Zo’n negen maanden geleden was ik voor BRIGHT in Finland te gast bij Rovio, de makers van Angry Birds. Toen al verdiende het bedrijf alleen aan de Google Ads in hun gratis Android-versie meer dan een miljoen euro per maand. ‘Ik denk dat de marketing op termijn zelfs de digitale tak zal inhalen’, zeiden ze in Espoo. De strategie was het succes van de game in de echte wereld toe te passen. Ik twijfelde daar toen aan, maar hot damn, wat hebben ze gelijk gekregen. Heel Azie ligt stampvol met Angry Birds ballonnen, slippers, rugtassen, pennen, iPhone-houders, speakers, draagtasjes, paraplu’s, spelletjes, boeken, schriftjes, DVD’s, USB-sticks… Mijn reportage uit BRIGHT [PDF].

In Rusland is bij een vliegtuigongeluk het volledige ijshockeyteam Lokomotiv Jaroslavl omgekomen. Het toestel raakte na de start een antenne en stortte niet ver van de luchthaven neer. Twee inzittenden overleefden de crash, maar zijn in ernstige toestand. In Rusland gebeuren veel ongelukken met oude vliegtuigen en sportclubs in Russische competities hebben vaak geen andere keus.

Lokomotiv was de trots van Jaroslavl, een middelgrote stad zo’n 250 kilometer ten noordoosten van Moskou. De club had een nieuw ijsstadion, won in 1997, 2002 en 2003 de Russische competitie stond vorig seizoen op de derde plaats in de Continentale Hockeyleague, de internationale competitie tussen Rusland, Wit-Rusland, Kazachstan, Letland en Slowakije. Het team was van Yaroslavl op weg naar de Wit-Russische hoofdstad Minsk voor de openingswedstrijd van de competitie. Volgens ooggetuigen had het vliegtuig na de start moeite op met klimmen en stortte het niet ver van het vliegveld neer. Er zaten waarschijnlijk 45 mensen aan boord van het toestel, een Yak-42 uit 1993. Twee personen, waaronder aanvaller Aleksander Galimov, hebben de crash overleefd maar bevinden zich in kritieke toestand. Behalve de Russische spelers van het team kwamen ook drie Tsjechische spelers, een Wit-Russische en een Letse verdediger, de Zweedse keeper en de Canadese coach Brad McCrimmon om het leven.

In het centrum van Jaroslav verzamelden zich in de loop van de avond duizenden fans om bloemen te leggen. Ze zongen clubliederen en zwaaiden met vlaggen en shawls. Sergej Vachroekov, de gouverneur van de regio, werd uitgefloten. Hij beloofde dat het Lokomotiv-team opnieuw zou worden opgebouwd, iets wat de fans niet vonden getuigen van respect. Jaroslavl zou de komende dagen in het middelpunt van de belangstelling staan vanwege een jaarlijkse internationale overheidsconferentie. Een woordvoerder van president Dimitri Medvedev liet weten dat het programma zal worden aangepast.

Vanwege de enorme afstanden in het land hebben veel Russische clubs geen andere keus dan het charteren van oudere types vliegtuigen. Westerse toestellen zijn net als lijnvluchten weinig beschikbaar, en vele malen duurder. In competitietijd vliegen voetbalclubs, ijshockeyteams en allerlei andere professionele sportverenigingen enorme afstanden. Volgens experts is de Yak-42 een van de veiligste toestellen uit de Sovjet-tijd, al heeft Rusland een van ’s werelds slechte beoordelingen op het gebied van luchtvaartveiligheid. Vladislav Tretjak, de voorzitter van de Russische IJshockeyfederatie, liet weten dat het nationale team niet langer in een Yak-42 zal vliegen. ‘We zoeken een ander type vliegtuig’, zei hij. In Russische media liet hij weten dat hij zijn best zal doen om het ijshockey in Jaroslavl populair te houden. ‘Dat zijn we verschuldigd aan de mensen in dat vliegtuig’.

Bij een zelfmoordaanslag op de Moskouse luchthaven Domodedovo kwamen zeker 35 mensen om het leven. Terwijl ooggetuigen op het vliegveld op adem komen gaat het vliegverkeer door en checken de Russen toch maar in op vakantievluchten.

,,Het was verschrikkelijk. Het gebeurde in een kleine ruimte en iedereen om me heen was eigenlijk op slag dood”, vertelt Artjom Zjichanov, een stevige dertiger die op het moment van de aanslag van een vlucht van Duesseldorf kwam afhalen. ,,Ik ben op mijn hoofd gevallen en even bewusteloos geweest, maar uiteindelijk valt het voor mij mee. Mijn been doet pijn, en zie dit soort beelden maar eens te vergeten”. Zijn jas zit onder het bloed, op zijn schoenen kleven kleine stukjes opgeblazen mensen. ,,Er waren ook buitenlandse slachtoffers”, vertelde Zjichanov tegen de verzamelde Russische pers. ,,Ik heb nog een Chinese vrouw zien liggen. Overal was rook, er ontstond enorme paniek. Ik kon nog lopen en ben maar naar buiten gegaan”. Volgens de laatste gegevens van het Russische Ministerie van Urgente Zaken zijn er 35 doden gevallen, ruim honderd mensen zijn gewond, waarvan 20 in ernstig. Een politeagent die buiten een sigaretje rookt weet zeker dat er buitenlanders achter de aanslagen zitten. ,,We hebben ze nog niet in het vizier, maar van wat ik gezien heb was het extremistische moslims uit Centraal-Azie”. Een andere politieagent liet tegen het Russische persbureau Interfax weten dat het hoofd van de dader is gevonden. ‘Het is een man met een Arabisch voorkomen, ergens tussen de 30 en 35 jaar oud’.

Volgens overheidsfunctionarissen is er een bom met zeker 5 kilo explosief materiaal ontploft. De bom was verpakt in een koffier die bovendien gevuld was met metalen deeltjes om extra schade te berokkenen. In Moskou is de controle opgevoerd. Bij metrostations en op strategische plekken in de stad worden mensen moeten mensen door detectiepoorten. Domodedovo is de grootste luchthaven in Rusland, er vertrekken behalve vluchten naar Russische en Europese bestemmingen ook een hoop lange-afstandsreizen. In 2004 werden twee vliegentuigen die vanaf Domodedovo vertrokken door terroristen opgeblazen. De controle op de luchthaven is niet waterdicht. Wie voor een vertrekkende vlucht gaat of iemand op wil halen mag meestal gewoon langs de controle lopen. Voor Russische begrippen kwam de reddingsoperatie snel op gang. Er was geen paniek onder de hulpverleners en wegen werden vrijgehouden om ambulances vrij baan te geven. De Russische president Dimitri Medvedev liet weten dat de families van de slachtoffers financiele steun krijgen. Hij stelde zijn reis naar het Economisch Forum in Davos uit en schreef op Twitter dat de daders ‘gevonden en gestraft’ zullen worden.

Ondanks alles is het vliegverkeer maar heel kort onderbroken geweest. Amper een half uur na de aanslag vertrokken de eerste vliegtuigen alweer. Net als bij de aanslagen in de metro van vorig jaar maart blijven de Russen koel onder de gebeurtenis. ,,Ze droegen hier de gewonden voorbij, het ging heel snel”, vertelt Joelia, de koffiedame van een klein cafe’tje in de vertrekhal. ,,Ik moest overgeven, maar ben daarna gewoon weer aan het werk gegaan. Wat moet je anders. Sommige mensen moeten even bijkomen en krijgen een kop koffie”. Valerija (24) checkte toch maar in op haar vakantievlucht naar Thailand. ,,Ik ben wel bang, maar als je niet vliegt winnen de terroristen. Ik hoop maar dat onze veiligheidsdiensten nu goed werken en dat alles goed komt”.

UPDATE: Volgens politiewoordvoerder Vladimir Markin zijn er twee Britten bij de aanslag om het leven gekomen zijn. De Nederlandse ambassade in Moskou laat weten dat er vooralsnog geen sprake is van Nederlandse slachtoffers.

Mijn hippe vrienden van Johnny Wonder schreven een post over als digitale globetrotter. Wat voor gadgets neem je mee, wat doe je aan online voorbereiding en welke apps heb je nodig? Met een waanzinnig reisschema en een gemiddelde van twee dagen aan de wal en twee dagen op zee heb ik slecht een tip die ik graag deel: neem één tas mee.

Ik reis al jaren met zo’n tas, en de inhoud weegt zelden meer dan vier a vijf kilo. Op de bodem past precies een 13″ laptop, aan de zijkant een camera, je paspoort en een paar notitieblokjes. Duw er een schoon t-shirt in, een paar sokken, een schone onderbroek en een tandenborstel en je bent klaar. Je iPad past gemakkelijk in het zijvak. That’s it. Wasmachines zijn over de hele wereld te vinden, je favoriete tandpasta is zelfs in Teheran verkrijgbaar.

‘Do you have any luggage to check-in Sir?’
Nooit meer wachten bij een bagageband, niet je een breuk tillen aan overbodige ballest en overal op tijd naar binnen glippen. Buy the ticket, take the ride!

April 2010

Wanneer de steward met z’n voet de deurvergrendeling van de Toepolev-154 dicht trapt is er geen weg meer terug. Alcohol aan boord serveren ze niet. Gelukkig maar, vliegen in Rusland is toch al niks en van drie glazen Dagestaanse cognac krijg je de zenuwen, zeker wanneer de motoren haperen of plot seen paar octaven van toon veranderen. Het bloemetjesbehang komt op me af. De hele reis klinkt er popmuziek, alsof er naast de cockpit een collectief verveeld op synthesizers speelt. Een prachtig meisje valt tegen mijn linkerschouder in slaap. Na een tijdje schrikt ze wakker, verontschuldigt zich en valt later weer in slaap.

Op de eerste rij achter de business-class, die helemaal leeg is, speelt een dikke kerel fanatiek een soort Flight Simulator op z’n laptop. Na tien minuten heeft hij er genoeg van en knalt hij tevreden zijn vliegtuig tegen een berg. Zelfs zeven rijen vererop kijken mensen op, hij schakelt over op autoracen, maar na een halve ronde is de batterij op. Met meisje links van mij krijgt een droom waarin ze met iemand naar bed gaat. Ze zet naar nagels in mijn arm, mompelt iets en slaapt weer verder. Het is het type Dagestaanse vrouw waar iedereen je voor waarschuwt. Om het kwartier schrikt ze wakker en kijkt ze me lang aan.

Plots trilt er iets. De landing is ingezet en haar telefoon heeft weer bereik. Het vliegtuig komt maar met moeite langs de Kaukasus. Wanneer de laatste heuvels voorbijscheren maken we een flinke draai en landen we naast de Kaspische Zee.

‘Geef me je telefoonnumer’, zegt ze. ‘Ik leg het later wel uit’. Ik schrijf negen nummers op een papiertje en ze slaat me op als ‘Leuke jongen, Moskou’. Wanneer ik in hotel Leningrad in slaap val krijg ik een sms’je. ‘Leuk je te ontmoeten. Ik bel je morgen’.

Ze belde niet. En toen ik het later die avond zelf probeerde bestond ze niet meer. ’The number you have dialed is currently unavailable’, zei een stem met een zwaar Russisch accent. ‘Please try again later’.

December 2010 (gazeta.ru)

Als er iets in Brazilië duidelijk is, dan is het wel de tomeloze energie die er van alle straathoeken vanaf spat. Terwijl het Nederlandse elftal op een rondvaartboot door de kanalen van Amsterdam trok stonden om half één ’s nachts duizenden jonge Brazilianen in het donker te voetballen. Zelfs in de winter joggen duizenden mensen over de stranden van Ipanema, staan er honderden mannen dag in dag uit zich uit te sloven bij de openbare fitnessruimtes en probeert iedereen er mooi uit te zien. Brazilië zit in de lift, en dat zie je vooral in Rio de Janeiro. De stad mag de komende jaren het WK Voetbal en de Olympische Spelen organiseren, de economie heeft geen last van de crisis en techbedrijven, start-ups en de advertentie-industrie ziet enorme kansen. En ze hebben er zin in.

,,Je moet naar de wereldeconomie in 2020 kijken. Dan gaan landen als Brazilië, Rusland, India en China (BRIC) de dienst uitmaken. Vergeet Italië, Frankrijk of Spanje. Dat is de oude wereld, bij ons gaat het gebeuren”, legt Antonio Gil uit. Hij is de president van Brasscom, de koepelorganisatie van Braziliaanse IT-bedrijven en een groot voorvechter van de digitaal-economische agenda. Hij zweert erbij dat het land op het punt staat de wereldmarkt te veroveren. ,,Of het nu vernieuwing in de gezondheidszorg, het onderwijs of de bankensector is, alles gaat met paardesprongen vooruit. Bij jullie in Europa is iedereen maar bang voor verandering, hier is iedereen vurig enthousiast over de toekomst”. [PDF]

Belavia, wat je noemt de ‘flag-carrier’ van Wit-Rusland, verkoopt spotgoedkope tickets van een aantal Europese bestemmingen naar Moskou. Met een beetje mazzel hoef je maar anderhalf uur in de transit te wachten. Wat ze er niet bij vertellen is dat er op de retro-futuristische luchthaven van Minsk helemaal geen transit-zone hebben. Ze pakken je op, je moet voor 60 euro een transitvisum kopen en pas na anderhalf uur formaliteiten, gedoe, gezeur en duizenden stempeltjes mag je door naar Moskou. Toch twee uur in Wit-Rusland geweest. Wonderlijk landje.

Ook in Rusland hingen de vlaggen op overheidsgebouwen afgelopen maandag halfstok. Terwijl Polen met veel pijn en moeite de dood van de 96 passagiers aan boord van het presidentiele vliegtuig herdenkt riep Rusland een dag van nationale rouw uit. Hoewel de relatie met Polen niet altijd gemakkelijk is probeert Moskou alles in het werk te stellen om de Polen te steunen.

Monument voor de slachtoffers van Katyn, in New Jersey, VS. Foto door ‘p2-r2′ op Flickr

Op de voorpagina’s van de meeste Russische dagbladen staat het beeld van de twee ontredderde premiers die elkaar steviger dan ooit omhelzen. De Russische premier Vladimir Poetin vloog zaterdagavond naar Smolensk om het lichaam van de Poolse premier Lech Kachynski over te dragen aan zijn Poolse collega Donald Tusk. Terwijl het stoffelijk overschot van de president na een korte ceremonie naar Warschau werd gevlogen worden de rest van de 95 omgekomen Poolse hoogwaardigheidsbekleders voor identificatie naar Moskou gebracht. Hoewel maandag 12 april eigenlijk de feesdag is waarop Rusland de geslaagde ruimtemissie van kosmonaut Joeri Gagarin viert werd er een dag van nationale rouw uitgeroepen. Vlaggen in het hele land hingen halfstok en televisieshows werden afgeblazen. Bij de Poolse ambassade in Moskou kwamen honderden mensen hun steun betuigen, onder wie de Russische president Dimitri Medvedev die maandagmorgen het condoleanceregister tekende. Medvedev benoemde na het ongeluk premier Poetin als het hoofd van een speciale commissie die onderzoek gaat doen naar het ongeluk. Poetin liet op de Russische televisie weten dat het ongeluk ‘allereerst een tragedie voor de Polen’ was, maar dat het ongeluk ‘ook onze tragedie is, en dat we met jullie meeleven’.

De Pools-Russische betrekkingen zijn altijd lastig geweest. De meeste Polen zien de Russen als voormalige bezetters. Het Pools leiderschap steunde de afgelopen jaren actief de oranje-revolutie in Oekraà¯ne en was voorstander van Oekraà¯ns en Georgisch NAVO-lidmaatschap, iets waar Rusland fel op tegen is. De afgelopen jaren waren er talloze Pools-Russische conflicten. Onenigheid over vleesimport, de transit van aardgas en vooral historische onenigheid over de Tweede Wereldoorlog zette kwaad bloed tussen beide ’slavische broedervolken’. President Kaczynski, die altijd achterdochtig was over het assertieve Rusland onder Poetin, was onderweg naar Smolensk voor een herdenkingsceremonie in Katyn, het bos waar in 1940 ruim 22.000 Polen werden omgebracht door de geheime dienst van de Sovjet-Unie. Premier Poetin was vorige week in Polen om een andere ceremonie bij te wonen, maar liet excuses voor de massamoord achterwege. De gezamelijke herdenkingen waren een teken voor verbetering van de betrekkingen tussen beide landen. De afgelopen jaren stak Rusland de draak met de ‘westerse’ lezing van de geschiedenis en president Medvedev stelde vlak na zijn aantreden een speciale commissie tegen ‘geschiedvervalsing’ aan. In een ongewone stap publiceerde het Kremlin op haar website vandaag de condoleances in het Pools.

Ondertussen neemt de speculatie over de mogelijke toedracht van het ongeluk toe. Een hoge functionaris van de Russische luchtmacht liet weten dat de luchtsverkeersleiding meerdere malen heeft aangegeven dat het onveilig was te landen in de dichte mist bij Smolensk. Het vliegtuig, een Toepolev-134 154 van Sovjet-makelij, verongelukte bij de vierde landingspoging. Tegenover de BBC liet Witold Waszczykowski, een hoge functionaris binnen de Poolse veiligheidsdienst, weten dat men in Warschau erg tevreden is over de Russische steun. ‘We haden deze zachtaardige en vriendelijke aanpak en de persoonlijke bemoeienis van Poetin niet verwacht. Dit zal uiteraard een positieve bijdrage zijn aan de betrekkingen tussen beide landen.’

I had a dash out to South-Korea for a couple of days and very high on my list of places to visit in that vibrant, trendy, crowded, bizarre and cool city was the Noryangjin fish-market. Everything that swims, crawls, floats or just hangs around in the ocean is to be found and sold here. And when you’re hungry, take the fish to one of the many restaurants nearby and they prepare it for you on the spot. Enjoy!

,,Lekker, Russinnen”, mompelt de boomlange Egyptische buschauffeur. Hij grijnst, doet zijn zonnebril op en vraagt een collega om een sigaret. Achterin zijn bus ligt de Oekrainse reisleidster Jelena nog te slapen. De chauffeur maakt haar wakker. ,,Nu al?”, vraagt ze. ,,Ik hoop dat ze nog niet dronken zijn”. Het hele jaar door vliegen ze af en aan, de de honderden gecharterde vluchten uit steden als Zaporizjija, Omsk, Kiev, Orenboerg, Sotsji, Perm, Jakoetsk en vooral Moskou. Vertegenwoordigers van verschillende reisorganisaties zwaaien met bordjes en doen hun uiterse best groepen toeristen bij de juiste bus af te leveren. Russisch is de voertaal in Hurgada. Wanneer een dikke vrouw in een bontjas vraagt wanneer de bus nu eindelijk vertrekt snauwt de buschauffeur haar toe ‘wanneer ik daar zin in heb’.

Het is de schrik van menig Europees vakantieganger: een buslading vol Russische toeristen. Toen voor de crisis in de voormalige Sovjet-Unie de economie aantrok kon de middenklasse het zich plots veroorloven om op vakantie gaan naar oorden in Turkije, Cyprus of Egypte die voorheen voornamelijk het domein waren van westerse vakantiegangers. Ze komen uit Oekraine, Wit-Rusland, het verre Russische Oosten, de Baltische Staten of uit Centraal-Azie, voor de buitenwereld zijn het allemaal ‘Russen’. In Zwitserland misdroegen Russische toeristen zich dusdanig dat sommige hotels een ‘Russenverbod’ afkondigde en later adverteerde ‘100 procent Russenvrij’ te zijn.

Wanneer de bus vol is en de chauffeur de motor start zucht Jelena diep. Ze staat op, loopt naar voren, pakt de microfoon en vraagt ‘of we er allemaal zin in hebben’. Het blijft pijnlijk stil in de bus. ,,Goed”, zegt Jelena. ,,Of jullie er zin in hebben of niet, we moeten eerst een paar afspraken maken. Jullie zitten allemaal in andere hotels, maar de regels zijn voor iedereen hetzelfde. Om te beginnen: Naakt of topless zonnebaden is verboden, je mag geen koraal mee naar huis nemen en probeer d’r niet in je eentje op uit te gaan. Als je echt zo nodig een waterpijp wilt kopen, hou er dan rekening mee dat je wel de waterpijp zelf, ook de tabak, maar niet de kooltjes het land uit mag nemen. Heeft iedereen dat begrepen?” vraagt ze. Weer blijft het stil. ,,Ik vroeg of iedereen het begrepen had!” schreeuwt ze. Er klinkt gejuich. ,,Ze je wel”, lacht Jelena. ,,Groep A moet over twee minuten uitstappen.”

Bij binnenkomst krijgt iedereen een fluoriserend armbandje om. ,,U mag het absoluut niet kwijtraken”, drukt de receptionist me op het hart. In het ‘Desert Rose’ resort loopt alles volgens een strak schema. Egyptische sjouwers dragen de bagage naar binnen en loodsen de groepen naar hun kamers. De hele dag door zijn er maaltijden in een enorme kantine. Zoals de meeste resorts in Hurgada werkt het ‘all-inclusive’, de vlucht, het hotel, de maaltijden en zelfs de alcohol is bij de prijs inbegrepen. De prijzen varieren, maar een week in een vijfsterrenhotel kost ongeveer 400 euro, soms minder. Twee mannen uit de Russische industriestad Tomsk wrijven de slaap nog uit hun ogen. ,,Mijn vrouw slaapt, dan kan in tenminste ongehoord eens wat drinken met mijn broer hier”, vertelt een veertiger. Hij lacht. ,,Bij ons kost een glas whiskey zeker acht euro. Als we nu iedere dag 10 glazen drinken, dan halen we die vakantie d’r makkelijk uit!” Zijn jongere broer Sergej is 38 en werkt als buschauffeur. ,,Ik hoef het je niet uit te leggen, maar in Tomsk is het nu -30, en volgens de weersverwachting zou het nog kouder worden. Hier is het prachtig, je kunt hier de hele dag drinken, lekker in de zon liggen en af en toe een beetje pootjebaden. Wat wil een mens nog meer!” Een ober brengt twee plastic glazen whiskey-cola met een rietje. ,,Je kunt ons beter maar een fles geven!”, grapt de oudste van de twee broers. De ober wijst verveeld op een bordje boven de bar. ‘Wij schenken per glas, niet per fles’, staat er in het Russisch.

Jaarlijks krijgt de luchthaven van Hurgada zo’n zeven miljoen passagiers te verwerken, dat terwijl er officieà«l slechts 50.000 mensen wonen in de kustplaats. Betrouwbare cijfers ontbreken, maar volgens de meeste verkopers, handelaren, hoteliers en taxichauffeurs zijn zo’n 80 procent van de vakantiegangers ‘Russisch’. Er werkt een soort wederkerig racisme. De Russische toeristen halen hun neus op voor het Egyptische personeel, de meeste Egyptenaren kunnen op hun beurt de onbeschofte en vaak bezopen vakantiegangers niet luchten of zien. ,,Het zijn geen echte mannen”, zegt Mohammed, een 31-jarige barman uit Cairo. ,,Ik heb geen respect voor ze. Ze spreken geen woord Engels, laten hun vrouwen naakt rondlopen en zijn de hele tijd dronken. Soms vraag ik me af of ze wel weten dat ze in Egypte zijn, we willen niet eens naar de pyramides!” Twee Turkse fotografen die verderop een kop koffie drinken hebben het prima naar hun zin. ,,We maken foto’s voor de folders die overal in Rusland liggen, daar krijgen we een beetje voor. Verder gaan we vaak met die prachtige Russische blondines naar bed. Het is niet te geloven, ze poseren naakt zonder dat je het hoeft te vragen.”

Wie het resort wil verlaten moet 24 uur van te voren een busje reserveren. Het wordt toeristen streng afgeraden de poorten van het hotel op eigen gelegenheid te verlaten. ,,Weet u zeker dat u zomaar de stad ingaat”, vraagt een Russische receptioniste. ,,Niet om het een of ander, maar er gebeurt bij ons ook vanalles. En u weet toch dat het allemaal moslims zijn, daar in die stad?” Dagelijks organiseert het hotel allerlei activiteiten, van snorkelen tot koraalzoeken. Tegen woekerprijzen worden er theatervoorstellingen georganiseerd waarbij de koks en kelners plots opdraven als farao’s en koningen.

Antonina Koeznetsova, een jonge Russische uit Moskou die sinds vorige zomer voor het Desert Rose resort werkt, zoekt te cijfers na. Er werken in het resort 680 receptionisten, schoonmakers, tuiniers, koks, souvenierverkopers en handdoekenuitdelers. 90 procent van de toeristen spreken Russisch. ,,En dan heb je nog een handjevol Arabieren dat hier vakantie komt vieren, en natuurlijk de Chinezen. Maar die blijven altijd maar een paar dagen”, zegt Koeznetsova. ,,De Russen blijven hier gerust twee weken”. Alle toeristen komen via Russische toer-operators binnen. Koeznetsova legt uit hoe het resort ondanks de ‘all-inclusive’ formule toch geld blijft verdienen. ,,Het gaat in de eerste plaats om massa. Op topdagen hebben we 4000 gasten in het resort, zelfs al maak je per gast maar een beetje winst, het totaal is nog altijd indrukwekkend. Bovendien kloppen er een aantal zaken niet. Het mag dan officieel een vijf-sterren resort zijn, in werkelijkheid hebben we het hier over twee, hooguit drie sterren. De alcohol die het hotel weggeeft is lokaal gestookt. ,,Dat weet bijna niemand”, zegt Koeznetsova. Het resort verdient goed aan de wisselkoersen, die tot 30 procent slechter zijn dan bij een bank in de stad. Een telefoongesprek van vijf minuten naar Nederland kost 18 dollar en er is draadloos internet beschikbaar voor 12 dollar per uur. Wie vergeet een handdoek terug te brengen naar een ‘handdoekenpunt’ krijgt een boete van zo’n 30 dollar.

Koeznetsova moet tijdens haar werk vooral ‘brandjes blussen’. ,,Omdat ze 300 dollar neerleggen hebben voor een vakantie denken ze dat alles maar kan. Ik moet alles vertalen en het meestal nog oplossen ook. Soms worden mensen een gevaar voor zichzelf, wanneer ze heel erg dronken zijn kunnen ze zomaar verdrinken in dat zwembad. Daar moet je op letten.” Het Desert-Rose resort maakt dezelfde levensloop mee als alle hotels in Hurgada. In 2001 werd het opgetrokken als exclusief hotel voor westerse, voornamelijk Duitse toeristen. ,,Toen kwamen al snel de Aziaten, en later de Russen, legt Koeznetsova uit. ,,Een paar jaar geleden zijn we op de ‘all-inclusive’ formule overgegaan. En zo blijft het hotel nog een jaar of tien bestaan, en dan bouwen ze weer een nieuwe.”

Overal in Hurgada worden er nieuwe hotels opgetrokken. In het stadje zelf zijn de reclameposters, billboards en aankondigingen in het Russisch. ‘Internetclub, met Russich toetsenbord!’, of ‘Investeer in ontroerend goed in Hurgada’. Voor de prijs van een treurige tweekamerflat in een Moskouse buitenwijk koop je in Egypte een vrijstaande villa met een eigen stuk strand aan de Rode Zeekust. Alina Poergadonova (43) uit Moskou heeft vorig jaar hier een penthouse gekocht. ,,Ik lag in scheiding met mijn man, kreeg de helft van zijn geld en heb hier wat gekocht”. Ze importeert worsten en kaas uit Rusland om in Hurgada aan de Russische gemeenschap te verkopen. ,,Het is niet de leukste plek op aarde, maar je kunt hier wel een goed bestaan opbouwen. En het is altijd mooi weer”, lacht ze. ,,Ik mis die sneeuw, kou en ellende uit Rusland voor geen meter!”

In de Sovjet-Unie waren reizen naar het buitenland voorbehouden aan een kleine groep geselecteerden. De excursies en fabrieksreizen in eigen land waren streng en stonden altijd onder leiding van een gids. Nu men vrij mag reizen gaan ieder jaar meer Russen het land uit. Vanwege soepele visa-regelingen zijn vooral Turkije, China en Egypte populaire bestemmingen. n de Europese Unie gaan de meeste Russische toeristen naar Spanje, Italie en Duitsland.

Het Nederlandse reisbureau Annasol kondigde in 2005 aan dat het vliegvakantie’s naar de Turkse kust verkocht die ‘gegarandeerd Rusvrij’ zijn. Aan het Algemeen Dagblad liet een medewerkers van het reisbureau destijds weten dat ‘Russen op vakantie een hele andere mentaliteit hebben dan Nederlanders. Zij doen alsof het hotel van hen is en zijn vaak erg onvriendelijk tegen het personeel en andere gasten.’

Op het Indiase eiland Goa liet de voorzitter van de Bharatiya Janata Partij onlangs weten dat ‘Russische toeristen kwaad voor het eiland zijn‘. De afgelopen jaren nam de influx van Russische toeristen naar het eiland flink toe, en gingen daarmee ook de misdaadcijfers en etnische spanningen op het eiland omhoog.

In Oostenrijk kondigde het toeristenbureau van de wintersportplaats Kitzbuhel een quotum in voor Russische toeristen. Maximaal tien procent van de hotelakmers zou nog maar naar Russische gasten mogen gaan. Het bericht veroorzaakte veel commottie in Oostenrijk en het toeristenbureau werd teruggefloten door Minister van Economische Zaken Martin Bartenstein.