Belavia, wat je noemt de ‘flag-carrier’ van Wit-Rusland, verkoopt spotgoedkope tickets van een aantal Europese bestemmingen naar Moskou. Met een beetje mazzel hoef je maar anderhalf uur in de transit te wachten. Wat ze er niet bij vertellen is dat er op de retro-futuristische luchthaven van Minsk helemaal geen transit-zone hebben. Ze pakken je op, je moet voor 60 euro een transitvisum kopen en pas na anderhalf uur formaliteiten, gedoe, gezeur en duizenden stempeltjes mag je door naar Moskou. Toch twee uur in Wit-Rusland geweest. Wonderlijk landje.

Ook in Rusland hingen de vlaggen op overheidsgebouwen afgelopen maandag halfstok. Terwijl Polen met veel pijn en moeite de dood van de 96 passagiers aan boord van het presidentiele vliegtuig herdenkt riep Rusland een dag van nationale rouw uit. Hoewel de relatie met Polen niet altijd gemakkelijk is probeert Moskou alles in het werk te stellen om de Polen te steunen.

Monument voor de slachtoffers van Katyn, in New Jersey, VS. Foto door ‘p2-r2′ op Flickr

Op de voorpagina’s van de meeste Russische dagbladen staat het beeld van de twee ontredderde premiers die elkaar steviger dan ooit omhelzen. De Russische premier Vladimir Poetin vloog zaterdagavond naar Smolensk om het lichaam van de Poolse premier Lech Kachynski over te dragen aan zijn Poolse collega Donald Tusk. Terwijl het stoffelijk overschot van de president na een korte ceremonie naar Warschau werd gevlogen worden de rest van de 95 omgekomen Poolse hoogwaardigheidsbekleders voor identificatie naar Moskou gebracht. Hoewel maandag 12 april eigenlijk de feesdag is waarop Rusland de geslaagde ruimtemissie van kosmonaut Joeri Gagarin viert werd er een dag van nationale rouw uitgeroepen. Vlaggen in het hele land hingen halfstok en televisieshows werden afgeblazen. Bij de Poolse ambassade in Moskou kwamen honderden mensen hun steun betuigen, onder wie de Russische president Dimitri Medvedev die maandagmorgen het condoleanceregister tekende. Medvedev benoemde na het ongeluk premier Poetin als het hoofd van een speciale commissie die onderzoek gaat doen naar het ongeluk. Poetin liet op de Russische televisie weten dat het ongeluk ‘allereerst een tragedie voor de Polen’ was, maar dat het ongeluk ‘ook onze tragedie is, en dat we met jullie meeleven’.

De Pools-Russische betrekkingen zijn altijd lastig geweest. De meeste Polen zien de Russen als voormalige bezetters. Het Pools leiderschap steunde de afgelopen jaren actief de oranje-revolutie in Oekraïne en was voorstander van Oekraïns en Georgisch NAVO-lidmaatschap, iets waar Rusland fel op tegen is. De afgelopen jaren waren er talloze Pools-Russische conflicten. Onenigheid over vleesimport, de transit van aardgas en vooral historische onenigheid over de Tweede Wereldoorlog zette kwaad bloed tussen beide ’slavische broedervolken’. President Kaczynski, die altijd achterdochtig was over het assertieve Rusland onder Poetin, was onderweg naar Smolensk voor een herdenkingsceremonie in Katyn, het bos waar in 1940 ruim 22.000 Polen werden omgebracht door de geheime dienst van de Sovjet-Unie. Premier Poetin was vorige week in Polen om een andere ceremonie bij te wonen, maar liet excuses voor de massamoord achterwege. De gezamelijke herdenkingen waren een teken voor verbetering van de betrekkingen tussen beide landen. De afgelopen jaren stak Rusland de draak met de ‘westerse’ lezing van de geschiedenis en president Medvedev stelde vlak na zijn aantreden een speciale commissie tegen ‘geschiedvervalsing’ aan. In een ongewone stap publiceerde het Kremlin op haar website vandaag de condoleances in het Pools.

Ondertussen neemt de speculatie over de mogelijke toedracht van het ongeluk toe. Een hoge functionaris van de Russische luchtmacht liet weten dat de luchtsverkeersleiding meerdere malen heeft aangegeven dat het onveilig was te landen in de dichte mist bij Smolensk. Het vliegtuig, een Toepolev-134 154 van Sovjet-makelij, verongelukte bij de vierde landingspoging. Tegenover de BBC liet Witold Waszczykowski, een hoge functionaris binnen de Poolse veiligheidsdienst, weten dat men in Warschau erg tevreden is over de Russische steun. ‘We haden deze zachtaardige en vriendelijke aanpak en de persoonlijke bemoeienis van Poetin niet verwacht. Dit zal uiteraard een positieve bijdrage zijn aan de betrekkingen tussen beide landen.’

I had a dash out to South-Korea for a couple of days and very high on my list of places to visit in that vibrant, trendy, crowded, bizarre and cool city was the Noryangjin fish-market. Everything that swims, crawls, floats or just hangs around in the ocean is to be found and sold here. And when you’re hungry, take the fish to one of the many restaurants nearby and they prepare it for you on the spot. Enjoy!

,,Lekker, Russinnen”, mompelt de boomlange Egyptische buschauffeur. Hij grijnst, doet zijn zonnebril op en vraagt een collega om een sigaret. Achterin zijn bus ligt de Oekraïnse reisleidster Jelena nog te slapen. De chauffeur maakt haar wakker. ,,Nu al?”, vraagt ze. ,,Ik hoop dat ze nog niet dronken zijn”. Het hele jaar door vliegen ze af en aan, de de honderden gecharterde vluchten uit steden als Zaporizjija, Omsk, Kiev, Orenboerg, Sotsji, Perm, Jakoetsk en vooral Moskou. Vertegenwoordigers van verschillende reisorganisaties zwaaien met bordjes en doen hun uiterse best groepen toeristen bij de juiste bus af te leveren. Russisch is de voertaal in Hurgada. Wanneer een dikke vrouw in een bontjas vraagt wanneer de bus nu eindelijk vertrekt snauwt de buschauffeur haar toe ‘wanneer ik daar zin in heb’.

Het is de schrik van menig Europees vakantieganger: een buslading vol Russische toeristen. Toen voor de crisis in de voormalige Sovjet-Unie de economie aantrok kon de middenklasse het zich plots veroorloven om op vakantie gaan naar oorden in Turkije, Cyprus of Egypte die voorheen voornamelijk het domein waren van westerse vakantiegangers. Ze komen uit Oekraïne, Wit-Rusland, het verre Russische Oosten, de Baltische Staten of uit Centraal-Azië, voor de buitenwereld zijn het allemaal ‘Russen’. In Zwitserland misdroegen Russische toeristen zich dusdanig dat sommige hotels een ‘Russenverbod’ afkondigde en later adverteerde ‘100 procent Russenvrij’ te zijn.

Wanneer de bus vol is en de chauffeur de motor start zucht Jelena diep. Ze staat op, loopt naar voren, pakt de microfoon en vraagt ‘of we er allemaal zin in hebben’. Het blijft pijnlijk stil in de bus. ,,Goed”, zegt Jelena. ,,Of jullie er zin in hebben of niet, we moeten eerst een paar afspraken maken. Jullie zitten allemaal in andere hotels, maar de regels zijn voor iedereen hetzelfde. Om te beginnen: Naakt of topless zonnebaden is verboden, je mag geen koraal mee naar huis nemen en probeer d’r niet in je eentje op uit te gaan. Als je echt zo nodig een waterpijp wilt kopen, hou er dan rekening mee dat je wel de waterpijp zelf, ook de tabak, maar niet de kooltjes het land uit mag nemen. Heeft iedereen dat begrepen?” vraagt ze. Weer blijft het stil. ,,Ik vroeg of iedereen het begrepen had!” schreeuwt ze. Er klinkt gejuich. ,,Ze je wel”, lacht Jelena. ,,Groep A moet over twee minuten uitstappen.”

Bij binnenkomst krijgt iedereen een fluoriserend armbandje om. ,,U mag het absoluut niet kwijtraken”, drukt de receptionist me op het hart. In het ‘Desert Rose’ resort loopt alles volgens een strak schema. Egyptische sjouwers dragen de bagage naar binnen en loodsen de groepen naar hun kamers. De hele dag door zijn er maaltijden in een enorme kantine. Zoals de meeste resorts in Hurgada werkt het ‘all-inclusive’, de vlucht, het hotel, de maaltijden en zelfs de alcohol is bij de prijs inbegrepen. De prijzen variëren, maar een week in een vijfsterrenhotel kost ongeveer 400 euro, soms minder. Twee mannen uit de Russische industriestad Tomsk wrijven de slaap nog uit hun ogen. ,,Mijn vrouw slaapt, dan kan in tenminste ongehoord eens wat drinken met mijn broer hier”, vertelt een veertiger. Hij lacht. ,,Bij ons kost een glas whiskey zeker acht euro. Als we nu iedere dag 10 glazen drinken, dan halen we die vakantie d’r makkelijk uit!” Zijn jongere broer Sergej is 38 en werkt als buschauffeur. ,,Ik hoef het je niet uit te leggen, maar in Tomsk is het nu -30, en volgens de weersverwachting zou het nog kouder worden. Hier is het prachtig, je kunt hier de hele dag drinken, lekker in de zon liggen en af en toe een beetje pootjebaden. Wat wil een mens nog meer!” Een ober brengt twee plastic glazen whiskey-cola met een rietje. ,,Je kunt ons beter maar een fles geven!”, grapt de oudste van de twee broers. De ober wijst verveeld op een bordje boven de bar. ‘Wij schenken per glas, niet per fles’, staat er in het Russisch.

Jaarlijks krijgt de luchthaven van Hurgada zo’n zeven miljoen passagiers te verwerken, dat terwijl er officieël slechts 50.000 mensen wonen in de kustplaats. Betrouwbare cijfers ontbreken, maar volgens de meeste verkopers, handelaren, hoteliers en taxichauffeurs zijn zo’n 80 procent van de vakantiegangers ‘Russisch’. Er werkt een soort wederkerig racisme. De Russische toeristen halen hun neus op voor het Egyptische personeel, de meeste Egyptenaren kunnen op hun beurt de onbeschofte en vaak bezopen vakantiegangers niet luchten of zien. ,,Het zijn geen echte mannen”, zegt Mohammed, een 31-jarige barman uit Caïro. ,,Ik heb geen respect voor ze. Ze spreken geen woord Engels, laten hun vrouwen naakt rondlopen en zijn de hele tijd dronken. Soms vraag ik me af of ze wel weten dat ze in Egypte zijn, we willen niet eens naar de pyramides!” Twee Turkse fotografen die verderop een kop koffie drinken hebben het prima naar hun zin. ,,We maken foto’s voor de folders die overal in Rusland liggen, daar krijgen we een beetje voor. Verder gaan we vaak met die prachtige Russische blondines naar bed. Het is niet te geloven, ze poseren naakt zonder dat je het hoeft te vragen.”

Wie het resort wil verlaten moet 24 uur van te voren een busje reserveren. Het wordt toeristen streng afgeraden de poorten van het hotel op eigen gelegenheid te verlaten. ,,Weet u zeker dat u zomaar de stad ingaat”, vraagt een Russische receptioniste. ,,Niet om het een of ander, maar er gebeurt bij ons ook vanalles. En u weet toch dat het allemaal moslims zijn, daar in die stad?” Dagelijks organiseert het hotel allerlei activiteiten, van snorkelen tot koraalzoeken. Tegen woekerprijzen worden er theatervoorstellingen georganiseerd waarbij de koks en kelners plots opdraven als farao’s en koningen.

Antonina Koeznetsova, een jonge Russische uit Moskou die sinds vorige zomer voor het Desert Rose resort werkt, zoekt te cijfers na. Er werken in het resort 680 receptionisten, schoonmakers, tuiniers, koks, souvenierverkopers en handdoekenuitdelers. 90 procent van de toeristen spreken Russisch. ,,En dan heb je nog een handjevol Arabieren dat hier vakantie komt vieren, en natuurlijk de Chinezen. Maar die blijven altijd maar een paar dagen”, zegt Koeznetsova. ,,De Russen blijven hier gerust twee weken”. Alle toeristen komen via Russische toer-operators binnen. Koeznetsova legt uit hoe het resort ondanks de ‘all-inclusive’ formule toch geld blijft verdienen. ,,Het gaat in de eerste plaats om massa. Op topdagen hebben we 4000 gasten in het resort, zelfs al maak je per gast maar een beetje winst, het totaal is nog altijd indrukwekkend. Bovendien kloppen er een aantal zaken niet. Het mag dan officieel een vijf-sterren resort zijn, in werkelijkheid hebben we het hier over twee, hooguit drie sterren. De alcohol die het hotel weggeeft is lokaal gestookt. ,,Dat weet bijna niemand”, zegt Koeznetsova. Het resort verdient goed aan de wisselkoersen, die tot 30 procent slechter zijn dan bij een bank in de stad. Een telefoongesprek van vijf minuten naar Nederland kost 18 dollar en er is draadloos internet beschikbaar voor 12 dollar per uur. Wie vergeet een handdoek terug te brengen naar een ‘handdoekenpunt’ krijgt een boete van zo’n 30 dollar.

Koeznetsova moet tijdens haar werk vooral ‘brandjes blussen’. ,,Omdat ze 300 dollar neerleggen hebben voor een vakantie denken ze dat alles maar kan. Ik moet alles vertalen en het meestal nog oplossen ook. Soms worden mensen een gevaar voor zichzelf, wanneer ze heel erg dronken zijn kunnen ze zomaar verdrinken in dat zwembad. Daar moet je op letten.” Het Desert-Rose resort maakt dezelfde levensloop mee als alle hotels in Hurgada. In 2001 werd het opgetrokken als exclusief hotel voor westerse, voornamelijk Duitse toeristen. ,,Toen kwamen al snel de Aziaten, en later de Russen, legt Koeznetsova uit. ,,Een paar jaar geleden zijn we op de ‘all-inclusive’ formule overgegaan. En zo blijft het hotel nog een jaar of tien bestaan, en dan bouwen ze weer een nieuwe.”

Overal in Hurgada worden er nieuwe hotels opgetrokken. In het stadje zelf zijn de reclameposters, billboards en aankondigingen in het Russisch. ‘Internetclub, met Russich toetsenbord!’, of ‘Investeer in ontroerend goed in Hurgada’. Voor de prijs van een treurige tweekamerflat in een Moskouse buitenwijk koop je in Egypte een vrijstaande villa met een eigen stuk strand aan de Rode Zeekust. Alina Poergadonova (43) uit Moskou heeft vorig jaar hier een penthouse gekocht. ,,Ik lag in scheiding met mijn man, kreeg de helft van zijn geld en heb hier wat gekocht”. Ze importeert worsten en kaas uit Rusland om in Hurgada aan de Russische gemeenschap te verkopen. ,,Het is niet de leukste plek op aarde, maar je kunt hier wel een goed bestaan opbouwen. En het is altijd mooi weer”, lacht ze. ,,Ik mis die sneeuw, kou en ellende uit Rusland voor geen meter!”

In de Sovjet-Unie waren reizen naar het buitenland voorbehouden aan een kleine groep geselecteerden. De excursies en fabrieksreizen in eigen land waren streng en stonden altijd onder leiding van een gids. Nu men vrij mag reizen gaan ieder jaar meer Russen het land uit. Vanwege soepele visa-regelingen zijn vooral Turkije, China en Egypte populaire bestemmingen. n de Europese Unie gaan de meeste Russische toeristen naar Spanje, Italie en Duitsland.

Het Nederlandse reisbureau Annasol kondigde in 2005 aan dat het vliegvakantie’s naar de Turkse kust verkocht die ‘gegarandeerd Rusvrij’ zijn. Aan het Algemeen Dagblad liet een medewerkers van het reisbureau destijds weten dat ‘Russen op vakantie een hele andere mentaliteit hebben dan Nederlanders. Zij doen alsof het hotel van hen is en zijn vaak erg onvriendelijk tegen het personeel en andere gasten.’

Op het Indiase eiland Goa liet de voorzitter van de Bharatiya Janata Partij onlangs weten dat ‘Russische toeristen kwaad voor het eiland zijn‘. De afgelopen jaren nam de influx van Russische toeristen naar het eiland flink toe, en gingen daarmee ook de misdaadcijfers en etnische spanningen op het eiland omhoog.

In Oostenrijk kondigde het toeristenbureau van de wintersportplaats Kitzbühel een quotum in voor Russische toeristen. Maximaal tien procent van de hotelakmers zou nog maar naar Russische gasten mogen gaan. Het bericht veroorzaakte veel commottie in Oostenrijk en het toeristenbureau werd teruggefloten door Minister van Economische Zaken Martin Bartenstein.

Op een raam in Venice Beach, op steenworp afstand van het stand van Santa Monica in Los Angeles.

Een megalomaan doek van Matta (Roberto Sebastian Matta Echaurren) in het Los Angeles LACMA. ‘I’ll knock you off your feet‘, zei de beveiliger bij de ingang van het museum. Hij heeft geen ongelijk gekregen. Figuren, bewegingen, dynamiek, vuur, angst, hoop, licht – alles zit er in. En meer. Matta schilderde het werk in 1965 en 1965, toen Los Angeles zich in een rassenkwestie, generatieconflict en existentiele crisis waande. Burn, Baby, Burn.

UPDATE: Brecht Declercq, met wie ik toevallig in een vliegtuig zit, schrijft me de volgende hilarische anecdote. Dank!

Ik las ook over dat schilderij van Matta dat je in LA gezien hebt (17/12). Ziet er inderdaad geweldig uit. Matta is uit Chili gevlucht voor de dictatuur en kwam in Italië terecht. Hij nam zijn zoon Pablo Echaurren mee. Die is nu één van de meest gewaardeerde actuele kunstenaars in Italië. Ik ben een jaar of zes geleden bij zijn thuis geweest. Mijn toenmalige vriendin schreef een thesis over het futurisme en deed onderzoek in Rome. We hadden afgesproken met een Italiaanse prof, Claudia Salaris, die is met Echaurren getrouwd. Toen we aankwamen bij het chique appartementsgebouw langs de Tiber belden we aan, maar er waren twee ingangen en het was niet helemaal duidelijk welke we moesten nemen. Wij dus de verkeerde genomen, waardoor we eigenlijk langs de achterdeur binnenkwamen. In die achterste hoek van hun appartement lagen overal schilderijen op de vloer, ze waren net foto’s aan het maken daarvan. Maar bij het binnenkomen had ik niet meteen door dat het schilderijen waren: een werk in Keith Haring-achtige stijl lag net bij die achterdeur op de grond. Onbewust ervan uit gaande dat het een soort van tapijt was, ben ik toen over dat werk van Echaurren heen gelopen. Madame was om zo te zeggen not very amused. Meneer was niet kwaad, maar keek ernaar en peinsde schijnbaar “zo heb ik mijn eigen werk nog nooit bekeken.”

Volgens de Russische autoriteiten was het ongeluk met een passagierstrein tussen Moskou en Sint-Petersburg een terroristische aanslag. Er kwamen 26 mensen om het leven, 30 personen worden er nog vermist. Terwijl familieleden de slachtoffers identificeren zoeken de politie en de geheime dienst naar de mogelijke daders.

,,De eerste veertig minuten hadden we niets door. Er werd omgeroepen dat we met een paar minuten weer verder konden. Pas toen we dekens en medicijnen moesten inzamelen begrepen we dat het ernstig was. Later zag ik de twee treinstellen naast de rails liggen. Er waren ontzettend veel gewonden, veel mensen waren er slecht aan toe.”, aldus een van de passagiers van de ‘Nevsky-Express’, de trein die vrijdagavond ontspoorde tussen Moskou en Sint-Petersburg. ,,Ik denk dat het aantal slachtoffers de komende dagen nog flink op zal lopen”, liet de ooggetuige weten tegenover een journalist van Delovoi Peterburg, een Russische zakenkrant.

Volgens de laatste gegevens kwamen er bij het ongeluk 25 mensen om het leven en worden er nog zo’n 30 personen vermist. Ruim honderd passagiers raakten gewond. Het hoofd van de Russische geheime dienst FSB, Aleksander Bortnikov, gaat uit van een terroristische aanslag. Bij de plaats van het ongeluk is een krater gevonden en volgens sommige passagiers was er een duidelijke knal te horen. Zaterdag, minder dan 24 uur na het ongeluk, kwam volgens Vladimir Jakoenin, het hoofd van de Russische spoorwegen, een tweede explosief ter ontploffing. Daarbij raakte niemand gewond. Twee jaar geleden ontplofte op hetzelfde traject een soortgelijke bom, daarbij vielen ruim 40 gewonden. Twee verdachten werden later opgepakt, maar hun motieven waren onduidelijk. Tijdens de oorlog in de Russische deelrepubliek Tsjetsjenie werd Rusland geplaagd door aanslagen op treinen en openbare gelegenheden. De afgelopen jaren was het, buiten de tumulteuze Kaukasus-regio, in de rest van Rusland relatief rustig. Volgens verschillende analisten moeten de daders worden gezocht in seperatistische- en extreem-rechtse hoek. Tot op heden heeft niemand de aanslag opgeist.

De Nevsky-Express is een luxe-treinverbinding tussen de twee belangrijkste steden in Rusland die vooral wordt gebruikt door zakenlieden en overheidsfunctionarissen. De autoriteiten houden er rekening mee dat de aanslag een poging was de overheid onder druk te zetten. Uit de vrijgegeven passagierslijsten blijkt dat de voormalig vice-gouveneur van Sint-Petersburg, Sergej Tarasov, en het hoofd van de Russische reservefonds Boris Evstratikov zich onder de slachtoffers bevinden. Uit angst voor een golf aan aanslagen hebben duizenden Russen door het hele land hun treinkaartjes laten annuleren. President Dimitri Medvedev riep in een televisietoespraak op tot kalmte. ,,Er moet gaan chaos ontstaan, de situatie is al moeilijk genoeg”, liet hij weten. Ondertussen neemt de kritiek tegenover de reddingsdiensten toe. Een oude vrouw liet op televisiekanaal NTV weten dat het ruim vier uur duurde voordat iemand haar uit de wagon kon bevrijden. ,,De jonge mannen van de brandweer kwamen me helpen, maar andere mensen in uniform stonden er alleen maar naar te kijken.” Het treinverkeer tussen Moskou en Sint-Petersburg is zondagmorgen weer op gang gekomen.

A whole continent away, but damn – those places look alike!

Just another afternoon in Bangkok. This American fellow has been traveling the (pretty crowded) Lonely Planet trail for the last couple of years, and apparently had this done in Australia. Pretty decent map, I guess you can’t blame the artist for messing up the Balkans.

Nergens ter wereld wordt er zoveel gedronken als in Rusland. De cijfers wijzen op een ware catastrofe, meer dan de helft van de volwassen mannen is aan de drank. President Medvedev is de volgende Russische leider die er iets aan wil doen.

Opschrift: ‘Opgelet: vanaf 8 augustus 2008 is de verkoop van sterke drank tussen 23-00 en 08-00 de volgende dag niet toegestaan!’ In een winkel in Lisva

‘Hij drinkt’. Het zegt de gemiddelde famlie in Rusland meer dan genoeg. Alcoholisten raken als eerste hun werk kwijt. Dan verdwijnen de inkomsten, gaat het huwelijk er aan, wordt het huis verkocht en in veel gevallen krijgt de alcoholist ook nog eens problemen met de almachtige administratie. In de grotere Russische steden is het probleem aan de oppervlakte niet zo zichtbaar, in de kleinere des te meer. Alcoholisten liggen gewoon op straat, de inwoners laten ze links liggen en de medische diensten rijden er aan voorbij.

,,Laat ze kapotvriezen”, zegt Elena Soldatova (29). Ze loopt met haar twee kinderen door een parkje in Lisva, een kleine provinciestad aan de voet van het Oeralgeberte, zo’n 1500 kilometer ten oosten van Moskou. ,,Mijn man was vroeger een schat, maar toen ik zwanger was van onze tweede zoon is hij gaan drinken”, legt ze uit. ,,Hij sloeg alles stuk, mijn ouders hebben hem het huis uitgezet. Ik weet niet eens waar hij nu is. Tragisch, maar ik heb niet met hem te doen.” Wie de gevolgen van alcoholverslaving wil begrijpen hoeft alleen maar een lokale krant open te slaan. Deze week reedt in de kleine gemeenschap van Lisva een dronken vrachtwagenchauffeur een tentje heen. Twee doden. Een jong gezin kwam om het leven bij een aanrijding met een beschonken chauffeur. Een aantal houten huizen vlak buiten de stad brandde tot de grond toe af nadat een dronken bewoner met een brandende sigaret in slaap was gevallen.

President Dimitri Medvedev noemde de Russische alcoholconsumptie onlangs een ‘nationale ramp’. Gemiddeld gezien drinkt de Rus achtien liter pure alcohol op jaarbasis, vrouwen en kinderen meegerekend. ,,Wanneer je de cijfers omzet in flessen drank, dat gaat je verstand te boven”, liet Medvedev tijdens een kabinetszitting weten. Meer dan de helft van de mannen boven de 40 heeft een alcoholprobleem. Hij kondigde onder andere strengere wetgeving en hogere belastingen rondom aan. De administratie van de provincie rondom Perm, waar ook Lisva onder valt, nam alvast een voorschot op de maatregelen en verbood de verkoop van sterke drank na elf uur ’s avonds. Ook andere delen van Rusland hebben soortgelijke maatregelen genomen.

Alcoholverslaving plaagt Rusland al jaren. In de jaren ‘80 werd onder Michail Gorbatsjov al een ambitieus anti-alcoholprogramma ingevoerd. Maar de populariteit van de laatste Sovjetleider stortte in en veel Russen gingen in badkuipen hun eigen drank brouwen, met alle gevolgen van dien. Volgens Tatjana Golikova, de Russische minister van Volksgezondheid, verwacht men van slechts 40 procent van de huidige schoolverlaters dat men de pensioengerechtigde leeftijd, tussen de 55 en 60, zal halen.

Het ontbreekt in Lisva, net als in de rest van Rusland, aan medische zorg voor de chronische alcoholverslaafden. Doktor Lazareva van de polikliniek in de stad legt uit dat ze de dronkenlappen niet in haar kliniek wil hebben. ,,Er is maar een remedie, en je hoeft er geen arts voor te zijn. Ze moeten van de fles afblijven. Verder helpt er niets.” Ondertussen beconcurreren de winkeltjes in het stadje elkaar met de alcoholprijzen. Een blik ‘Baltika’-bier kost in achttien en een halve roebel, ongeveer 40 eurocent. ‘Goedkoper drink je nergens’, staat op een affiche. Een liter vodka gaat er voor 150 roebel, iets meer dan drie euro, over de toonbank. ,,We waren eerst 24 uur per dag open”, legt verkoopster Masja uit. ,,Maar sinds de nieuwe wetgeving draai ik na middernacht de deur op slot, daarna verkoop ik toch niets meer.” Veel verschil maakt het volgens haar niet. ,,Ze kopen voor sluitingstijd twee flessen vodka en liggen de volgende ochtend hier nog voor de deur.”