een paar jonge politieagenten. Ze verveeld, spelen spelletjes op hun telefoons en houden af en toe mensen uit de Kaukasus staande. Niemand controleert bagage. Zelfs luttele uren na de aanslag op vliegveld Domodedovo schoven er onder toeziend oog van de top van de veiligheidsdienst nog tientallen koffers langs de geïmproviseerde controlepoortjes. Aanslagen zorgen in Rusland bovendien voor een opleving van racistisch geweld. Dat werd vorige maand pijnlijk zichtbaar toen voetbalhooligans en skinheads tijdens protestacties een ware heksenjacht organiseerden op migranten uit de Kaukasus of Centraal-Azië. En hoewel iedereen die zich in Moskou wil vestigen zich aan strikte bureaucratische regels moet voldoen worden de politiediensten simpelweg omgekocht.

De bevolking van de Kaukasus in problematische islamitische regio’s als Dagestan, Ingoesjetië en Tsjetsjenië weet goed hoe die harde Russische aanpak er uit ziet. Corruptie, angst en willekeur regeren. Terwijl de echte terroristen vrijuit gaan betaalt de lokale bevolking een enorme prijs. In een ingewikkeld systeem van corruptie sluist Moskou miljarden naar de regionale overheden en veiligheidsdiensten, waar het vervolgens in diepe zakken verdwijnt. Alleen mensen met goede connecties hebben geld, in de meeste bergdorpjes is de bevolking afhankelijk van de opbrengst van het land. Terwijl de meeste mensen geen auto kunnen betalen rijden politiediensten in Porsches. Wie een baan wil moet betalen en kan bovendien ieder moment weer ontslagen worden. De megalomane corruptie keert de lokale bevolking tegen Moskou. Jongeren zien geen kansen en worden gemakkelijk geronseld door het islamitisch verzet.

In de allerarmste gebieden van de Kaukasus is veel steun voor de terroristen. Op verschillende Russische extremistische websites waren binnen enkele uren na de aanslag op het vliegveld tientallen steunbetuigingen te lezen. Politieagenten en specialisten getuigen dat de veiligheidsdiensten geen jacht maken op de echte terroristen en af en toe huizen opblazen en willekeurige burgers oppakken om de schijn van daadkracht hoog te houden. Wanneer de echte terroristen achter tralies zitten en het probleem is opgelost droogt draait Moskou de geldkraan dicht.

Een jaar geleden benoemde president Medvedev de econoom Alexander Chloponin tot zijn nieuwe gazant in de Noordelijke Kaukasus. Hij liet bij zijn aantreden duidelijk weten dat het probleem van terrorisme economische oorzaken heeft, maar is tussen alleenheersers, veiligheidsdiensten en legerchefs in de regio amper hoorbaar. Op advies van Chloponin wilde Medvedev deze week op het Wereld Economisch Forum in het Zwitserse Davos een miljardenproject onthullen voor luxe-skiresorts in de Kaukasus. Met complexen in Dagestan, Noord-Ossetië en Karbardie-Balkarië moet de regio uit het slop getrokken worden, Russische leiders dromen van de Kaukasus als een groot Zwitserland vol toeristen uit de hele wereld. Bij iedere aanslag blijkt dat die droom verder weg is dan ooit.

Nederlandse ooggetuige: ‘Het was een hel’

De Nederlander Frank Oosterdijk stond in de aankomsthal van de Moskouse luchthaven Domodedovo toen de de bom afging. ,,De dingen die ik in die twee minuten heb gezien zijn verschrikkelijk.”

,,Het gebeurde allemaal erg snel, legt Frank Oosterdijk (42) per telefoon uit. Hij werkt als service-monteur voor een bedrijf uit Eefde bij Deventer. Hij komt vaker in Rusland en vloog met Air Berlin vanaf Düsseldorf naar de Russische hoofdstad. ,,Ik stond op mijn gereedschap te wachten, dat zat in een aparte koffer en moest langs een extra controle”, legt hij uit. ,,Toen volgde de explosie. Ik heb niemand gezien, maar hoorde een klap en voelde de enorme druk. Delen van het plafond kwamen naar beneden.”

Daarna liep Oosterdijk door wat hij beschrijft als ‘de hel op aarde’. ,,De dingen die ik daar in die twee minuten heb gezien zijn verschrikkelijk. Het was echt de hel op aarde. Overal lagen armen, benen. Op bagagekarretjes werden halve lichamen afgereden. Het is eigenlijk niet te beschrijven.”

De Russische chauffeur die op de luchthaven Oosterdijk kwam afhalen is bij de aanslag om het leven gekomen. Toen Oosterdijk de hal uitliep dook de internationale pers op hem. ,,Je wit even tot rust komen, maar iedereen wil met je praten. En daarna sta je alleen in de kou. Niemand kwam me helpen. Ik had alleen maar euro’s bij me en kon nergens betalen. Ze hebben me aan mijn lot overgelaten, ik heb uiteindelijk maar een trein naar Moskou genomen. Ik neem het niemand kwalijk, maar het is wel vervelend”. Oosterdijk’s oren suizen nog altijd na. Hij heeft de nacht na de aanslag niet kunnen slapen en is dinsdag toch bij een klant aan het werk gegaan. ,,Ik wil het liefst zo snel mogelijk naar huis, waarschijnlijk vlieg ik donderdag terug. Ik zou eigenlijk snel alweer naar Marokko voor mijn werk, maar dat laat ik voorlopig maar even varen”.

Aanslag op luchthaven: ‘Iedereen om me heen was dood’

Bij een zelfmoordaanslag op de Moskouse luchthaven Domodedovo kwamen zeker 35 mensen om het leven. Terwijl ooggetuigen op het vliegveld op adem komen gaat het vliegverkeer door en checken de Russen toch maar in op vakantievluchten.

,,Het was verschrikkelijk. Het gebeurde in een kleine ruimte en iedereen om me heen was eigenlijk op slag dood”, vertelt Artjom Zjichanov, een stevige dertiger die op het moment van de aanslag van een vlucht van Duesseldorf kwam afhalen. ,,Ik ben op mijn hoofd gevallen en even bewusteloos geweest, maar uiteindelijk valt het voor mij mee. Mijn been doet pijn, en zie dit soort beelden maar eens te vergeten”. Zijn jas zit onder het bloed, op zijn schoenen kleven kleine stukjes opgeblazen mensen. ,,Er waren ook buitenlandse slachtoffers”, vertelde Zjichanov tegen de verzamelde Russische pers. ,,Ik heb nog een Chinese vrouw zien liggen. Overal was rook, er ontstond enorme paniek. Ik kon nog lopen en ben maar naar buiten gegaan”. Volgens de laatste gegevens van het Russische Ministerie van Urgente Zaken zijn er 35 doden gevallen, ruim honderd mensen zijn gewond, waarvan 20 in ernstig. Een politeagent die buiten een sigaretje rookt weet zeker dat er buitenlanders achter de aanslagen zitten. ,,We hebben ze nog niet in het vizier, maar van wat ik gezien heb was het extremistische moslims uit Centraal-Azie”. Een andere politieagent liet tegen het Russische persbureau Interfax weten dat het hoofd van de dader is gevonden. ‘Het is een man met een Arabisch voorkomen, ergens tussen de 30 en 35 jaar oud’.

Volgens overheidsfunctionarissen is er een bom met zeker 5 kilo explosief materiaal ontploft. De bom was verpakt in een koffier die bovendien gevuld was met metalen deeltjes om extra schade te berokkenen. In Moskou is de controle opgevoerd. Bij metrostations en op strategische plekken in de stad worden mensen moeten mensen door detectiepoorten. Domodedovo is de grootste luchthaven in Rusland, er vertrekken behalve vluchten naar Russische en Europese bestemmingen ook een hoop lange-afstandsreizen. In 2004 werden twee vliegentuigen die vanaf Domodedovo vertrokken door terroristen opgeblazen. De controle op de luchthaven is niet waterdicht. Wie voor een vertrekkende vlucht gaat of iemand op wil halen mag meestal gewoon langs de controle lopen. Voor Russische begrippen kwam de reddingsoperatie snel op gang. Er was geen paniek onder de hulpverleners en wegen werden vrijgehouden om ambulances vrij baan te geven. De Russische president Dimitri Medvedev liet weten dat de families van de slachtoffers financiele steun krijgen. Hij stelde zijn reis naar het Economisch Forum in Davos uit en schreef op Twitter dat de daders ‘gevonden en gestraft’ zullen worden.

Ondanks alles is het vliegverkeer maar heel kort onderbroken geweest. Amper een half uur na de aanslag vertrokken de eerste vliegtuigen alweer. Net als bij de aanslagen in de metro van vorig jaar maart blijven de Russen koel onder de gebeurtenis. ,,Ze droegen hier de gewonden voorbij, het ging heel snel”, vertelt Joelia, de koffiedame van een klein cafe’tje in de vertrekhal. ,,Ik moest overgeven, maar ben daarna gewoon weer aan het werk gegaan. Wat moet je anders. Sommige mensen moeten even bijkomen en krijgen een kop koffie”. Valerija (24) checkte toch maar in op haar vakantievlucht naar Thailand. ,,Ik ben wel bang, maar als je niet vliegt winnen de terroristen. Ik hoop maar dat onze veiligheidsdiensten nu goed werken en dat alles goed komt”.

UPDATE: Volgens politiewoordvoerder Vladimir Markin zijn er twee Britten bij de aanslag om het leven gekomen zijn. De Nederlandse ambassade in Moskou laat weten dat er vooralsnog geen sprake is van Nederlandse slachtoffers.

‘Het gaat hier geweldig worden, dat mag best wat kosten’

Met nog minder dan vier jaar te gaan is in Sotsji het echte bouwwerk begonnen. Volgens critici gaat dat samen met enorme corruptie en allerlei politieke problemen. Terwijl de bulldozers de datsja’s van de kwade inwoners met de grond gelijk maken vliegen de prijzen in de regio omhoog. Het kleine kuuroord moet ‘s werelds beste wintersportbestemming worden.

Rokend meisje

Iedere avond tegen een uur of tien gaat op de hotelkamer de telefoon. ‘Goedenavond, hoe voelt u zich?’ Voor ik een antwoord kan verzinnen krijg ik alweer een vraag. ‘U zit daar maar alleen in uw kamer, heeft u geen behoefte aan wat gezelschap? Bij ons heeft u het voor het uitzoeken, van blonde meisjes tot donkerharige meisjes uit de Kaukasus. U moet er wel een beetje van genieten meneer, u bent immers in Sotsji!’ Wie rondloopt in het kitsjerige kuuroord aan de Zwarte Zee kan zich moeilijk voorstellen dat er winterspelen georganiseerd kunnen worden, het doet er bijna tropisch aan. Overal staan palmbomen, het water van de Zwarte Zee is bijkans azuurgroen en in botanische tuinen groeien bananen. ,,Ik ben overal geweest, maar kom toch het liefst in Sotsji”, legt Vitali Genardenko (46) uit, een zakenman uit Rostov. ,,Natuurlijk is het in Turkije een stuk goedkoper en is het het strand in Egypte veel mooier, toch voelt het anders om in Sotsji op vakantie te gaan. Het voelt goed hier geld uit te geven.” Samen met zijn vrouw Natalia staat hij zonnend op het kiezelstrand. ,,Ik heb altijd al gehoopt dat Sotsji de rommelige Sovjet infrastructuur eens op zou kunnen ruimen, daar zullen ze nu vaart achter zetten, het gaat hier geweldig worden. En dat mag best wat kosten!”

Bij helder weer zijn vanaf het strand de besneeuwde bergtoppen van de Kaukasus zichtbaar. Op een uurtje rijden van Sotsji ligt Krasnaja Poljana, het bergresort waar over minder dan vier jaar de Olympische schansspringers, snowboarders en bobsleeërs zullen afdalen. Veel meer dan een oude open skilift is er nog niet, maar net als de rest van de regio is alles in aanbouw. Dwars door de bergketens graven bouwbedrijven nieuwe wegen en spoorlijnen. Overal langs de route schieten vijfsterrenhotels uit de grond. Volgens de laatste cijfers van de overheid zijn er op dit moment ruim 19.000 mensen aan het werk op 72 verschillende bouwplaatsen. Tegen het einde van het jaar zal dat aantal bijna verdubbelen. Veel van die arbeiders worden ondergebracht in Abchazië, de seperatische Georgische deelrepubliek die aansluiting met Rusland zoekt. Daar is de huisvesting goedkoper en kijkt niemand op de leefomstandigheden. Niet alleen Abchazië, maar ook de instabiele Russische regio’s Dagestan en Tsjetsjenië liggen om de hoek, sommige veiligheidsexperts spraken de vrees uit dat moslim-extremistische terroristen bij de Spelen simpelweg van de bergen komen skieen. Deze maand liet het hoofd van de Russische veiligheidsdienst FSB weten dat terroristen uit verschillende delen van de Noord-Kaukasus inderdaad hun zinnen hebben gezet op de regio en alles in het werk zullen stellen om de Olympische Spelen te frustreren. ‘De dreiging van Al-Qaida was de reden voor de annulering van de Dakar-race in 2008. De terroristen hebben een soortgelijk scenario voor Sotsji klaarliggen’, liet FSB-hoofd Alexander Bortnikov tegenover het Russische persbureau RIA Novosti weten. Sinds het begin van het jaar zijn er volgens hem ‘meer dan 20′ aanslagen voorkomen. Deze week nog werden in Dagestan zes vrouwen opgepakt die ervan verdacht worden aanslagen te willen plegen. De jonge vrouwen zijn weduwes van recentelijk omgekomen terroristen en hadden volgens het Nationale Antiterroristische Comite wapens, bomgordels en afscheidsbrieven bij zich.

Skilift

Ook de corruptie in de aanloop naar de Spelen neemt Olympische proporties aan. Rusland trekt bijna 12 miljard euro uit voor het project, ruim zes keer meer dan de totale kosten van de winterspelen in Vancouver eerder dit jaar. Valeri Morozov, de eigenaar van bouwbedrijf Moskonversprom, bracht begin juni naar buiten dat dat hij twaalf procent smeergeld moest betalen over een contract ten waarde van bijna 40 miljoen euro. Hij stapte naar de politie en wist met behulp van agenten in burger en verborgen camera’s vast te leggen dat behalve hooggeplaatste functionarissen ook gewone ambtenaren enorme bedragen incasseren. Het onderzoek werd echter afgeblazen. Het Openbaar Ministerie liet beslag leggen op het materiaal van Moskonversprom en het staatsbouwbedrijf Olympstroi annuleerde alle contracten met het bedrijf. Morozov week uit naar het Verenigd Koninkrijk.

Ondertussen rijden in Sotsji en de omliggende gebieden de bulldozers af en aan. Hoewel de meeste huiseigenaren zijn uitgekocht blijft een kleine straat tussen het vliegveld en de Zwarte Zeekust zich verzetten tegen Olympstroi. Afgelopen mei gingen de bewoners ruim drie weken in hongerstaking, ze willen dat het bedrijf hogere bedragen uitkeert voor hun grond. ,,Dit is een prachtig stuk land”, legt Ljoebov Firsa uit. ,,Bij ons groeien banananen, nergens in heel Rusland zijn de tomaten, komkommers en radijsjes eerder rijp dan hier. Ik snap wel dat we moeten wijken voor dat ijsstadion, en ik heb ook niets tegen de Spelen, maar de overheid moet haar beloftes nakomen. Eerst zouden we zo’n 700 euro per vierkante meter krijgen, maar nu is het crisis en krijgen we amper de helft. Iedere dag sturen ze een telegram naar President Dimitri Medvedev, maar reactie blijft uit. ,,Ze lachen ons gewoon uit”, zegt Firsa. Om de dag komt een doktor langs om bloed af te nemen. Haar buurman, Pavel Zjoekovski, legt uit dat in de eerste dagen van de hongerstaking het wemelde van de pers. ,,Iedereen was er bij, de lokale televisiekanalen, de kranten en zelfs de grote nationale televisiestations. Maar denk je dat er ook maar iemand over durft te schrijven of dat het ook maar ergens is uitgezonden? Nergens!” De buurtbewoners hebben een wirwar aan documenten, beschikkingen, formulieren en gegevens bij elkaar geraapt om hun gelijk aan te tonen. Het probleem is volgens Olympstroi dat hun grond nooit officieel geregistreerd is geweest. ,,We hebben zeven jaar lang pogingen gedaan, het is nooit gelukt zo’n simpel stempeltje te krijgen. Maar de familieleden van plaatselijke machthebbers lopen dezelfde dag nog met die stempel naar buiten”, legt Zjoekovski uit. Zijn tuin ligt op steenworpafstand van het ijsstadion waar korte afstandsschaatsers om de eer moeten strijden. ,,Mijn vader heeft dit stuk land gekregen na trouwe dienst in het leger. Ik ben hier opgegroeid. Het liefst zou ik willen dat alles blijft zoals het vroeger was. Toen was hier niets, alleen harde wind”.

Sotsji en de skigebieden zijn de afgelopen jaren peperduur geworden. In Krasnaja Poljana kosten twee pannekoekjes met vanillesaus zo’n 20 euro. Het is moeilijk een hotelkamer onder de honderd euro te vinden, de vijfsterrenhotels met uitzicht op het water vragen voor een nacht in een kleine suite bijna zonder uitzondering meer dan 1000 euro. ,,De prijzen zijn hoger dan die in Europa, we zijn hard aan het werk om daar wat aan te doen. We proberen de toeristenbelasting aan te passen en stimuleren de bouw van goedkopere hotels”, legt Michail Makoerin van het stadhuis uit. Hij werkt op het departement voor jeugdzaken. ,,Er heerst een goede, optimistische sfeer in de stad. Natuurlijk zijn er ook jongeren die niets met de Spelen hebben, maar er zit vooruitgang in de stad”. Vorige maand introduceerde Sotsji een aantal rookvrije zones, een primeur in Rusland. ,,De sneeuw, zon en bergen zijn er altijd geweest, nu krijgen we er geweldige infrastructuur bij. Sotsji gaat het beste resort ter wereld worden, daar werken we dag en nacht aan”.

Pannekoekjes bij Krasnaja Poljana

Aan het werk!

‘Oog om oog, tand om tand’

In Dagestan zijn aanslagen aan de orde van de dag. Het is oorlog tussen de terroristen in de bergen en de veiligheidsdiensten in de stad. Volgens de inwoners bedienen beide zich van dezelfde methodes en wakkert het geweld alleen maar aan.

Moeders van Dagestan

,,Daar in de bergen, wat moet er van je worden? Je kunt de stad in om te werken, maar daar is het leven duur. Je kunt naar Moskou, maar daar haten de mensen je omdat je uit de Kaukasus komt. Eigenlijk kun je alleen schaapsherder worden. Ja, of terrorist. Eigenlijk is die keuze niet zo moeilijk”, zegt Zaoer Magmeddanov (25). Hij legt uit dat hij zich ‘net op tijd’ heeft bedacht. ,,Het is voor veel jongeren in de bergen een soort droom. Je voelt je belangrijk, mensen luisteren naar je. Later verhuisde hij naar de Dagestaanse hoofdstad Machatsjkala waar hij als gids in een museum werkt en boeken schrijf in zijn eigen taal, het Avaars. Het kleine Dagestan in de Kaukasus is een lappendeken aan verschillende talen en volkeren. Ruim 90 procent van de inwoners zijn moslim, maar slechts zo’n 15 tot 20 procent gaat naar de moskee. Religie is er, volgens de meeste inwoners, de laatste jaren ‘in de mode’. ,,Het is gewoon business, de moskeeà«n hebben hun eigen banken en eigen toerfirma’s die reizen naar Mekka organiseren”, weet Magmeddanov.

De aanslagen in de Moskouse metro vorige week waren het werk van twee jonge Dagestaanse zelfmoordterroristes. De jacht op de familieleden is inmiddels geopend, in het dorpje Balachani herkende de schoolmeester Rasoel Magomedov zijn 28-jarige dochter Marjam Sjaripova als een van de daders. De andere zelfmoordterroriste was de 17-jarige Zjennet Abdoellajeva, de vrouw van de zelfbenoemde ‘Emir van Dagestan’ Oemalat Magomedov, die in December vorig jaar bij een anti-terroristische operatie om het leven kwam. Aanslagen zijn in de Noordelijke Kaukasus aan de orde van de dag. Daags na de aanslagen in de metro blies in de Dagestaanse stad Kizljar een terrorist zichzelf op bij een politiepost, daarbij kwamen twaalf mensen om het leven. Afgelopen weekend ontspoorde er een Dagestaanse goederentrein door een bomaanslag en kwamen in de deelrepubliek Ingoesetie nog eens twee mensen om het leven door een explosie. In de Kaukasus gaat de strijd tussen de radicale islamisten en de anti-terreureenheden van het Russische leger, de politie en de geheime dienst. Het gaat oog om oog, tand om tand. Wanneer speciale politieeenheden een dorpje uitmoorden plegen de radicalisten een aanslag op een politiepost.

,,Ik ken genoeg vrouwen die ook aanslagen willen plegen, ze weten van wanhoop niet wat ze moeten doen. Ik moet het uit hun hoofden praten”, vertelt Svetlana Isajeva. Haar 25-jarige zoon is drie jaar geleden spoorloos verdwenen. ,,Ze zeggen dat hij met de terroristen de bergen in is gegaan. Maar daar geloof ik niets van, het zijn de veiligheidsdiensten geweest die hem hebben meegenomen. Haar zoon werkte, net als veel jongeren in de Kaukasus, af en toe voor de politie. Hij kreeg een paar honderd euro per maand, een pistool en een gloednieuwe telefoon. ,,Ik denk dat hij daar op een gegeven ogenblik iets moest doen wat hij niet wilde. Toen is verdwenen”, legt Isajeva uit. Samen met andere moeders van verdwenen kinderen heeft ze een organisatie opgericht, de ‘Moeders van Dagestan’. Ze is gelukkig als er een week voorbijgaat wanneer ze niet van nieuw leed hoort. ,,Hier aan de muur hingen de portretten van de jongens”, legt ze uit. ,,Maar een half jaar geleden is ons kantoor in brand gestoken. Ze noemen ons handlangers van de terroristen en oppositie. Onzin, we zijn gewoon moeders.” Volgens Isajeva versterkt de politie de haat van de terroristen. ,,Ik ken een jongen die naar de politie is gegaan om verhaal te doen. Hij had nog nooit iets kwaads gedaan, maar vervoerde ooit een tas met wapens. Hij wilde helpen de terroristen te pakken. Ze hebben hem gemarteld en nu moet hij vijf jaar de gevangenis in”, vertelt ze. ,,Wie z’n mond hier opendoet is er geweest”, legt Isajeva uit. ,,Maar ik ben niet bang, ik heb alles al verloren. Daarom zeg ik het maar. De veiligheidsdiensten en de terroristen, ze versterken alleen maar. Op deze manier komt er geen einde aan.”